V KK 197/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący za kradzież energii elektrycznej z powodu naruszenia zasady ne bis in idem, umarzając postępowanie.
Minister Sprawiedliwości wniósł kasację od wyroku Sądu Rejonowego skazującego A. K. za kradzież energii elektrycznej, zarzucając naruszenie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. Skarżący wskazał, że oskarżony był już wcześniej prawomocnie skazany za ten sam czyn w innych postępowaniach. Sąd Najwyższy podzielił argumentację, uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego A. K. od wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 28 lutego 2018 r., sygn. akt VI K [...]. Wyrokiem tym A. K. został uznany za winnego kradzieży energii elektrycznej (art. 278 § 1 i 5 k.k.) popełnionej w bliżej nieustalonym okresie do dnia 22 kwietnia 2017 r. i skazany na karę 4 miesięcy pozbawienia wolności. Kasacja zarzucała rażące naruszenie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. (ne bis in idem), wskazując, że oskarżony był już wcześniej prawomocnie skazany za ten sam czyn w sprawach o sygn. akt VI K [...] /16 (wyrok z 14 marca 2017 r.) oraz VI K [...] /17 (wyrok z 12 lutego 2018 r.). Sąd Najwyższy podzielił stanowisko Prokuratora Generalnego, uznając, że wyrok Sądu Rejonowego zapadł z naruszeniem bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w odniesieniu do A. K. i na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. umorzył postępowanie w sprawie, obciążając kosztami procesu Skarb Państwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, skazanie za czyn, za który osoba była już wcześniej prawomocnie skazana, stanowi rażące naruszenie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. i jest bezwzględną przyczyną odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że opis czynu przypisanego A. K. w zaskarżonym wyroku obejmował ten sam przedział czasowy, co czyny przypisane mu w dwóch wcześniejszych, prawomocnie zakończonych postępowaniach. Oznacza to, że postępowanie karne co do tego samego czynu tej samej osoby zostało wcześniej prawomocnie zakończone, co skutkuje koniecznością umorzenia postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku i umorzenie postępowania
Strona wygrywająca
A. K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. K. | osoba_fizyczna | skazany |
| D. P. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny | organ_państwowy | skarżący |
| E. Sp. z o.o. | spółka | pokrzywdzony |
Przepisy (7)
Główne
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 7
Kodeks postępowania karnego
Umorzenie postępowania następuje m.in. gdy oskarżony został już prawomocnie orzeczony co do tego samego czynu.
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 8
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględną przyczyną odwoławczą jest popełnienie przestępstwa, o którym mowa w art. 17 § 1 pkt 7.
Pomocnicze
k.k. art. 278 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy kradzieży.
k.k. art. 278 § § 5
Kodeks karny
Dotyczy kradzieży energii elektrycznej.
k.k. art. 91 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy ciągu przestępstw.
k.k. art. 37a
Kodeks karny
Dotyczy możliwości orzekania kary ograniczenia wolności zamiast pozbawienia wolności.
k.k. art. 12
Kodeks karny
Dotyczy popełnienia przestępstwa przez działanie lub zaniechanie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Oskarżony A. K. został skazany za czyn, który był już przedmiotem wcześniejszych prawomocnych postępowań. Wydanie wyroku skazującego za ten sam czyn stanowi rażące naruszenie prawa procesowego (art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.).
Godne uwagi sformułowania
"co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą wymienioną w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k." "wyrok zapadł więc z rażącym naruszeniem prawa procesowego, tj. art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., stanowiącym bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k., ponieważ postępowanie karne co do tego samego czynu tej samej osoby zostało wcześniej prawomocnie zakończone." "czasookres przypisany skazanemu A.K. w sprawie VI K [...] "pochłonął" [...] czasookresy czynów określonych prawomocnymi wyrokami wydanymi w sprawach VI K [...] /17 i VI K [...] /16."
Skład orzekający
Waldemar Płóciennik
przewodniczący-sprawozdawca
Krzysztof Cesarz
członek
Andrzej Siuchniński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Stosowanie zasady ne bis in idem w postępowaniu karnym, skutki naruszenia tej zasady, bezwzględne przyczyny odwoławcze."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy ten sam czyn został prawomocnie osądzony w poprzednich postępowaniach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa ilustruje fundamentalną zasadę prawa karnego (ne bis in idem) i pokazuje, jak Sąd Najwyższy koryguje błędy sądów niższych instancji, nawet po uprawomocnieniu się wyroku.
“Czy można być skazanym dwa razy za to samo? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V KK 197/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 maja 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Krzysztof Cesarz SSN Andrzej Siuchniński Protokolant Marta Brylińska w sprawie A. K. skazanego z art. 278 § 1 i 5 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 14 maja 2019 r., kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego (PK IV Ksk […] ) na korzyść skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 28 lutego 2018 r., sygn. akt VI K […] , uchyla w zaskarżony wyrok w odniesieniu do A. K. i na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. umarza postępowanie w sprawie, a kosztami procesu obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w S. wyrokiem z dnia 28 lutego 2018 r., sygn. akt VI K […] , uznał oskarżonych D. P. i A. K. za winnych tego, że „w bliżej nieustalonym okresie do dnia 22 kwietnia 2017 r. w S. przy ul. C. […] , działając wspólnie i w porozumieniu, dokonali nielegalnego poboru energii elektrycznej poprzez podłączenie przewodu do zacisku zabezpieczenia przelicznikowego zakończonego gniazdem i poprowadzenie go do mieszkania oraz poprzez brak zawartej z E. Sp. z o.o. umowy dystrybucyjnej, czym działali na szkodę E. Sp. z o.o.”, tj. czynu z art. 278 § 1 i 5 k.k. i wymierzył A. K. karę 4 miesięcy pozbawienia wolności a D. P. karę 6 miesięcy ograniczenia wolności. Wyrok Sądu Rejonowego nie został zaskarżony przez żadną ze stron postępowania i uprawomocnił się w dniu 8 marca 2018 r. We wniesionej na korzyść skazanego A. K. kasacji Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny zaskarżył orzeczenie Sądu Rejonowego zarzucając mu „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., polegające na skazaniu oskarżonego A. K. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia 28 lutego 2018 r., sygn. VI K […] , za przestępstwo kradzieży energii elektrycznej stypizowane w art. 278 § 1 i 5 k.k., popełnione w bliżej nieustalonym okresie do dnia 22 kwietnia 2017 r. w S., mimo że oskarżony za popełnienie tego samego czynu został uprzednio skazany prawomocnymi wyrokami tego Sądu: - z dnia 14 marca 2017 r., sygn. VI K […] /16, za czyny stypizowane w art. 278 § 1 i 5 k.k. popełnione w bliżej nieustalonym okresie do dnia 28 sierpnia 2016 r. oraz w bliżej nieustalonym okresie do dnia 18 listopada 2016 r., przy czym Sąd przyjął, że oskarżony popełnił zarzucane im czyny działając w warunkach ciągu przestępstw z art. 91 § 1 k.k. i - z dnia 12 lutego 2018 r., sygn. VI K […] /17, za czyn stypizowany w art. 278 § 1 i 5 k.k. popełniony od dnia 18 listopada 2016 r. do dnia 22 kwietnia 2017 r., co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą wymienioną w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.” W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i umorzenie postępowania. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Kasacja Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie, co jasno wynika z treści podniesionego zarzutu i motywacyjnej części nadzwyczajnego środka zaskarżenia. Podzielając obszerne wywody skarżącego przypomnieć trzeba jedynie następujące okoliczności. W sprawie VI K […] /16, Sąd Rejonowy w S. wyrokiem z dnia 14 marca 2017 r. uznał m.in. A. K. za winnego popełnienia czynów z art. 278 § 1 i 5 k.k., wskazując, że zostały one popełnione, w przypadku czynu z pkt 1 aktu oskarżenia w bliżej nieustalonym okresie do dnia 28 sierpnia 2016 r., a w przypadku czynu z pkt 2 – w bliżej nieustalonym okresie do dnia 18 listopada 2016 r. i po przyjęciu, iż czynów tych oskarżony dopuścił się w warunkach ciągu przestępstw z art. 91 § 1 k.k. na podstawie art. 278 § 5 k.k. w zw. z § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. w zw. z art. 37a k.k. wymierzył mu karę grzywny w wysokości 200 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 10 złotych. Oba czyny popełnione zostały w S. przy ulicy C. […] . Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 22 marca 2017 r. (k.134-135 akt VI K […] /16). W drugim z zakończonych prawomocnym wyrokiem postępowań prowadzonych wobec A. K., Sąd Rejonowy w S. wyrokiem z dnia 12 lutego 2018 r. (sygn. VI K […] /17) uznał go za winnego popełnienia czynu z art. 278 § 1 i 5 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i na podstawie art. 278 § 5 k.k. w zw. z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 37a k.k. wymierzył mu karę 10 miesięcy ograniczenia wolności, zobowiązując go do wykonywania w tym czasie nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin miesięcznie. Sąd określił datę początkową tego przestępstwa na dzień 18 listopada 2016 r., końcową zaś na dzień 22 kwietnia 2017 r. (k.85 akt VI K […] /17). Również i w tym wypadku przestępstwa dopuszczono się w S. przy ulicy C. […] . Opisany wyrok uprawomocnił się w dniu 3 marca 2018 r. Z powyższego wynika, że w sprawie VI K […] , która jest przedmiotem prowadzonego postępowania kasacyjnego, Sąd Rejonowy przyjął w opisie czynu jako datę końcową popełnienia przestępstwa dzień 22 kwietnia 2017 r., natomiast nie określił dokładnie daty początkowej popełnienia czynu, posługując się określeniem „w bliżej nieustalonym okresie”. Przyjęta w opisie czynu w sprawie VI K […] data końcowa, tj. 22 kwietnia 2017 r. jest jednocześnie datą końcową popełnienia przestępstwa stypizowanego w art. 278 § 1 i 5 k.k. w sprawie VI K […] /17, prawomocnie zakończonej wyrokiem z dnia 12 lutego 2018 r. Prowadzi to do stwierdzenia, że wyrok z dnia 28 lutego 2018 r. wydany w sprawie VI K […] , przypisujący winę oskarżonemu A. K. za występek nielegalnego poboru energii elektrycznej popełniony „w bliżej nieustalonym okresie do dnia 22 kwietnia 2017 r.” objął ten sam przedział czasowy, co w wypadku przestępstw przypisanych skazanemu prawomocnymi wyrokami zapadłymi w sprawach VI K […] /16, w którym określono, że czyn został popełniony „w bliżej nieustalonym okresie do dnia 18 listopada 2016 r.” oraz VI K […] /17, w którym określono, że czyn został popełniony od dnia 18 listopada 2016 r. do dnia 22 kwietnia 2017 r. Całość opisów czynów w sprawach VI K […] /17 i VI K […] /17 wskazuje, że wydanymi w nich prawomocnymi wyrokami rozstrzygnięto już o odpowiedzialności karnej oskarżonego A. K. za ten sam czyn polegający na nielegalnym poborze energii elektrycznej z art. 278 § 1 i 5 k.k., popełniony w S. przy ulicy C. […] , zachowując ciągłość inkryminowanego postępowania, „w bliżej nieustalonym okresie do dnia 22 kwietnia 2017 r.” Czasookres przypisany skazanemu A.K. w sprawie VI K […] „pochłonął”, jak określił to skarżący, czasookresy czynów określonych prawomocnymi wyrokami wydanymi w sprawach VI K […] /17 i VI K […] /16. Wydany w sprawie VI K […] wyrok zapadł więc z rażącym naruszeniem prawa procesowego, tj. art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., stanowiącym bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k., ponieważ postępowanie karne co do tego samego czynu tej samej osoby zostało wcześniej prawomocnie zakończone. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, uchylił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 28 lutego 2018 r. sygn. VI K […] wobec oskarżonego A. K. i na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. umorzył postępowanie w sprawie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI