V KK 196/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść podejrzanego M.M., który był podejrzany o popełnienie przestępstw z art. 226 § 1 k.k. i innych. Sąd Rejonowy w Łasku pierwotnie umorzył postępowanie karne wobec M.M. z powodu zniesionej poczytalności i orzekł środek zabezpieczający w postaci terapii. W toku postępowania wykonawczego ustalono problemy z rozpoczęciem terapii i pogorszenie stanu psychicznego podejrzanego. Po uzyskaniu opinii biegłych psychiatrów, którzy wskazali na chorobę psychiczną i szkodliwe używanie środków psychoaktywnych, a także wysokie prawdopodobieństwo popełnienia czynu zabronionego, Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 23 listopada 2023 r. uchylił terapię ambulatoryjną i orzekł środek zabezpieczający w postaci umieszczenia w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym. Prokurator Generalny w kasacji zarzucił rażące naruszenie prawa, wskazując, że orzeczenie o pobycie w zakładzie psychiatrycznym jest możliwe jedynie w postępowaniu jurysdykcyjnym, a nie w postępowaniu wykonawczym. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, podkreślając ugruntowany pogląd, że środek zabezpieczający w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym może być orzeczony wyłącznie przy wydawaniu orzeczenia przez sąd meriti, a nie w toku postępowania wykonawczego. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi rejonowemu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: Wysokainterpretację przepisów dotyczących środków zabezpieczających w sprawach karnych, w szczególności możliwości orzekania ich w postępowaniu wykonawczym.
Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany środka zabezpieczającego z terapii ambulatoryjnej na pobyt w zakładzie zamkniętym.
Zagadnienia prawne (1)
Czy w postępowaniu wykonawczym możliwe jest orzeczenie po raz pierwszy środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym, jeśli wcześniej orzeczono terapię ambulatoryjną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, orzeczenie środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym jest możliwe jedynie w postępowaniu jurysdykcyjnym (wyrok skazujący lub umarzający postępowanie z powodu niepoczytalności), a nie w postępowaniu wykonawczym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na przepisy Kodeksu karnego (art. 93b § 5 k.k. w zw. z art. 93g § 1 k.k.) oraz uzasadnienie projektu nowelizacji, które wskazują, że środek izolacyjno-leczniczy (pobyt w zakładzie zamkniętym) może być stosowany jedynie w wypadkach określonych w ustawie, czyli w fazie jurysdykcyjnej postępowania. Zmiana środka zabezpieczającego w postępowaniu wykonawczym jest możliwa, ale nie może polegać na orzeczeniu po raz pierwszy środka o charakterze izolacyjnym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.M. | osoba_fizyczna | podejrzany |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | wnioskodawca kasacji |
Przepisy (27)
Główne
k.k. art. 93g § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 93b § § 1 zd. drugie
Kodeks karny
k.k. art. 93b § § 3 zd. drugie
Kodeks karny
k.k. art. 93b § § 5
Kodeks karny
Pomocnicze
k.k. art. 226 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 222 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 224 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 157 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 157 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 31 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 17 § § 1 pkt 2
Kodeks karny
k.k. art. 93b § § 1 i 3
Kodeks karny
k.k. art. 93c § pkt 1
Kodeks karny
k.k. art. 93d § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 93a § § 1 pkt 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 207 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 190a § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 190a § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 191a § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 324 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 93b § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 93d § § 6
Kodeks karny
k.k.w. art. 201 § § 2
Kodeks karny wykonawczy
k.k. art. 93d § § 1
Kodeks karny
k.k.w. art. 199a § § 1
Kodeks karny wykonawczy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Rejonowy orzekł środek zabezpieczający w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym w postępowaniu wykonawczym, co jest niedopuszczalne. • Orzeczenie środka zabezpieczającego o charakterze izolacyjnym jest możliwe jedynie w postępowaniu jurysdykcyjnym.
Godne uwagi sformułowania
orzeczenie środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym następuje wyłącznie przy wydawaniu orzeczenia przez sąd meriti, nie jest zaś możliwe orzeczenie tego środka po raz pierwszy dopiero w toku postępowania wykonawczego • środek izolacyjno-leczniczy, jako najsurowszy i najbardziej ograniczający prawa obywatelskie, będzie można stosować jedynie w wypadkach określonych w ustawie. • doprowadziło do stosowania wobec M.M. – bez podstawy prawnej – środka zabezpieczającego o charakterze izolacyjnym w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym.
Skład orzekający
Jacek Błaszczyk
przewodniczący
Kazimierz Klugiewicz
sprawozdawca
Michał Laskowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "interpretację przepisów dotyczących środków zabezpieczających w sprawach karnych, w szczególności możliwości orzekania ich w postępowaniu wykonawczym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany środka zabezpieczającego z terapii ambulatoryjnej na pobyt w zakładzie zamkniętym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie karnym – granic kompetencji sądu w postępowaniu wykonawczym w zakresie orzekania środków zabezpieczających, co jest istotne dla praktyków.
“Sąd Najwyższy: Kiedy można zamknąć kogoś w psychiatryku?”
Sektor
zdrowie
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.