II KK 380/17

Sąd Najwyższy2017-11-16
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
kasacjaskład sądunaruszenie przepisów procesowychart. 29 k.p.k.art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.sąd okręgowysąd najwyższyprokurator generalny

Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu okręgowego z powodu rozpoznania sprawy przez sąd w nieprawidłowym, jednoosobowym składzie, zamiast w składzie trzech sędziów, co stanowiło rażące naruszenie przepisów proceduralnych.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego dotyczącą wyroku sądu okręgowego, który utrzymał w mocy wyrok sądu rejonowego skazujący D.K. za czyn z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. Kasacja zarzucała rażące naruszenie art. 29 § 1 k.p.k. poprzez rozpoznanie apelacji w jednoosobowym składzie sędziowskim, podczas gdy wymagany był skład trzyosobowy. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając obrazę przepisów procesowych i bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Sprawa dotyczy wyroku Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2017 r., sygn. akt II KK 380/17, który uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w S. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Skazany D.K. został pierwotnie skazany przez Sąd Rejonowy w S. za czyn z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. na karę roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności. Sąd Okręgowy w S. utrzymał ten wyrok w mocy. Kasację na korzyść skazanego wniósł Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny, zarzucając rażące naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, a konkretnie art. 29 § 1 k.p.k. Skarżący wskazał, że Sąd Okręgowy rozpoznał apelację w składzie jednego sędziego, podczas gdy powinien orzekać w składzie trzech sędziów, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną w stopniu oczywistym. Stwierdził, że z akt sprawy wynikało, iż postępowanie przygotowawcze zostało zakończone w formie śledztwa, a nie dochodzenia, co wykluczało zastosowanie wyjątku z art. 449 § 2 k.p.k. i nakazywało stosowanie ogólnej reguły z art. 29 § 1 k.p.k. Rozpoznanie apelacji w jednoosobowym składzie było rażącą obrazą tego przepisu, skutkującą wystąpieniem bezwzględnej przyczyny odwoławczej. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, rozpoznanie apelacji przez sąd okręgowy w jednoosobowym składzie sędziowskim, gdy wymagany jest skład trzyosobowy, stanowi rażące naruszenie art. 29 § 1 k.p.k. i jest bezwzględną przyczyną odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że w przypadku, gdy postępowanie przygotowawcze zakończyło się śledztwem (a nie dochodzeniem), sąd odwoławczy orzeka w składzie trzech sędziów zgodnie z art. 29 § 1 k.p.k. Wyjątek z art. 449 § 2 k.p.k. nie miał zastosowania. Rozpoznanie sprawy w jednoosobowym składzie było zatem naruszeniem przepisów procesowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny (na korzyść skazanego)

Strony

NazwaTypRola
D. K.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 29 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Na rozprawie apelacyjnej sąd orzeka w składzie trzech sędziów, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej, w tym rozpoznanie sprawy przez sąd w składzie nieuprawnionym.

Pomocnicze

k.p.k. art. 449 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Wyjątek od reguły składu trzyosobowego w sądzie odwoławczym, gdy postępowanie przygotowawcze zakończyło się dochodzeniem.

k.k. art. 156 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 157 § § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozpoznanie apelacji przez sąd okręgowy w jednoosobowym składzie sędziowskim, podczas gdy wymagany był skład trzyosobowy (naruszenie art. 29 § 1 k.p.k.). Wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z powodu nieprawidłowego składu sądu.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym wydany z obrazą art. 29 § 1 k.p.k., konsekwencją której jest wystąpienie w sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Skład orzekający

Waldemar Płóciennik

przewodniczący

Andrzej Ryński

członek

Barbara Skoczkowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących składu sądu odwoławczego w sprawach karnych, stosowanie art. 29 k.p.k. i art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy postępowanie przygotowawcze zakończyło się śledztwem, a nie dochodzeniem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak fundamentalne błędy proceduralne, nawet dotyczące składu sądu, mogą prowadzić do uchylenia prawomocnego wyroku. Jest to ważna lekcja dla prawników procesowych.

Błąd w składzie sądu zniweczył prawomocny wyrok – Sąd Najwyższy uchyla orzeczenie!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II KK 380/17
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 listopada 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący)
‎
SSN Andrzej Ryński
‎
SSN Barbara Skoczkowska (sprawozdawca)
Protokolant Anna Janczak
po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 16 listopada 2017 r., w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w sprawie
D. K.
skazanego z art. art. 156 § 1 k.k. pkt 2 k.k.
‎
kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego,
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w S.
‎
z dnia 5 października 2016 r., sygn. akt II Ka (…),
‎
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w S.
‎
z dnia 17 czerwca 2016 r., sygn. akt II K (…),
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w S. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
UZASADNIENIE
D. K. wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia 17 czerwca 2016 r., w sprawie o sygn. akt II K (…) został skazany za czyn z art. 156 § 1 pkt 2 k.k., na karę roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności.
Sąd Okręgowy w S., po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego, wyrokiem z dnia 5 października 2016 r., sygn. akt II Ka (…), utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego.
Kasację od prawomocnego orzeczenia Sądu odwoławczego wniósł Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny. Zaskarżając wyrok w całości, na korzyść D. K., zarzucił „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 29 § 1 k.p.k., polegające na rozpoznaniu sprawy przez Sąd odwoławczy w składzie jednego sędziego, podczas gdy Sad ten był zobligowany do rozpoznania apelacji na rozprawie w składzie trzech sędziów, co stanowi bezwzględna przyczynę odwoławczą, określoną w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.” W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w S. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego jest zasadna w stopniu oczywistym, co uzasadniało jej rozpoznanie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Zaskarżony wyrok
został bowiem faktycznie
wydany z obrazą art. 29 § 1 k.p.k., konsekwencją której jest wystąpienie w sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Zgodnie z treścią art. 29 k.p.k., na rozprawie apelacyjnej sąd orzeka w składzie trzech sędziów, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Wyjątkiem od tej reguły jest art. 449 § 2 k.p.k., w brzmieniu ustalonym przez ustawę z dnia 27 września 2013
r. (Dz. U. poz. 1247), który obowiązuje od 1 lipca 2015 r. Zgodnie z tym przepisem, jeśli postępowanie przygotowawcze zakończyło się w formie dochodzenia, sąd odwoławczy orzeka na rozprawie jednoosobowo, chyba że prezes sądu lub sąd postanowi inaczej.
Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że pierwotnie postępowanie przygotowawcze, o czyn z art. 157 § 1 k.k., było prowadzone w formie dochodzenia. Jednakże wobec przyjęcia, że przedmiotem postępowania jest czyn z art. 156 § 1 pkt 2 k.k., postanowieniem z dnia 26 listopada 2015 r. wszczęto śledztwo i w tej formie postępowanie przygotowawcze zostało zakończone wniesieniem aktu oskarżenia.
Trafnie więc zauważono w kasacji, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie winna znaleźć ogólna reguła ustalania składu sądu odwoławczego wyrażona w art. 29§ 1 k.p.k. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 maja 2017 r. V KK 115/17, LEX nr 2294421). Rozpoznanie apelacji i wydanie wyroku przez Sąd Okręgowy w S. w dniu 5 października 2016 r. wbrew tej regule, w składzie jednoosobowym, stanowiło rażącą obrazę tego przepisu i spowodowało wystąpienie w sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
W związku z tym, Sąd Najwyższy uwzględniając kasację, uchylił zaskarżony
wyrok i przekazał sprawę Sądowi II instancji do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji wyroku.
r.g.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI