V KK 193/16

Sąd Najwyższy2016-07-07
SNKarneprzestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwościŚrednianajwyższy
art. 244 k.k.zakaz prowadzenia rowerówwyrok skazującykasacjaSąd Najwyższyprocedura karnauprawomocnieniedoręczenie zastępcze

Sąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący za niestosowanie się do zakazu prowadzenia rowerów, uniewinniając oskarżonego z powodu nieprawomocności zakazu w dacie czynu.

Sąd Rejonowy w G. skazał G. B. za niestosowanie się do zakazu prowadzenia rowerów, opierając się na wniosku prokuratora złożonym na podstawie art. 335 § 1 k.p.k. Kasację na korzyść skazanego wniósł Prokurator Generalny, zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego i materialnego. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i uniewinnił G. B., stwierdzając, że zakaz prowadzenia rowerów nie obowiązywał w dacie popełnienia czynu z powodu wadliwego doręczenia i nieprawidłowego ustalenia daty uprawomocnienia się poprzedniego wyroku.

Sprawa dotyczyła wyroku Sądu Rejonowego w G., który skazał G. B. na karę 7 miesięcy ograniczenia wolności za czyn z art. 244 k.k., polegający na niestosowaniu się do zakazu prowadzenia rowerów. Wyrok został wydany na posiedzeniu w trybie art. 335 § 1 k.p.k., na wniosek prokuratora. Kasację na korzyść skazanego wniósł Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny, wskazując na rażące naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego. Głównym zarzutem było to, że sąd nieprawidłowo ustalił datę uprawomocnienia się zakazu prowadzenia rowerów, co skutkowało skazaniem za czyn, który w rzeczywistości nie stanowił przestępstwa, gdyż zakaz ten nie obowiązywał w dacie popełnienia zarzucanego czynu (21 września 2015 r.). Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w trybie art. 535 § 5 k.p.k., uznał kasację za oczywiście zasadną. Stwierdzono, że sąd pierwszej instancji, uwzględniając wniosek o skazanie bez rozprawy, nie zbadał sprawy wystarczająco merytorycznie. Kluczowe było ustalenie daty uprawomocnienia się poprzedniego wyroku orzekającego zakaz prowadzenia rowerów. Okazało się, że wskazywana data 7 lutego 2015 r. była błędna z powodu wadliwego doręczenia zastępczego. Prawidłowa data uprawomocnienia się wyroku to 13 lutego 2016 r. W związku z tym, w dacie czynu przypisanego G. B. (21 września 2015 r.), zakaz prowadzenia rowerów nie obowiązywał. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i uniewinnił G. B., obciążając kosztami postępowania Skarb Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd jest zobowiązany do zbadania sprawy zarówno pod względem formalnym, jak i merytorycznym, w tym sprawdzenia, czy propozycje prokuratora nie są sprzeczne z przepisami prawa materialnego.

Uzasadnienie

Niespełnienie wymogu zbadania sprawy pod względem merytorycznym uniemożliwia uwzględnienie wniosku o skazanie bez rozprawy i rodzi konieczność zwrotu sprawy prokuratorowi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i uniewinnienie

Strona wygrywająca

G. B.

Strony

NazwaTypRola
G. B.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (9)

Główne

k.k. art. 244

Kodeks karny

k.p.k. art. 335 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 37a

Kodeks karny

k.p.k. art. 343 § § 6

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 343 § § 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 537 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 632 § pkt 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 518

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zakaz prowadzenia rowerów nie był prawomocny w dacie popełnienia czynu z powodu wadliwego ustalenia daty uprawomocnienia się poprzedniego wyroku. Sąd pierwszej instancji nie zbadał sprawy wystarczająco merytorycznie przed uwzględnieniem wniosku o skazanie bez rozprawy.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy podzielając wniosek kasacji, uchylił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego i uniewinnił G. B. od popełnienia zarzucanego mu czynu. Sąd rozpoznając wniosek prokuratora o wydanie wyroku skazującego w trybie art. 335 § 1 k.p.k. jest zobowiązany do zbadania sprawy zarówno pod względem formalnym, jak i merytorycznym. W dacie czynu przypisanego G. B. w niniejszym postępowaniu, tj. w dniu 21 września 2015 r., wyrok warunkujący odpowiedzialność karną skazanego za przestępstwo z art. 244 k.k. nie był orzeczeniem prawomocnym, a w konsekwencji nie obowiązywał G. B. zakaz prowadzenia rowerów.

Skład orzekający

Eugeniusz Wildowicz

przewodniczący-sprawozdawca

Przemysław Kalinowski

członek

Andrzej Stępka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ważność prawidłowego ustalenia daty uprawomocnienia się orzeczenia, zwłaszcza w kontekście wniosków o skazanie bez rozprawy i stosowania środków karnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego doręczenia i nieprawidłowego ustalenia daty uprawomocnienia, ale podkreśla ogólną zasadę kontroli merytorycznej wniosków o skazanie bez rozprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe mogą być pozornie drobne błędy proceduralne (jak wadliwe doręczenie) i jak Sąd Najwyższy koryguje takie błędy, prowadząc do uniewinnienia. Jest to przykład na znaczenie rzetelności procesowej.

Błąd w doręczeniu kosztował go wyrok. Sąd Najwyższy przywrócił sprawiedliwość.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KK 193/16
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 7 lipca 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Eugeniusz Wildowicz (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Przemysław Kalinowski
‎
SSN Andrzej Stępka
Protokolant Katarzyna Wełpa
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w sprawie
G. B.
skazanego z art. 244 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 7 lipca 2016 r.,
kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego
od wyroku Sądu Rejonowego w G.
z dnia 31 marca 2016 r.,
I. uchyla zaskarżony wyrok i uniewinnia G. B. od popełnienia zarzucanego mu czynu,
II. kosztami procesu w sprawie obciąża Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
G. B. został oskarżony o to, że w dniu
21 września 2015 r. około godziny 14.50
w
C. przy ul. S. na drodze krajowej K
-
26, kierował rowerem, czym nie zastosował się do zakazu prowadzenia rowerów, orzeczonego wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia 31 grudnia 2014 r., obowiązującego w okresie od 7 lutego 2015 r. do 6 lutego 2016 r., tj. o czyn
z art. 244 k.k.
W dniu 16 lutego 2016 r. prokurator Prokuratury Rejonowej w G.,
działając na podstawie art. 335 § 1 k.p.k., wniósł o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy i orzeczenie uzgodnionej z G. B. kary 7 miesięcy ograniczenia wolności, polegającej na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 40 godzin miesięcznie, a nadto o zasądzenie od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kosztów postępowania i opłaty.
Sąd Rejonowy na posiedzeniu w dniu 31 marca 2016 r., powyższy wniosek uwzględnił i wydanym w tym dniu wyrokiem
skazał
G. B.
na podstawie art. 244 k.k. w zw. z art. 37a k.k. na karę 7 miesięcy ograniczenia wolności, polegającej na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cel społeczny w wymiarze 40 godzin w stosunku miesięcznym.
Wyrok ten nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się w dniu 10 kwietnia 2016 r.
Od powyższego wyroku kasację na korzyść skazanego wniósł Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów
prawa procesowego, tj. art. 343 § 6 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k., polegające na niezasadnym przyjęciu, że popełnienie przez oskarżonego zarzucanego mu przestępstwa z art. 244 k.k. nie budzi wątpliwości i uwzględnieniu uzgodnionego z nim wadliwego wniosku prokuratora o wymierzenie kary bez przeprowadzenia rozprawy, co w konsekwencji doprowadziło do rażącego naruszenia prawa materialnego, poprzez skazanie G. B. za popełnienie przestępstwa z art. 244 k.k. pomimo, że zarzucony mu czyn nie wyczerpuje znamion tego przestępstwa.
W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i uniewinnienie skazanego G. B. od popełnienia zarzuconego mu przestępstwa.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna, stąd jej uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Sąd rozpoznając wniosek prokuratora o wydanie wyroku skazującego w trybie art. 335 § 1 k.p.k. jest zobowiązany do zbadania sprawy zarówno pod względem formalnym, jak i merytorycznym. W ramach tej kontroli niezbędne jest sprawdzenie, czy przedłożone przez prokuratora propozycje pozostają zgodne z uprzednimi ustaleniami stron, a także czy nie są sprzeczne z przepisami prawa materialnego. Niespełnienie tego warunku uniemożliwia uwzględnienie złożonego w trybie art. 335 § 1 k.p.k. wniosku i rodzi konieczność zwrotu sprawy prokuratorowi (art. 343 § 7 zd. 1 k.p.k.).
W przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy
w G
, uwzględniając wniosek prokuratora złożony na podstawie art. 335 § 1 k.p.k. i skazując G. B. na karę 7 miesięcy ograniczenia wolności za czyn z art. 244 k.k., nie sprostał wskazanym powyżej wymogom.
Fakt, że oskarżenie wiązało się z naruszeniem przez G. B. orzeczonego wyrokiem Sądu Rejonowego
w G.
z dnia 31 grudnia 2014 r. środka karnego zakazu prowadzenia rowerów na okres roku, implikował po stronie sądu meriti obowiązek poczynienia ustaleń
co do obowiązywania tego środka w dacie zarzucanego oskarżonemu czynu, tj. w dniu 21 września 2015 r.
Zakaz prowadzenia pojazdów obowiązuje bowiem od daty uprawomocnienia się orzeczenia i okres ten nie biegnie tylko do chwili wykonania obowiązku zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu.
W świetle powyższego zasadniczą okolicznością, która winna być ustalona przez Sąd była data uprawomocnienia się wyroku orzekającego wobec G. B. zakaz prowadzenia rowerów.
Wprawdzie do akt sprawy dołączono odpis wyroku wydanego w sprawie VI W …/14, zaopatrzony w klauzulę stwierdzającą datę uprawomocnienia się orzeczenia, jednakże wskazano w niej datę 7 lutego 2015 r., gdy tymczasem z akt sprawy VI W …/14 wynika jednoznacznie, że wyrok ten faktycznie uprawomocnił się dopiero w dniu 13 lutego 2016 r. Wcześniejsze przyjęcie, jako datę uprawomocnienia się orzeczenia, dnia 7 lutego 2015 r. było zaś spowodowane wadliwą decyzją w zakresie tzw. doręczenia zastępczego, będącą skutkiem przesłania do G. B. odpisu orzeczenia na adres w S., podczas gdy z akt sprawy wynikało, że faktycznym miejscem jego pobytu była miejscowość St. Po stwierdzeniu powyższego uchybienia obwinionemu G. B. doręczono odpis wyroku we właściwy sposób, wskutek czego uzyskał on walor orzeczenia prawomocnego z dniem 13 lutego 2016 r.
Zestawienie powyższych dat przesądza, że w dacie czynu przypisanego G. B. w niniejszym postępowaniu, tj. w dniu 21 września 2015 r., wyrok warunkujący odpowiedzialność karną skazanego za przestępstwo z art. 244 k.k. nie był orzeczeniem prawomocnym, a w konsekwencji nie obowiązywał G. B. zakaz prowadzenia rowerów.
W powyższej sytuacji jest oczywiste, że orzekający sąd nie miał podstaw do wydania na posiedzeniu wyroku skazującego G. B. za popełnienie, w dniu 21 września 2015 r. przestępstwa określonego w art. 244 k.k. Dotknięty taką wadą wyrok ostać się nie może, ponieważ nieprawidłowe stwierdzenie, iż okoliczności popełnienia tego czynu nie budzą wątpliwości miało istotny wpływ na treść tego wyroku.
W konsekwencji powyższego należy uznać, że skazujący wyrok Sądu Rejonowego nosi ponadto cechę oczywistej niesłuszności w rozumieniu art. 537 § 2 k.p.k. G. B. nie wyczerpał bowiem swoim działaniem znamion przestępstwa określonego w art. 244 k.k., penalizującego niestosowanie się do orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia rowerów, ponieważ w dacie 21 września 2015 r., kiedy ponownie rowerem kierował, wskazany zakaz nie obowiązywał.
Z tych względów, Sąd Najwyższy podzielając wniosek kasacji, uchylił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego i uniewinnił G. B. od popełnienia zarzucanego mu czynu.
O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 632 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k.
kc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI