V KK 192/21

Sąd Najwyższy2022-01-28
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
kasacjapostępowanie karneśmierć oskarżonegoumorzenie postępowaniakoszty sądoweoskarżyciel posiłkowy

Podsumowanie

Sąd Najwyższy umorzył postępowanie kasacyjne w sprawie karnej z powodu śmierci oskarżonego po przyjęciu kasacji, obciążając kosztami postępowania oskarżycieli posiłkowych.

Pełnomocnik subsydiarnych oskarżycieli posiłkowych wniósł kasację od wyroku uniewinniającego A. T. od zarzutów popełnienia przestępstw. Po przyjęciu kasacji przez Sąd Najwyższy, oskarżony zmarł. Zgodnie z przepisami k.p.k., w przypadku śmierci oskarżonego po przyjęciu kasacji na jego niekorzyść, postępowanie kasacyjne podlega umorzeniu, chyba że możliwe jest rozpoznanie kasacji na korzyść oskarżonego. W tej sytuacji, wobec prawomocnego uniewinnienia, umorzenie było konieczne. Kosztami postępowania obciążono oskarżycieli posiłkowych.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez pełnomocnika subsydiarnych oskarżycieli posiłkowych od wyroku Sądu Okręgowego w O., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w O. uniewinniający A. T. od zarzutów popełnienia przestępstw z art. 231 § 3 k.k., art. 163 § 2 k.k. w zw. z art. 163 § 1 pkt 2 k.k. oraz art. 157 § 1 i 3 k.k. Po przyjęciu kasacji do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, okazało się, że oskarżony A. T. zmarł. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 529 k.p.k. i art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k., stwierdził, że w sytuacji śmierci oskarżonego po przyjęciu kasacji na jego niekorzyść, rozpoznanie kasacji jest niedopuszczalne, chyba że zachodziłaby możliwość rozpoznania jej na korzyść oskarżonego. Ponieważ w niniejszej sprawie oskarżony został prawomocnie uniewinniony, przełamanie kierunku zaskarżenia nie wchodziło w rachubę. W związku z tym Sąd Najwyższy umorzył postępowanie kasacyjne. Kosztami postępowania kasacyjnego obciążono subsydiarnych oskarżycieli posiłkowych.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie kasacyjne na niekorzyść oskarżonego, który zmarł po przyjęciu kasacji, podlega umorzeniu, jeśli nie zachodzi możliwość rozpoznania kasacji na jego korzyść, co ma miejsce w przypadku prawomocnego uniewinnienia.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 529 k.p.k. i art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k., śmierć oskarżonego po przyjęciu kasacji na jego niekorzyść wyłącza ściganie i uzasadnia umorzenie postępowania, chyba że możliwe jest rozpoznanie kasacji na korzyść oskarżonego. W przypadku prawomocnego uniewinnienia, taka możliwość nie istnieje.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzenie postępowania kasacyjnego

Strony

NazwaTypRola
A. T.osoba_fizycznaoskarżony
H. W.osoba_fizycznasubsydiarny oskarżyciel posiłkowy
T. W.osoba_fizycznasubsydiarny oskarżyciel posiłkowy

Przepisy (8)

Główne

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania karnego

Okoliczność wyłączająca ściganie, w tym śmierć oskarżonego, stanowi podstawę do umorzenia postępowania.

k.p.k. art. 529

Kodeks postępowania karnego

Przepis regulujący sytuacje, w których wniesienie i rozpoznanie kasacji na korzyść oskarżonego nie stoi na przeszkodzie pewnym okolicznościom, a odczytywany a contrario, wskazuje na niedopuszczalność rozpoznania kasacji na niekorzyść w przypadku ujawnienia się okoliczności wyłączającej ściganie po jej przyjęciu.

Pomocnicze

k.p.k. art. 640 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do obciążenia kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.

k.p.k. art. 632 § pkt 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do obciążenia kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.

k.k. art. 231 § § 3

Kodeks karny

k.k. art. 163 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 163 § § 1 pkt 2

Kodeks karny

k.k. art. 157 § § 1 i 3

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Śmierć oskarżonego po przyjęciu kasacji na jego niekorzyść, w sytuacji prawomocnego uniewinnienia, skutkuje koniecznością umorzenia postępowania kasacyjnego.

Godne uwagi sformułowania

Odczytując przytoczony przepis a contrario stwierdzić trzeba, że w wypadku wniesienia kasacji na niekorzyść i ujawnienia się już po jej przyjęciu okoliczności wyłączającej ściganie, w tym ustalenia, że oskarżony zmarł (art 17 § 1 pkt 5 k.p.k.), rozpoznanie kasacji jest niedopuszczalne, chyba że w grę wchodziłoby przełamanie kierunku zaskarżenia i rozpoznanie kasacji w sposób korzystny dla oskarżonego. Takie postąpienie nie wchodzi jednak w rachubę w przypadku prawomocnego uniewinnienia oskarżonego, co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Skład orzekający

Zbigniew Puszkarski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania kasacyjnego w przypadku śmierci oskarżonego po przyjęciu kasacji, zwłaszcza w kontekście prawomocnego uniewinnienia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu karnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje proceduralne konsekwencje śmierci strony w toku postępowania karnego, co jest istotne dla praktyków prawa karnego, choć niekoniecznie dla szerokiej publiczności.

Śmierć oskarżonego po przyjęciu kasacji: Sąd Najwyższy umarza postępowanie.

Sektor

inne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt V KK 192/21
POSTANOWIENIE
Dnia 28 stycznia 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Zbigniew Puszkarski
w sprawie
A. T.
uniewinnionego od popełnienia czynu z art. 231 § 3 k.k. i innych
procedując w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 28 stycznia 2022 r.,
w przedmiocie kasacji wniesionej przez pełnomocnika subsydiarnych oskarżycieli posiłkowych
od wyroku Sądu Okręgowego w O.
z dnia 13 października 2020 r., sygn. akt VII Ka […],
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w O.
z dnia 2 grudnia 2019 r., sygn. akt II K […],
postanowił:
1. na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. umorzyć postępowanie kasacyjne;
2. na podstawie art. 640 § 1 k.p.k. w zw. z art. 632 pkt 1 k.p.k. kosztami sądowymi tego postępowania obciążyć oskarżycieli posiłkowych – H. W. i T. W., w częściach na nich przypadających.
UZASADNIENIE
Pełnomocnik subsydiarnych oskarżycieli posiłkowych – H. W. i T. W. zaskarżył kasacją
wyrok Sądu Okręgowego w O. z dnia 13 października 2020 r., sygn. akt VII Ka […],
uniewinniający A. T. od zarzutu popełnienia przestępstw
z art. 231 § 3 k.k.
i z art. 163 § 2 k.k. w zw. z art. 163 § 1 pkt 2 k.k. oraz utrzymujący w mocy wyrok Sądu I instancji w części uniewinniającej wymienionego oskarżonego od zarzutu popełnienia przestępstwa
z art. 157 § 1 i 3 k.k.
Zarządzeniem Przewodniczącego VII Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w O. z dnia 26 marca 2021 r. kasacja została przyjęta i przedstawiona do rozpoznania Sądowi Najwyższemu (k. 1061 akt sprawy). W dniu 11 kwietnia 2021 r., a zatem po przyjęciu kasacji, A. T. zmarł (odpis skrócony aktu zgonu – k. 1075).
Zgodnie z art. 529 k.p.k. wniesieniu i rozpoznaniu kasacji na korzyść oskarżonego nie stoi na przeszkodzie wykonanie kary, zatarcie skazania, akt łaski ani też okoliczność wyłączająca ściganie lub uzasadniająca zawieszenie postępowania. Odczytując przytoczony przepis
a contrario
stwierdzić trzeba, że w wypadku wniesienia kasacji na niekorzyść i ujawnienia się już po jej przyjęciu okoliczności wyłączającej ściganie, w tym ustalenia, że oskarżony zmarł (art 17 § 1 pkt 5 k.p.k.), rozpoznanie kasacji jest niedopuszczalne, chyba że w grę wchodziłoby przełamanie kierunku zaskarżenia i rozpoznanie kasacji w sposób korzystny dla oskarżonego. Takie postąpienie nie wchodzi jednak w rachubę w przypadku prawomocnego uniewinnienia oskarżonego, co miało miejsce w niniejszej sprawie. W konsekwencji zaszła konieczność umorzenia postępowania kasacyjnego (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2021 r., V KK 638/19).
O kosztach postępowanie kasacyjnego orzeczono, mając na uwadze treść przepisów wymienionych w pkt 2. części dyspozytywnej postanowienia.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę