V KK 185/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uniewinnił P. I. od zarzucanego mu wykroczenia drogowego, uchylając wyrok sądu niższej instancji z powodu rażącego naruszenia przepisów proceduralnych przy skazaniu bez rozprawy.
Sąd Rejonowy w J. skazał P. I. za wykroczenie drogowe (przejazd na czerwonym świetle) na podstawie wniosku o skazanie bez rozprawy. Okazało się jednak, że wniosek ten dotyczył niewłaściwej osoby – faktycznym sprawcą był T. I., który przyznał się do winy i złożył taki wniosek. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację Prokuratora Generalnego, uchylił wyrok sądu rejonowego, stwierdzając rażące naruszenie przepisów proceduralnych i uniewinnił P. I.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w J., który skazał P. I. za wykroczenie polegające na wjechaniu na czerwonym świetle. Wyrok zapadł w trybie skazania bez rozprawy, na wniosek oskarżyciela publicznego (Straży Miejskiej w J.) i obwinionego. Sąd Najwyższy stwierdził jednak rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 58 i 63 k.p.s.w. Okazało się, że wniosek o skazanie bez rozprawy i dobrowolne poddanie się karze złożył T. I., który faktycznie popełnił wykroczenie. P. I. nigdy nie był przesłuchiwany w charakterze obwinionego i nie składał takiego wniosku. Sąd Rejonowy nie dostrzegł tej pomyłki, co doprowadziło do ukarania niewłaściwej osoby. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i uniewinnił P. I. od popełnienia zarzucanego mu czynu, obciążając jednocześnie Skarb Państwa kosztami postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie może skazać osoby w trybie skazania bez rozprawy, jeśli warunki zastosowania tej instytucji nie zostały spełnione, w szczególności jeśli obwiniony nie był przesłuchiwany w toku czynności wyjaśniających i nie złożył wniosku o skazanie w tym trybie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że art. 58 § 1 i 2 k.p.s.w. oraz art. 63 § 5 k.p.s.w. regulują instytucję skazania bez rozprawy. Jednym z warunków jest zgoda obwinionego przesłuchanego uprzednio w toku czynności wyjaśniających. W tej sprawie P. I. nigdy nie był przesłuchany w charakterze obwinionego ani nie składał wniosku o skazanie w tym trybie, co uniemożliwiało zastosowanie tej procedury wobec niego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku i uniewinnienie
Strona wygrywająca
P. I.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. I. | osoba_fizyczna | ukarany |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | wnioskodawca kasacji |
| Straż Miejska w J. | instytucja | oskarżyciel publiczny |
| T. I. | osoba_fizyczna | faktyczny sprawca wykroczenia |
Przepisy (5)
Główne
k.w. art. 92 § § 1
Kodeks wykroczeń
k.p.s.w. art. 58 § § 1 i 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Reguluje instytucję skazania obwinionego bez przeprowadzenia rozprawy. Jeden z warunków to zgoda obwinionego przesłuchanego uprzednio w toku czynności wyjaśniających.
k.p.s.w. art. 63 § § 5
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Nakłada na sąd obowiązek rozpoznania sprawy na zasadach ogólnych, jeśli nie ma podstaw do zastosowania trybu skazania bez rozprawy.
Pomocnicze
k.p.s.w. art. 54 § § 6
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Dotyczy przesłuchania obwinionego w toku czynności wyjaśniających.
k.p.s.w. art. 118 § § 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Dotyczy orzekania o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kasacja Prokuratora Generalnego zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 58 § 1 i 2 k.p.s.w. oraz art. 63 § 5 k.p.s.w., polegające na uwzględnieniu wadliwego wniosku o skazanie bez rozprawy P. I., który nie był przesłuchiwany w charakterze obwinionego i nie składał takiego wniosku. Faktycznym sprawcą wykroczenia był T. I., który przyznał się do winy i złożył wniosek o skazanie w trybie art. 58 k.p.s.w. Sąd Rejonowy nie miał podstaw prawnych do zastosowania trybu skazania bez rozprawy wobec P. I.
Godne uwagi sformułowania
rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego nie został on w postępowaniu wyjaśniającym przesłuchany w charakterze obwinionego i nie składał tym samym wniosku o wydanie wyroku skazującego Sąd ten rażąco uchybił przepisom art. 58 § 1 i 2 k.p.s.w. oraz art. 63 § 5 k.p.s.w. następstwem było ukaranie P. I. za czyn którego on nie popełnił
Skład orzekający
Henryk Gradzik
przewodniczący
Małgorzata Gierszon
sprawozdawca
Jacek Sobczak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie procedury skazania bez rozprawy, konieczność weryfikacji spełnienia warunków formalnych wniosku o skazanie bez rozprawy, ochrona praw obwinionego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury skazania bez rozprawy w postępowaniu w sprawach o wykroczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak błąd proceduralny w sądzie niższej instancji może doprowadzić do niesłusznego ukarania niewłaściwej osoby, a Sąd Najwyższy musi interweniować, aby naprawić tę niesprawiedliwość.
“Niesłusznie ukarany za wykroczenie drogowe – Sąd Najwyższy uniewinnia po błędzie proceduralnym.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V KK 185/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 września 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Gradzik (przewodniczący) SSN Małgorzata Gierszon (sprawozdawca) SSN Jacek Sobczak Protokolant Katarzyna Wełpa w sprawie P. I. ukaranego z art. 92 § 1 k.w. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 3 września 2015 r. kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść ukaranego od wyroku Sądu Rejonowego w J. z dnia 20 stycznia 2015 r. 1. uchyla zaskarżony wyrok i P. I. uniewinnia od popełnienia zarzucanego mu czynu; 2. kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 20 stycznia 2015 r., Sąd Rejonowy w J. uznał P. I. za winnego tego, że: w dniu 27 stycznia 2014 r. w J. będąc kierującym pojazdem marki Volkswagen nie dostosował się do sygnalizatora świetlnego czerwonego S - 1 wjeżdżając za sygnalizator, gdy jest to zabronione – to jest winnym wykroczenia z 2 art. 97 § 2 k.w. i za to na podstawie tego przepisu wymierzył mu karę grzywny w wysokości 100 zł. Wyrok ten zapadł w uwzględnieniu złożonego we wniosku o ukaranie oskarżyciela publicznego, tj. Straży Miejskiej w J., wniosku o skazanie obwinionego, na mocy art. 58 § 1 i 2 k.p.s.w., bez przeprowadzenia rozprawy i wymierzenie uzgodnionej z nim kary grzywny w kwocie 100 zł. Wyrok ten nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się w dniu 5 lutego 2015 r. W dniu 13 maja 2015 r. do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja od tego wyroku sporządzona przez Prokuratora Generalnego. Zaskarżył on to orzeczenie w całości na korzyść ukaranego i zarzucił mu: rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 58 § 1 i 2 k.p.s.w. oraz art. 63 § 5 k.p.s.w., polegającego na uwzględnieniu wadliwego wniosku oskarżyciela publicznego o skazanie bez przeprowadzenia rozprawy P. I. za czyn z art. 92 § 1 k.w., w sytuacji gdy nie został on w postępowaniu wyjaśniającym przesłuchany w charakterze obwinionego i nie składał tym samym wniosku o wydanie wyroku skazującego, zaś wniosek o skazanie w tym trybie złożył do protokołu przesłuchania obwiniony T. I., co wykluczało wydanie zaskarżonego wyroku skazującego zgodnie z wnioskiem o ukaranie i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uniewinnienie obwinionego od popełnienia zarzucanego mu czynu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest w sposób oczywisty zasadna, co pozwoliło rozpoznać ją w trybie art. 535 § 5 k.p.k. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie ulega wątpliwości, że to T. I. w niniejszym postępowaniu zarzucono popełnienie wykroczenia z art. 92 § 1 k.w. w dniu 27 stycznia 2014 r. ok. godz. 16.50 na ul. J. w J. polegającego na niedostosowaniu się do sygnalizacji świetlnej. I to T. I. był – w związku z tym – przesłuchany jako osoba podejrzana o popełnienie wykroczenia w dniu 9 października 2014 r., przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu i dobrowolnie poddał się karze grzywny za ten czyn w kwocie 100 zł. 3 Równie bezsporne jest i to, że Straż Miejska w J. wniosła wniosek o ukaranie za ten przedmiotowy czyn nie T. I., ale jego ojca P. I., dołączając do tego żądania – w oparciu o przepis art. 58 § 1 k.p.s.w. - wniosek o skazanie tegoż P. I. za zarzucany mu czyn bez przeprowadzenia rozprawy i wymierzenie mu kary 100 zł. grzywny. Oczywiste jest także i to, że Sąd Rejonowy w J. rozpoznając ten wniosek na posiedzeniu w dniu 20 stycznia 2015 r. tego błędu nie dostrzegł i zaskarżonym wyrokiem przypisał P. I. sprawstwo przedmiotowego wykroczenia i wymierzył mu za ten czyn karę 100 zł. grzywny. Tak postępując Sąd ten rażąco uchybił przepisom art. 58 § 1 i 2 k.p.s.w. oraz art. 63 § 5 k.p.s.w. Regulują one instytucję skazania obwinionego bez przeprowadzenia rozprawy. Jednym z warunków jej zastosowania jest zgoda obwinionego „przesłuchanego uprzednio w toku czynności wyjaśniających w trybie art. 54 § 6 k.p.s.w.” Ten warunek nie został wobec P. I. dopełniony, jako że nigdy nie był on w tej sprawie przesłuchany w charakterze obwinionego, nie składał też wniosku o skazanie go w trybie art. 58 § 1 i 2 k.p.s.w. Stąd też Sąd Rejonowy nie miał podstaw prawnych do zastosowania wobec P. I. omawianej instytucji, a więc do skazania go za zarzucany mu czyn bez przeprowadzenia rozprawy i wymierzenie mu kary grzywny. Wydając jednak zaskarżony wyrok Sąd ten tym samym rażąco naruszył tak przepis art. 58 § 1 k.p.s.w. jak i przepis art. 63 § 5 k.p.s.w. Ten bowiem nakładał na Sąd obowiązek rozpoznania niniejszej sprawy na zasadach ogólnych, bowiem jej rzetelna analiza musiała by go doprowadzić do jedynie słusznej konkluzji o braku podstaw do uwzględnienia przedmiotowego wniosku i do skazania P. I. za zarzucane mu wykroczenie. Stąd też nie ulega wątpliwości, że naruszenie przez orzekający sąd obydwu przepisów było rażące i miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku. Ich następstwem było bowiem ukaranie P. I. za czyn którego on nie popełnił. W konsekwencji – przy tak oczywistym braku podstaw obwinienia – należało uwzględnić kasację i uniewinnić P. I. od popełnienia czynu, który błędnie mu zarzucono. Orzeczenie o kosztach uzasadnia treść art. 118 § 2 k.p.s.w. 4 Z tych wszystkich względów orzeczono jak wyżej.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI