V KK 185/15

Sąd Najwyższy2015-09-03
SAOSKarnewykroczeniaWysokanajwyższy
wykroczenie drogoweprzejazd na czerwonym świetleskazanie bez rozprawykasacjaSąd Najwyższybłąd proceduralnyuniewinnienie

Sąd Najwyższy uniewinnił P. I. od zarzucanego mu wykroczenia drogowego, uchylając wyrok sądu niższej instancji z powodu rażącego naruszenia przepisów proceduralnych przy skazaniu bez rozprawy.

Sąd Rejonowy w J. skazał P. I. za wykroczenie drogowe (przejazd na czerwonym świetle) na podstawie wniosku o skazanie bez rozprawy. Okazało się jednak, że wniosek ten dotyczył niewłaściwej osoby – faktycznym sprawcą był T. I., który przyznał się do winy i złożył taki wniosek. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację Prokuratora Generalnego, uchylił wyrok sądu rejonowego, stwierdzając rażące naruszenie przepisów proceduralnych i uniewinnił P. I.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w J., który skazał P. I. za wykroczenie polegające na wjechaniu na czerwonym świetle. Wyrok zapadł w trybie skazania bez rozprawy, na wniosek oskarżyciela publicznego (Straży Miejskiej w J.) i obwinionego. Sąd Najwyższy stwierdził jednak rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 58 i 63 k.p.s.w. Okazało się, że wniosek o skazanie bez rozprawy i dobrowolne poddanie się karze złożył T. I., który faktycznie popełnił wykroczenie. P. I. nigdy nie był przesłuchiwany w charakterze obwinionego i nie składał takiego wniosku. Sąd Rejonowy nie dostrzegł tej pomyłki, co doprowadziło do ukarania niewłaściwej osoby. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i uniewinnił P. I. od popełnienia zarzucanego mu czynu, obciążając jednocześnie Skarb Państwa kosztami postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie może skazać osoby w trybie skazania bez rozprawy, jeśli warunki zastosowania tej instytucji nie zostały spełnione, w szczególności jeśli obwiniony nie był przesłuchiwany w toku czynności wyjaśniających i nie złożył wniosku o skazanie w tym trybie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że art. 58 § 1 i 2 k.p.s.w. oraz art. 63 § 5 k.p.s.w. regulują instytucję skazania bez rozprawy. Jednym z warunków jest zgoda obwinionego przesłuchanego uprzednio w toku czynności wyjaśniających. W tej sprawie P. I. nigdy nie był przesłuchany w charakterze obwinionego ani nie składał wniosku o skazanie w tym trybie, co uniemożliwiało zastosowanie tej procedury wobec niego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i uniewinnienie

Strona wygrywająca

P. I.

Strony

NazwaTypRola
P. I.osoba_fizycznaukarany
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji
Straż Miejska w J.instytucjaoskarżyciel publiczny
T. I.osoba_fizycznafaktyczny sprawca wykroczenia

Przepisy (5)

Główne

k.w. art. 92 § § 1

Kodeks wykroczeń

k.p.s.w. art. 58 § § 1 i 2

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Reguluje instytucję skazania obwinionego bez przeprowadzenia rozprawy. Jeden z warunków to zgoda obwinionego przesłuchanego uprzednio w toku czynności wyjaśniających.

k.p.s.w. art. 63 § § 5

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Nakłada na sąd obowiązek rozpoznania sprawy na zasadach ogólnych, jeśli nie ma podstaw do zastosowania trybu skazania bez rozprawy.

Pomocnicze

k.p.s.w. art. 54 § § 6

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Dotyczy przesłuchania obwinionego w toku czynności wyjaśniających.

k.p.s.w. art. 118 § § 2

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Dotyczy orzekania o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja Prokuratora Generalnego zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 58 § 1 i 2 k.p.s.w. oraz art. 63 § 5 k.p.s.w., polegające na uwzględnieniu wadliwego wniosku o skazanie bez rozprawy P. I., który nie był przesłuchiwany w charakterze obwinionego i nie składał takiego wniosku. Faktycznym sprawcą wykroczenia był T. I., który przyznał się do winy i złożył wniosek o skazanie w trybie art. 58 k.p.s.w. Sąd Rejonowy nie miał podstaw prawnych do zastosowania trybu skazania bez rozprawy wobec P. I.

Godne uwagi sformułowania

rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego nie został on w postępowaniu wyjaśniającym przesłuchany w charakterze obwinionego i nie składał tym samym wniosku o wydanie wyroku skazującego Sąd ten rażąco uchybił przepisom art. 58 § 1 i 2 k.p.s.w. oraz art. 63 § 5 k.p.s.w. następstwem było ukaranie P. I. za czyn którego on nie popełnił

Skład orzekający

Henryk Gradzik

przewodniczący

Małgorzata Gierszon

sprawozdawca

Jacek Sobczak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie procedury skazania bez rozprawy, konieczność weryfikacji spełnienia warunków formalnych wniosku o skazanie bez rozprawy, ochrona praw obwinionego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury skazania bez rozprawy w postępowaniu w sprawach o wykroczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak błąd proceduralny w sądzie niższej instancji może doprowadzić do niesłusznego ukarania niewłaściwej osoby, a Sąd Najwyższy musi interweniować, aby naprawić tę niesprawiedliwość.

Niesłusznie ukarany za wykroczenie drogowe – Sąd Najwyższy uniewinnia po błędzie proceduralnym.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KK 185/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 września 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Gradzik (przewodniczący) SSN Małgorzata Gierszon (sprawozdawca) SSN Jacek Sobczak Protokolant Katarzyna Wełpa w sprawie P. I. ukaranego z art. 92 § 1 k.w. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 3 września 2015 r. kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść ukaranego od wyroku Sądu Rejonowego w J. z dnia 20 stycznia 2015 r. 1. uchyla zaskarżony wyrok i P. I. uniewinnia od popełnienia zarzucanego mu czynu; 2. kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 20 stycznia 2015 r., Sąd Rejonowy w J. uznał P. I. za winnego tego, że: w dniu 27 stycznia 2014 r. w J. będąc kierującym pojazdem marki Volkswagen nie dostosował się do sygnalizatora świetlnego czerwonego S - 1 wjeżdżając za sygnalizator, gdy jest to zabronione – to jest winnym wykroczenia z 2 art. 97 § 2 k.w. i za to na podstawie tego przepisu wymierzył mu karę grzywny w wysokości 100 zł. Wyrok ten zapadł w uwzględnieniu złożonego we wniosku o ukaranie oskarżyciela publicznego, tj. Straży Miejskiej w J., wniosku o skazanie obwinionego, na mocy art. 58 § 1 i 2 k.p.s.w., bez przeprowadzenia rozprawy i wymierzenie uzgodnionej z nim kary grzywny w kwocie 100 zł. Wyrok ten nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się w dniu 5 lutego 2015 r. W dniu 13 maja 2015 r. do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja od tego wyroku sporządzona przez Prokuratora Generalnego. Zaskarżył on to orzeczenie w całości na korzyść ukaranego i zarzucił mu: rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 58 § 1 i 2 k.p.s.w. oraz art. 63 § 5 k.p.s.w., polegającego na uwzględnieniu wadliwego wniosku oskarżyciela publicznego o skazanie bez przeprowadzenia rozprawy P. I. za czyn z art. 92 § 1 k.w., w sytuacji gdy nie został on w postępowaniu wyjaśniającym przesłuchany w charakterze obwinionego i nie składał tym samym wniosku o wydanie wyroku skazującego, zaś wniosek o skazanie w tym trybie złożył do protokołu przesłuchania obwiniony T. I., co wykluczało wydanie zaskarżonego wyroku skazującego zgodnie z wnioskiem o ukaranie i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uniewinnienie obwinionego od popełnienia zarzucanego mu czynu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest w sposób oczywisty zasadna, co pozwoliło rozpoznać ją w trybie art. 535 § 5 k.p.k. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie ulega wątpliwości, że to T. I. w niniejszym postępowaniu zarzucono popełnienie wykroczenia z art. 92 § 1 k.w. w dniu 27 stycznia 2014 r. ok. godz. 16.50 na ul. J. w J. polegającego na niedostosowaniu się do sygnalizacji świetlnej. I to T. I. był – w związku z tym – przesłuchany jako osoba podejrzana o popełnienie wykroczenia w dniu 9 października 2014 r., przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu i dobrowolnie poddał się karze grzywny za ten czyn w kwocie 100 zł. 3 Równie bezsporne jest i to, że Straż Miejska w J. wniosła wniosek o ukaranie za ten przedmiotowy czyn nie T. I., ale jego ojca P. I., dołączając do tego żądania – w oparciu o przepis art. 58 § 1 k.p.s.w. - wniosek o skazanie tegoż P. I. za zarzucany mu czyn bez przeprowadzenia rozprawy i wymierzenie mu kary 100 zł. grzywny. Oczywiste jest także i to, że Sąd Rejonowy w J. rozpoznając ten wniosek na posiedzeniu w dniu 20 stycznia 2015 r. tego błędu nie dostrzegł i zaskarżonym wyrokiem przypisał P. I. sprawstwo przedmiotowego wykroczenia i wymierzył mu za ten czyn karę 100 zł. grzywny. Tak postępując Sąd ten rażąco uchybił przepisom art. 58 § 1 i 2 k.p.s.w. oraz art. 63 § 5 k.p.s.w. Regulują one instytucję skazania obwinionego bez przeprowadzenia rozprawy. Jednym z warunków jej zastosowania jest zgoda obwinionego „przesłuchanego uprzednio w toku czynności wyjaśniających w trybie art. 54 § 6 k.p.s.w.” Ten warunek nie został wobec P. I. dopełniony, jako że nigdy nie był on w tej sprawie przesłuchany w charakterze obwinionego, nie składał też wniosku o skazanie go w trybie art. 58 § 1 i 2 k.p.s.w. Stąd też Sąd Rejonowy nie miał podstaw prawnych do zastosowania wobec P. I. omawianej instytucji, a więc do skazania go za zarzucany mu czyn bez przeprowadzenia rozprawy i wymierzenie mu kary grzywny. Wydając jednak zaskarżony wyrok Sąd ten tym samym rażąco naruszył tak przepis art. 58 § 1 k.p.s.w. jak i przepis art. 63 § 5 k.p.s.w. Ten bowiem nakładał na Sąd obowiązek rozpoznania niniejszej sprawy na zasadach ogólnych, bowiem jej rzetelna analiza musiała by go doprowadzić do jedynie słusznej konkluzji o braku podstaw do uwzględnienia przedmiotowego wniosku i do skazania P. I. za zarzucane mu wykroczenie. Stąd też nie ulega wątpliwości, że naruszenie przez orzekający sąd obydwu przepisów było rażące i miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku. Ich następstwem było bowiem ukaranie P. I. za czyn którego on nie popełnił. W konsekwencji – przy tak oczywistym braku podstaw obwinienia – należało uwzględnić kasację i uniewinnić P. I. od popełnienia czynu, który błędnie mu zarzucono. Orzeczenie o kosztach uzasadnia treść art. 118 § 2 k.p.s.w. 4 Z tych wszystkich względów orzeczono jak wyżej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI