V KK 178/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku Sądu Rejonowego w Słupsku, który orzekł przepadek pojazdu mechanicznego (samochodu osobowego marki F.) wobec skazanego K. W. za popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. (jazda pod wpływem alkoholu). Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając rażące naruszenie przez sąd pierwszej instancji art. 366 § 1 k.p.k. Polegało ono na zaniechaniu wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, które warunkują orzeczenie przepadku pojazdu. Kluczową kwestią było ustalenie, czy pojazd stanowił wyłączną własność sprawcy w czasie popełnienia przestępstwa. Sąd Rejonowy poprzestał na stwierdzeniu, że K. W. jest zarejestrowany jako właściciel, nie badając jednak, czy pojazd nie wchodzi w skład wspólności majątkowej małżeńskiej. Zgodnie z art. 44b § 1 i 2 k.k., przepadek pojazdu można orzec tylko wtedy, gdy stanowi on wyłączną własność sprawcy; w przeciwnym razie orzeka się przepadek równowartości pojazdu. Sąd Najwyższy podkreślił, że samo zarejestrowanie pojazdu na jedną osobę nie wyklucza istnienia współwłasności, zwłaszcza w kontekście ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej. Uchybienie to miało istotny wpływ na treść orzeczenia, dlatego Sąd Najwyższy uchylił wyrok w zaskarżonej części i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Słupsku, który będzie musiał ustalić rzeczywisty stan własności pojazdu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie własności pojazdu jako przesłanki orzeczenia przepadku w sprawach karnych, zwłaszcza w kontekście wspólności majątkowej małżeńskiej.
Dotyczy wyłącznie spraw, w których orzekany jest przepadek pojazdu mechanicznego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd orzekający przepadek pojazdu mechanicznego prowadzonego przez sprawcę przestępstwa, ma obowiązek ustalić, czy pojazd ten stanowił wyłączną własność sprawcy w momencie popełnienia przestępstwa, czy też wystarczające jest ustalenie, że sprawca figuruje w rejestrze jako właściciel?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd ma obowiązek ustalić, czy pojazd stanowił wyłączną własność sprawcy. Samo zarejestrowanie pojazdu na sprawcę nie jest wystarczające, jeśli istnieje możliwość współwłasności, np. w ramach wspólności majątkowej małżeńskiej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że art. 44b § 1 i 2 k.k. wymaga, aby pojazd stanowił wyłączną własność sprawcy, aby orzec jego przepadek. W przypadku współwłasności, orzeka się przepadek równowartości pojazdu. Zaniechanie wyjaśnienia tej kwestii, zwłaszcza gdy sprawca jest żonaty, stanowi rażące naruszenie przepisów procesowych.
Czy rejestracja pojazdu na daną osobę w systemie CEP jest wystarczającym dowodem wyłącznej własności pojazdu na potrzeby orzeczenia przepadku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rejestracja pojazdu w CEP nie jest wystarczającym dowodem wyłącznej własności na potrzeby orzeczenia przepadku, ponieważ nie wyklucza istnienia współwłasności, np. małżeńskiej.
Uzasadnienie
Prawo o ruchu drogowym reguluje rejestrację pojazdów, ale nie przesądza o cywilnoprawnym statusie własności. Współwłaściciel jest właścicielem niezależnie od wielkości udziału, a dowód rejestracyjny nie musi ujawniać wszystkich współwłaścicieli.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. W. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (16)
Główne
k.k. art. 178a § 1
Kodeks karny
k.k. art. 44b § 1
Kodeks karny
k.k. art. 44b § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 366 § 1
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.k. art. 33 § 1 i 3
Kodeks karny
k.k. art. 42 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 43a § 2
Kodeks karny
k.k. art. 63 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 63 § 4
Kodeks karny
k.k. art. 178a § 5
Kodeks karny
k.p.k. art. 535 § 5
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 624 § 1
Kodeks postępowania karnego
Prd art. 72 § 1 pkt 1
Ustawa - Prawo o ruchu drogowym
k.c. art. 195
Kodeks cywilny
k.r.o. art. 31 § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.r.o. art. 34
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez sąd pierwszej instancji art. 366 § 1 k.p.k. poprzez zaniechanie wyjaśnienia, czy pojazd stanowił wyłączną własność sprawcy, co jest warunkiem orzeczenia przepadku. • Możliwość istnienia współwłasności pojazdu, np. w ramach wspólności majątkowej małżeńskiej, co wyklucza orzeczenie przepadku pojazdu.
Godne uwagi sformułowania
przepadek dotyczy pojazdu mechanicznego stanowiącego wyłączną własność sprawcy, zarówno w czasie czynu, jak w czasie orzekania w sprawie. • nie ma obowiązku ujawniania w tym dokumencie wszystkich właścicieli pojazdu. • wspólność majątkowa między małżonkami [...] jest ustrojem najczęściej spotykanym, powstającym z mocy ustawy z chwilą zawarcia małżeństwa.
Skład orzekający
Tomasz Artymiuk
przewodniczący-sprawozdawca
Jacek Błaszczyk
członek
Małgorzata Gierszon
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie własności pojazdu jako przesłanki orzeczenia przepadku w sprawach karnych, zwłaszcza w kontekście wspólności majątkowej małżeńskiej."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw, w których orzekany jest przepadek pojazdu mechanicznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie stanu faktycznego, nawet w rutynowych sprawach karnych, i jak drobne uchybienia procesowe mogą prowadzić do uchylenia orzeczenia. Podkreśla znaczenie prawa rodzinnego w kontekście prawa karnego.
“Czy Twój samochód może zostać skonfiskowany, jeśli nie jest wyłącznie Twój? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.