V KK 175/13

Sąd Najwyższy2013-10-29
SAOSKarnezadośćuczynienie za niesłuszne tymczasowe aresztowanieŚrednianajwyższy
zadośćuczynienieniesłuszne aresztowanieSąd Najwyższykasacjaprawo karneodszkodowanie

Sąd Najwyższy oddalił kasację wnioskodawcy w sprawie o zadośćuczynienie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie, uznając zasądzoną kwotę 50 000 zł za adekwatną.

Sprawa dotyczyła wniosku o zadośćuczynienie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie. Sąd Okręgowy zasądził 25 000 zł, a Sąd Apelacyjny podwyższył tę kwotę do 50 000 zł. Pełnomocnik wnioskodawcy złożył kasację, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, stwierdzając brak rażącego naruszenia prawa i uznając zasądzoną kwotę za kompensacyjną.

Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę z wniosku A. S. o zadośćuczynienie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie. Sąd Okręgowy pierwotnie zasądził 25 000 zł, a Sąd Apelacyjny podwyższył tę kwotę do 50 000 zł, oddalając w pozostałej części żądanie miliona złotych. Pełnomocnik wnioskodawcy wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego (art. 11 ust. 1 ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych w zw. z art. 445 § 1 k.c.) oraz prawa procesowego (art. 442 § 3 k.p.k. w zw. z art. 8 § 1 k.p.k. oraz art. 440 k.p.k.). Sąd Najwyższy, po analizie zarzutów, uznał je za oczywiście bezzasadne. Stwierdzono, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa materialnego, a zasądzona kwota 50 000 zł ma charakter kompensacyjny i mieści się w granicach swobodnego uznania sędziowskiego. Nie stwierdzono również naruszenia przepisów procesowych. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył wnioskodawcę kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zasądzone zadośćuczynienie nie jest rażąco niewspółmierne i nie stanowi naruszenia prawa materialnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że kwota 50 000 zł jest adekwatna, kompensacyjna i mieści się w granicach swobodnego uznania sędziowskiego, odpowiadając aktualnym warunkom społecznym i przeciętnej stopie życiowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić kasację

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
A. S.osoba_fizycznawnioskodawca
Skarb Państwaorgan_państwowypozwany

Przepisy (9)

Główne

ustawa lutowa art. 11 § 1

Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego

k.c. art. 445 § 1

Kodeks cywilny

Sąd Najwyższy podkreślił, że pojęcie „sumy odpowiedniej” pozostawia pewną swobodę sędziowską, a zasądzona kwota nie może być symboliczna.

Pomocnicze

k.p.k. art. 442 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 8 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 440

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 535 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 636 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 518

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zasądzona kwota 50 000 zł jest adekwatna i kompensacyjna. Nie doszło do rażącego naruszenia prawa materialnego ani procesowego. Kasacja jest oczywiście bezzasadna.

Odrzucone argumenty

Rażące naruszenie prawa materialnego (art. 11 ust. 1 ustawy lutowej w zw. z art. 445 § 1 k.c.). Rażące naruszenie prawa procesowego (art. 442 § 3 k.p.k. w zw. z art. 8 § 1 k.p.k. oraz art. 440 k.p.k.). Zasądzona kwota jest symboliczna i niewspółmierna.

Godne uwagi sformułowania

oczywiście bezzasadna nie sposób określić mianem symbolicznego należąca wszak do sfery swobodnego uznania sędziowskiego, w którą w ramach kontroli kasacyjnej nie wolno wkraczać miała charakter jak najbardziej kompensacyjny utrzymana została w rozsądnych granicach, odpowiadających aktualnym warunkom społecznym i przeciętnej stopie życiowej nie naruszyło także w jakimkolwiek stopniu poczucia sprawiedliwości

Skład orzekający

Rafał Malarski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości zadośćuczynienia za niesłuszne tymczasowe aresztowanie, granice kontroli kasacyjnej w zakresie oceny wysokości zadośćuczynienia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niesłusznego tymczasowego aresztowania w okresie PRL, choć ogólne zasady dotyczące oceny zadośćuczynienia mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zadośćuczynienia za krzywdę wyrządzoną przez państwo, ale rozstrzygnięcie jest dość standardowe i nie wnosi nowej jakości prawnej.

Czy 50 000 zł to wystarczające zadośćuczynienie za niesłuszne aresztowanie?

Dane finansowe

WPS: 1 000 000 PLN

zadośćuczynienie: 50 000 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KK 175/13 POSTANOWIENIE Dnia 29 października 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 kpk po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 29 października 2013r., sprawy z wniosku A. S., o zadośćuczynienie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie, z powodu kasacji wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawcy, od wyroku Sądu Apelacyjnego […] z dnia 29 listopada 2012 r., zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 27 lipca 2012 r., p o s t a n o w i ł 1) oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2) obciążyć wnioskodawcę kosztami sądowymi za postepowanie kasacyjne. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy, wyrokiem z 27 lipca 2012 r., zasądził – na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy z 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego – od Skarbu Państwa na rzecz A. S. kwotę 25 000 zł z ustawowymi odsetkami tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, wynikłą z niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania w okresie od 12 sierpnia do 3 listopada 1982 r., a w pozostałym zakresie (wnioskodawca domagał się zadośćuczynienia w wysokości 1 miliona zł) żądanie oddalił. Sąd Apelacyjny, po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2012 r. apelacji pełnomocnika wnioskodawcy, podwyższył zasądzone 2 zadośćuczynienie do 50 000 zł, a w pozostałej części utrzymał w mocy pierwszoinstancyjny wyrok. Kasację od prawomocnego wyroku Sądu odwoławczego złożył pełnomocnik wnioskodawcy, podnosząc zarzuty rażącego i mającego mieć istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenia zarówno prawa materialnego (art. 11 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy lutowej w zw. z art. 445 § 1 k.c.), jak i prawa procesowego (art. 442 § 3 k.p.k. w zw. z art. 8 § 1 k.p.k. oraz art. 440 k.p.k.). Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w pisemnej odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Stanowisko prokuratora zasługiwało w całej rozciągłości na uwzględnienie. Uwzględniając wskazane w art. 523 § 1 k.p.k. podstawy kasacyjne, mające charakter w pełni samodzielny i autonomiczny, Sąd Najwyższy stwierdza, że w niniejszej sprawie nie miało miejsca rażące naruszenie prawa materialnego (chodzi tu przede wszystkim o art. 445 § 1 k.c., w którym posłużono się pojęciem „sumy odpowiedniej”), skoro ostatecznie zasądzone na rzecz wnioskodawcy zadośćuczynienie nie sposób określić mianem symbolicznego (zob. wyrok SN z 3 lipca 2007 r., II KK 321/06, R-OSNKW 2007, poz. 1496; postanowienie SN z 18 grudnia 2012 r., III KK 275/12, LEX nr 1232288). Przeciwnie, wysokość przyznanej sumy pieniężnej 50 000 zł – należąca wszak do sfery swobodnego uznania sędziowskiego, w którą w ramach kontroli kasacyjnej nie wolno wkraczać – miała charakter jak najbardziej kompensacyjny. Kwota ta, stanowiąca niewątpliwie ekonomicznie odczuwalną wartość, utrzymana została w rozsądnych granicach, odpowiadających aktualnym warunkom społecznym i przeciętnej stopie życiowej. Nie doszło również w sprawie do uchybienia art. 442 § 3 k.p.k. choćby z tej racji, że Sąd Apelacyjny w motywacyjnej części swego orzeczenia z 15 lutego 2012 r., którym uchylił pierwszoinstancyjny wyrok z 3 października 2011 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, nie zawarł żadnych wiążących ani zapatrywań prawnych, ani skonkretyzowanych wskazówek co do dalszego procedowania. Rozstrzygnięcie Sądu odwoławczego z 29 listopada 2012 r., podwyższające zadośćuczynienie o 100% i utrzymujące w mocy wyrok Sądu a quo w pozostałej 3 części, nie naruszyło także w jakimkolwiek stopniu poczucia sprawiedliwości, co oznacza, że zarzut obrazy art. 440 k.p.k. okazał się ewidentnie niesłuszny. Dlatego Sąd Najwyższy, podkreślając jeszcze raz jaskrawą bezpodstawność tezy skarżącego o rażącej niewspółmierności zasądzonego zadośćuczynienia, oddalił kasację w trybie przewidzianym w art. 535 § 3 k.p.k., a kosztami sądowymi za postępowanie kasacyjne obciążył wnioskodawcę po myśli art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI