V KK 174/13

Sąd Najwyższy2013-10-29
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
kasacjakontrola kasacyjnaustalenia faktyczneobraza prawa procesowegoSąd Najwyższykodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego D.T. jako oczywiście bezzasadną, uznając ją za próbę zakwestionowania ustaleń faktycznych zamiast kontroli prawnej.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację obrońcy skazanego D.T. od wyroku Sądu Apelacyjnego utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego. Kasacja została oddalona jako oczywiście bezzasadna, ponieważ jej autor pod pozorem zarzutów procesowych próbował zakwestionować ustalenia faktyczne, co wykracza poza zakres kontroli kasacyjnej. Sąd Najwyższy podkreślił, że kasacja nie jest trzecią instancją do ponownego badania dowodów.

Sąd Najwyższy w składzie sędziego Przemysława Kalinowskiego na posiedzeniu w dniu 29 października 2013 r. rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego D.T. od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 28 grudnia 2012 r., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 27 września 2012 r. skazujący D.T. z art. 148 § 1 k.k. i in. Kasacja została uznana za oczywiście bezzasadną i oddalona na podstawie art. 535 § 3 k.p.k. Sąd Najwyższy stwierdził, że autor kasacji pod pozorem zarzutów obrazy prawa procesowego podejmował kolejną próbę zakwestionowania ustaleń faktycznych dokonanych przez Sąd I instancji. Podkreślono, że przedmiotem zaskarżenia kasacją jest wyrok sądu odwoławczego, a zakres zarzutów jest ograniczony do uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. oraz innych rażących naruszeń prawa, które mogły mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Wskazano, że ogólne deklaracje, jak art. 2 czy 4 k.p.k., nie mogą stanowić wyłącznej podstawy zarzutów kasacyjnych. Sąd Najwyższy zauważył, że wniosek o uchylenie wyroków obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania świadczy o traktowaniu postępowania kasacyjnego jako trzeciej instancji, co jest niezgodne z prawem. Kontrola odwoławcza przeprowadzona przez Sąd Apelacyjny nie wykazała wad, a sąd odwoławczy odniósł się do podnoszonych okoliczności, w tym do potrzeby przeprowadzenia dowodów. Sąd Najwyższy uznał, że ocena wiarygodności relacji świadka S.D. dokonana przez sądy obu instancji mieściła się w granicach art. 7 k.p.k. Skazany został zwolniony od kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty dotyczące zakwestionowania ustaleń faktycznych nie mogą stanowić podstawy kasacji, która jest środkiem zaskarżenia wyroku sądu odwoławczego i podlega ograniczeniom co do zakresu zarzutów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że kasacja służy kontroli prawnej, a nie ponownemu badaniu materiału dowodowego i ustaleń faktycznych. Autor kasacji pod pozorem zarzutów procesowych próbował zakwestionować ustalenia sądu I instancji, co wykracza poza dopuszczalny zakres kontroli kasacyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

oskarżyciel publiczny (domniemany)

Strony

NazwaTypRola
D. T.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (10)

Główne

k.p.k. art. 535 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 148 § 1

Kodeks karny

Pomocnicze

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 440

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja jako środek zaskarżenia jest ograniczona do kontroli prawnej, a nie ponownego badania dowodów i ustaleń faktycznych. Zarzuty dotyczące naruszenia ogólnych zasad postępowania karnego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy kasacji. Sąd odwoławczy, utrzymując wyrok sądu pierwszej instancji, nie dokonuje własnych ustaleń faktycznych, a jedynie kontroluje postępowanie. Wniosek o uchylenie wyroków obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania świadczy o traktowaniu kasacji jako trzeciej instancji.

Odrzucone argumenty

Zarzuty obrazy prawa procesowego polegające na zakwestionowaniu ustaleń faktycznych. Naruszenie ogólnych zasad postępowania karnego (art. 2, 4 k.p.k.) jako wyłączna podstawa kasacji. Dowolność ustaleń Sądu Apelacyjnego bez uwzględnienia pełnego materiału dowodowego. Naruszenie art. 7 k.p.k. w wyniku uznania za wiarygodne relacji świadka S.D.

Godne uwagi sformułowania

pod pozorem podniesienia zarzutu obrazy prawa procesowego autor nadzwyczajnego środka zaskarżenia podjął kolejną próbę zakwestionowania ustaleń faktycznych ogólne deklaracje zawarte np. w art. 2 k.p.k. lub art. 4 k.p.k., których realizacja stanowią dopiero konkretne normy procesowe [...] nie mogą [...] stanowić wyłącznej podstawy zarzutów kasacyjnych skarżący nie ukrywa zresztą, że chodzi mu wyłącznie o zakwestionowanie wyników analizy materiału dowodowego autor nadzwyczajnego środka zaskarżenia traktuje to postępowanie jako trzecią instancję sądową, do czego nie ma żadnego umocowania ustawowego niezależnie od tego, jak dalece pozostawały bez znaczenia okoliczności, których procesowego weryfikowania domagał się skarżący (np. ustalenia koloru rękawiczek założonych przez S. D., kierunku otwierania drzwi [...])

Skład orzekający

Przemysław Kalinowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego co do niedopuszczalności kwestionowania ustaleń faktycznych w postępowaniu kasacyjnym oraz zakresu kontroli kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowania karnego i specyfiki środka zaskarżenia jakim jest kasacja.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie jasno rozgranicza rolę postępowania kasacyjnego od zwykłych instancji, co jest kluczowe dla zrozumienia jego funkcji i ograniczeń. Pokazuje typowe błędy popełniane przez obrońców przy wnoszeniu kasacji.

Kasacja to nie trzecia instancja – Sąd Najwyższy wyjaśnia, czego nie można w niej podważać.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KK 174/13
POSTANOWIENIE
Dnia 29 października 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Przemysław Kalinowski
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 29 października 2013 r.,
sprawy D. T.
skazanego z art. 148 § 1 k.k. i in.
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]
z dnia 28 grudnia 2012 r.,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego
w  W.
z dnia 27 września 2012 r.
p o s t a n o w i ł
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną,
2. zwolnić skazanego od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Kasacja wniesiona przez obrońcę skazanego D. T. okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym o jakim mowa w art. 535 § 3 k.p.k., co uzasadniało jej oddalenie na posiedzeniu bez udziału stron. Przeprowadzona kontrola wskazuje, że pod pozorem podniesienia zarzutu obrazy prawa procesowego autor nadzwyczajnego środka zaskarżenia podjął kolejną próbę zakwestionowania ustaleń faktycznych poczynionych w niniejszej sprawie przez Sąd I instancji. Przypomnieć zatem należy, że z mocy ustawy – art. 519 k.p.k. – przedmiotem zaskarżenia kasacją jest wyrok sądu odwoławczego, natomiast zakres zarzutów kasacyjnych jest ograniczony do uchybień wymienionych w art.  439 § 1 k.p.k. oraz innych rażących naruszeń prawa, jeżeli mogły mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.
W tej sprawie jedynie zarzuty powiązane z treścią przepisów art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. – przynajmniej od strony formalnej – spełniają kryteria pozwalające w ogóle uczynić je przedmiotem kontroli kasacyjnej. Natomiast, jak już wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie, ogólne deklaracje zawarte np. w art. 2 k.p.k. lub art. 4 k.p.k., których realizację stanowią dopiero konkretne normy procesowe regulujące kształt poszczególnych instytucji, uprawnień i obowiązków, nie mogą – tak, jak w tej sprawie –  stanowić wyłącznej podstawy zarzutów kasacyjnych. W rozwinięciu zarzutu sformułowanego w tym zakresie, skarżący nie ukrywa zresztą, że chodzi mu wyłącznie o zakwestionowanie wyników analizy materiału dowodowego zgromadzonego w toku procesu przeprowadzonego w tej sprawie oraz w szczególności podważenie ustaleń dokonanych przez sąd
meriti.
Przekonuje o tym dobitnie kierowanie pod adresem Sądu Apelacyjnego  wprost zarzutu „
dokonania ustaleń bez uwzględnienia pełnego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz ustaleń dowolnych nie znajdujących oparcia w dowodach”.
Dodatkowo potwierdza to przekonanie wniosek sformułowany przez autora kasacji, w którym – pomimo zaskarżenia jedynie wyroku Sądu Apelacyjnego (tylko do tego uprawnia stronę procesową przepis art. 519 k.p.k.) – postuluje on uchylenie wyroków sądów obu instancji i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Tymczasem, w konfiguracji procesowej, w której sąd odwoławczy nie przeprowadzał własnego postępowania dowodowego i po rozpoznaniu apelacji, utrzymał w mocy wyrok Sądu I instancji, nie można racjonalnie twierdzić, że dokonał on jakichkolwiek ustaleń. Jego rolą było bowiem skontrolowanie przebiegu i wyników postępowania pierwszo-instancyjnego i  wyroku wydanego w tym postępowaniu – przez pryzmat okoliczności uwzględnianych z urzędu (art. 439  § 1 k.p.k., art. 440 k.p.k.) oraz zarzutów podniesionych w apelacji.  Treść wniosku zamieszczonego w kasacji świadczy z kolei dobitnie o tym, że autor nadzwyczajnego środka zaskarżenia traktuje to postępowanie jako trzecią instancję sądową, do czego nie ma żadnego umocowania ustawowego. Podobnie zresztą, przywołanie w treści zarzutów kasacyjnych tych samych okoliczności faktycznych, do których już wcześniej odniósł się sąd odwoławczy – bez merytorycznego podważenia przedstawionej argumentacji, utwierdza w przekonaniu, że zamiarem skarżącego było powtórzenie zwykłego postępowania apelacyjnego.
Trzeba podkreślić, że w tej sprawie kontrola odwoławcza przeprowadzona przez Sąd Apelacyjny nie wykazuje wad ani nie można zasadnie twierdzić, że w jej toku pominięto okoliczności podnoszone przez autora zwykłego środka odwoławczego. Odmienne tezy postawione w kasacji nie mają oparcia w rzeczywistości. Przekonuje o tym zapoznanie się z pisemnymi motywami rozstrzygnięcia sądu odwoławczego. Niezależnie od tego, jak dalece pozostawały bez znaczenia okoliczności, których procesowego weryfikowania domagał się skarżący (np. ustalenia koloru rękawiczek założonych przez S. D., kierunku otwierania drzwi w pomieszczeniu, w którym spała późniejsza pokrzywdzona, zasięgu i siły światła wydzielanego przez wyświetlacz telefonu, określenia związków chemicznych bryły ziemi, w której znaleziono narzędzie przestępstwa itp.) – do kwestii tych odniesiono się w motywach Sądu Apelacyjnego – i do ich lektury należy odesłać. Dano tam zresztą nie tylko wyraz ocenie wiarygodności poszczególnych źródeł dowodowych, co zresztą nie powinno już podlegać kontestowaniu w trybie kasacji, ale również odniesiono się do kwestii potrzeby przeprowadzenia dowodów, o które wnosił skarżący. W tym zakresie nie stwierdzono, aby doszło do zaniechania przeprowadzenia takich czynności procesowych, których wynik mógłby mieć – nie tylko istotny, ale wręcz jakikolwiek – wpływ na treść rozstrzygnięcia przypisującego winę skazanemu D. T.
Podobnie, brak było dostatecznych argumentów do podzielania przekonania skarżącego o naruszeniu art. 7 k.p.k. w wyniku uznania za wiarygodne relacji składanych przez S. D. Sądy obu instancji poświęciły wiele uwagi treści tych relacji i poddały je analizie, podobnie jak i inne  dowody mające znaczenie dla oceny wiarygodności jego wypowiedzi. Właśnie przeprowadzenie weryfikacji tego dowodu na tle pozostałego materiału, pozwoliło na dokonanie oceny mieszczącej się w granicach określonych w art. 7 k.p.k., z uwzględnieniem  również tych okoliczności, które obecnie podnosił autor kasacji.
Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI