V KK 170/22

Sąd Najwyższy2023-03-01
SNKarneprzestępstwa przeciwko dokumentomŚrednianajwyższy
postępowanie kasacyjneobrońca z urzęduobowiązek obronyart. 270 k.k.art. 310 k.k.uniewinnienieSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy stwierdził, że udział obrońcy w postępowaniu kasacyjnym nie jest obowiązkowy, mimo że sprawa dotyczyła czynu, który mógł być zakwalifikowany jako zbrodnia.

Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek dotyczący obowiązku udziału obrońcy w postępowaniu kasacyjnym. Oskarżony A. C. został prawomocnie uniewinniony od zarzutu z art. 270 § 1 k.k. przez sądy niższych instancji. Mimo że pierwotnie istniała możliwość zakwalifikowania czynu jako zbrodni (art. 310 § 1 k.k.), co wymagałoby orzekania przez sąd wyższego rzędu, ostatecznie postępowanie zakończyło się uniewinnieniem od zarzutu z art. 270 § 1 k.k. Sąd Najwyższy, na podstawie art. 80 k.p.k. a contrario w zw. z art. 518 k.p.k., postanowił, że udział obrońcy na rozprawie kasacyjnej nie jest obowiązkowy.

Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę z urzędu w przedmiocie udziału obrońcy w postępowaniu kasacyjnym. Oskarżony A. C. został pierwotnie uniewinniony od zarzutu z art. 270 § 1 k.k. przez Sąd Okręgowy w Gdańsku (wyrok z 31 sierpnia 2020 r., sygn. akt XIV K 68/19), a następnie wyrok ten utrzymał w mocy Sąd Apelacyjny w Gdańsku (wyrok z 28 maja 2021 r., sygn. akt II AKa 21/21). Wcześniejsze postępowanie przed Sądem Rejonowym w Gdyni również zakończyło się uniewinnieniem. Kasacja wniesiona od prawomocnego wyroku Sądu odwoławczego doprowadziła do uchylenia wyroków i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Okręgowy w Gdańsku, z uwagi na stwierdzenie przez Sąd Najwyższy istnienia bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k. (możliwość zakwalifikowania czynu jako zbrodni z art. 310 § 1 k.k.). Mimo tej sytuacji, ostatecznie oskarżony został prawomocnie uniewinniony od zarzutu z art. 270 § 1 k.k. W obecnym postępowaniu kasacyjnym, w którym oskarżony korzystał z pomocy obrońcy ustanowionego z urzędu, Sąd Najwyższy postanowił, że udział obrońcy na rozprawie kasacyjnej nie jest obowiązkowy, stosując art. 80 k.p.k. a contrario w zw. z art. 518 k.p.k.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, udział obrońcy w postępowaniu kasacyjnym nie jest obowiązkowy w opisanej sytuacji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy zastosował art. 80 k.p.k. a contrario w zw. z art. 518 k.p.k. Stwierdzono, że mimo możliwości zakwalifikowania czynu jako zbrodni, ostateczne prawomocne uniewinnienie od zarzutu występku z art. 270 § 1 k.k. sprawia, że udział obrońcy na etapie kasacyjnym nie jest konieczny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzić, że udział obrońcy A. C. na rozprawie kasacyjnej nie jest obowiązkowy

Strona wygrywająca

A. C.

Strony

NazwaTypRola
A. C.osoba_fizycznaoskarżony
obrońca A. C.inneobrońca
pełnomocnik oskarżyciela subsydiarnegoinnepełnomocnik oskarżyciela subsydiarnego

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 80

Kodeks postępowania karnego

Zastosowany a contrario w zw. z art. 518 k.p.k. do stwierdzenia, że udział obrońcy nie jest obowiązkowy.

k.p.k. art. 518

Kodeks postępowania karnego

Wskazuje na stosowanie przepisów o postępowaniu zwyczajnym do postępowania kasacyjnego.

Pomocnicze

k.k. art. 270 § 1

Kodeks karny

Zarzucany czyn, od którego oskarżony został uniewinniony.

k.k. art. 310 § 1

Kodeks karny

Potencjalna kwalifikacja czynu jako zbrodni, która wpłynęła na wcześniejsze postępowanie.

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Wskazana jako bezwzględna podstawa odwoławcza w poprzednim postępowaniu kasacyjnym.

k.p.k. art. 25 § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy właściwości sądu wyższego rzędu w sprawach o zbrodnie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawomocne uniewinnienie od zarzutu z art. 270 § 1 k.k. sprawia, że udział obrońcy w postępowaniu kasacyjnym nie jest obligatoryjny, mimo wcześniejszych rozważań o możliwości kwalifikacji czynu jako zbrodni.

Godne uwagi sformułowania

udział obrońcy A. C. na rozprawie kasacyjnej nie jest obowiązkowy istnienie bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k. w rzeczy samej postępowanie dotyczyło wprost zarzucanego czynu z art. 270 § 1 k.k.

Skład orzekający

Andrzej Stępka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku udziału obrońcy w postępowaniu kasacyjnym w specyficznych sytuacjach, gdy czyn mógł być zakwalifikowany jako zbrodnia, ale nastąpiło prawomocne uniewinnienie od występku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i interpretacji przepisów k.p.k. w kontekście konkretnego stanu faktycznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na niuanse dotyczące obowiązku obrony w postępowaniu kasacyjnym, zwłaszcza w kontekście zmiany kwalifikacji prawnej czynu.

Czy obrońca jest zawsze potrzebny w Sądzie Najwyższym? Wyjaśnienie SN.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt V KK 170/22
POSTANOWIENIE
Dnia 1 marca 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Stępka
po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2023 r. na posiedzeniu bez udziału stron,
w sprawie A. C.
uniewinnionego od zarzutu z art. 270 § 1 k.k.,
z urzędu w przedmiocie udziału w postępowaniu kasacyjnym obrońcy,
na podstawie art. 80 k.p.k.
a contrario
w zw. z art. 518 k.p.k.,
p o s t a n o w i ł
stwierdzić, że udział obrońcy A. C. na rozprawie kasacyjnej nie jest obowiązkowy.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Gdańsku wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2020 r., sygn. akt XIV K 68/19,
uniewinnił oskarżonego A. C. od popełnienia czynu zarzucanego mu w akcie oskarżenia, stanowiącego przestępstwo z art. 270 § 1 k.k.
Czyn ten miał polegać – skrótowo rzecz ujmując – na przerobieniu przez
A. C. weksla
in blanco
i posłużeniu się nim w Sądzie Okręgowym w Gdańsku w celu uzyskania nieuzasadnionej korzyści majątkowej.
Apelację od tego wyroku wniósł pełnomocnik oskarżyciela subsydiarnego. Po jej rozpoznaniu Sąd Apelacyjny w Gdańsku
wyrokiem z dnia 28 maja 2021 r., sygn. akt II AKa 21/21,
utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.
Należy przypomnieć, że postępowanie w zakresie tego czynu
przeciwko
A. C. toczyło się poprzednio przed Sądem Rejonowym w Gdyni
,
który wyrokiem z dnia 25 stycznia 2017 r., sygn. akt IX K 223/16, uniewinnił A. C.  od popełnienia zarzucanego mu czynu. Apelację od wyroku wniósł pełnomocnik oskarżycielki subsydiarnej. Sąd Okręgowy w Gdańsku wyrokiem z dnia 26 czerwca 2017 r., sygn. akt V Ka 451/17, utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.
Kasację od prawomocnego wyroku Sądu odwoławczego wniósł pełnomocnik oskarżycielki subsydiarnej. Po jej rozpoznaniu Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 6 marca 2019 r., w sprawie III KK 587/17, uchylił zaskarżony wyrok oraz utrzymany nim w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Gdyni i przekazał sprawę do rozpoznania w pierwszej instancji Sądowi Okręgowemu w Gdańsku.
Sąd Najwyższy stwierdził istnienie bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k., a to z uwagi na fakt, że weksel może być dokumentem uprawniającym do otrzymania sumy pieniężnej, o którym mowa w art. 310 § 1 k.k. Przestępstwo przewidziane w tym przepisie jest zbrodnią, a zatem w pierwszej instancji – zgodnie z art. 25 § 1 pkt 1 k.p.k. winien orzekać sąd wyższego rzędu.
Aktualnie przedmiotem postępowania przed Sądem Najwyższym jest kasacja pełnomocnika oskarżyciela subsydiarnego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 28 maja 2021 r. W postępowaniu przed Sądami obu instancji oskarżony korzystał z pomocy obrońcy ustanowionego z urzędu na podstawie art. 80 k.p.k. Ponieważ w postępowaniu kasacyjnym A. C.  nadal korzysta z pomocy obrońcy, zasadnym stało się stwierdzenie, że udział obrońcy na rozprawie kasacyjnej przed Sądem Najwyższym nie jest konieczny. Jakkolwiek z uwagi na możliwość zakwalifikowania czynu zarzucanego oskarżonemu z art.
310 § 1 k.k. postępowanie karne toczyło się przed Sądami wyższego rzędu, w rzeczy samej postępowanie dotyczyło wprost zarzucanego czynu z art. 270 § 1 k.k., i tak też
A. C. został prawomocnie uniewinniony przez Sądy obu instancji od tego zarzutu.
Mając te okoliczności na uwadze, rozstrzygnięto, jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI