V KK 168/16

Sąd Najwyższy2016-09-01
SNKarneprzestępstwa przeciwko środowiskuŚrednianajwyższy
kasacjakara pozbawienia wolnościwarunkowe zawieszenieokres próbySąd Najwyższyprawo karneart. 181 k.k.art. 439 k.p.k.

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego H.W. jako oczywiście bezzasadną, uznając, że błędne ustalenie okresu próby zawieszenia kary pozbawienia wolności nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej.

Obrońca skazanego H.W. wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego, polegające na orzeczeniu warunkowego zawieszenia kary pozbawienia wolności na okres 4 lat, podczas gdy obowiązujące przepisy dopuszczały maksymalnie 3 lata. Sąd Najwyższy uznał jednak, że taka sytuacja nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 5 k.p.k., a jedynie względną, co uniemożliwia uwzględnienie kasacji wniesionej przez obrońcę. W konsekwencji kasacja została oddalona jako oczywiście bezzasadna.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego H. W. od wyroku Sądu Okręgowego w S., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w G. Skazany został uznany za winnego spowodowania zniszczeń w przyrodzie i skazany na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 4 lat próby oraz grzywnę. Obrońca zarzucił w kasacji rażące naruszenie prawa materialnego, wskazując na art. 439 § 1 pkt 5 k.p.k. i art. 4 § 1 k.k. w związku z art. 70 § 1 k.k., argumentując, że okres próby przekraczający 3 lata stanowi karę nieznaną ustawie. Sąd Najwyższy, powołując się na ugruntowane orzecznictwo, wyjaśnił, że „karą nieznaną ustawie” jest kara nieistniejąca w systemie prawnym, a nie kara orzeczona z naruszeniem przepisów dotyczących jej wykonania lub wymiaru. Wskazał, że błędne ustalenie okresu próby może stanowić obrazę prawa materialnego (art. 438 pkt 1 k.p.k.), co jest względną przyczyną odwoławczą, a kasacja wniesiona przez obrońcę może być uwzględniona tylko z powodu uchybień określonych w art. 439 k.p.k. Ponieważ zarzucane uchybienie nie spełniało tych kryteriów, Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, orzeczenie warunkowego zawieszenia kary pozbawienia wolności na okres przekraczający 3 lata nie stanowi kary nieznanej ustawie w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 5 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że „karą nieznaną ustawie” jest kara nieistniejąca w ogóle w systemie prawnym, a nie kara orzeczona z naruszeniem przepisów dotyczących jej wymiaru lub wykonania. Błędne ustalenie okresu próby może być obrazą prawa materialnego (względna przyczyna odwoławcza), ale nie bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 5 k.p.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
H. W.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (14)

Główne

k.k. art. 181 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 181 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 70 § § 1

Kodeks karny

Określa maksymalny okres próby dla warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności (nie dłuższy niż 3 lata w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2015 r.).

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wymienia bezwzględne przyczyny odwoławcze (uchybień, których nie można uwzględnić).

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

pkt 5 - orzeczenie kary nieznanej ustawie.

Pomocnicze

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Tryb rozpoznania kasacji na posiedzeniu.

k.k. art. 4 § § 1

Kodeks karny

Zasada stosowania ustawy względniejszej dla sprawcy.

k.p.k. art. 523 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Ograniczenie możliwości wniesienia kasacji na korzyść oskarżonego.

k.p.k. art. 523 § § 4

Kodeks postępowania karnego

pkt 1 - wyjątek od ograniczenia kasacji w przypadku uchybień z art. 439 k.p.k.

k.p.k. art. 438 § pkt 1

Kodeks postępowania karnego

Względna przyczyna odwoławcza - obraza prawa materialnego.

k.p.k. art. 521 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa podmioty uprawnione do wniesienia nadzwyczajnego środka zaskarżenia.

k.p.k. art. 636 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Orzekanie o kosztach postępowania kasacyjnego.

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

Orzekanie o kosztach postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja obrońcy jako oczywiście bezzasadna.

Odrzucone argumenty

Zarzut orzeczenia kary nieznanej ustawie z powodu przekroczenia okresu próby warunkowego zawieszenia kary.

Godne uwagi sformułowania

kasacja okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym kara nieznaną ustawie oznacza wyłącznie orzeczenie o karze nieznanej w ogóle obowiązującej ustawie karnej argumentum a fortiori

Skład orzekający

Rafał Malarski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'kara nieznana ustawie' w kontekście art. 439 § 1 pkt 5 k.p.k. oraz rozróżnienie między bezwzględnymi a względnymi przyczynami odwoławczymi w postępowaniu kasacyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekroczenia okresu próby warunkowego zawieszenia kary pozbawienia wolności. Interpretacja art. 439 § 1 pkt 5 k.p.k. ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie karnym – rozróżnienia między bezwzględnymi a względnymi przyczynami odwoławczymi, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Czy błąd w okresie próby kary pozbawienia wolności to „kara nieznana ustawie”? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KK 168/16
POSTANOWIENIE
Dnia 1 września 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Rafał Malarski
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 1 września 2016r.
‎
sprawy
H. W.
,
‎
skazanego z art. 181 § 1 k.k. w zb. z art. 181 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w S.
‎
z dnia 25 stycznia 2016r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w G.
z dnia 8 czerwca 2015r.,
p o s t a n o w i ł :
1) oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2) obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w G., wyrokiem z 8 czerwca 2015 r., uznał H. W. za winnego spowodowania w okresie czerwca – lipca 2012 r. zniszczeń w przyrodzie, to jest przestępstwa z art. 181 § 1 k.k. w zb. z art. 181 § 2 k.k., i za to skazał go na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres próby 4 lat, i na karę grzywny w ilości 200 stawek dziennych, każda w wysokości 40 zł. Sąd Okręgowy w S., po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2016 r. apelacji obrońcy, utrzymał w mocy pierwszoinstancyjny wyrok.
Kasację od prawomocnego wyroku Sądu odwoławczego złożył obrońca. Stwierdzając, że w sprawie wystąpiło uchybienie określone w art. 439 §1 pkt 5 k.p.k., polegające na tym, że wbrew art. 4 § 1 k.k. warunkowo zawieszono skazanemu wykonanie kary pozbawienia wolności na okres 4 lat próby, mimo iż obowiązujący w chwili wykonywania art. 70 § 1 k.k. przewiduje okres próby nie dłuższy niż 3 lata, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w S.do ponownego rozpoznania.
Prokurator Okręgowy w S. w odpowiedzi na kasacje zażądał jej oddalenia jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym, choć nie z powodów wyartykułowanych w prokuratorskiej odpowiedzi na skargę.
Stosownie do treści art. 523 § 2 k.p.k. kasacja na korzyść oskarżonego może być wniesiona jedynie w razie skazania go na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. Ograniczenie to, jak wynika z art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k., nie dotyczy kasacji wniesionej z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k.
Teza skarżącego, że wobec H. W. orzeczono karę nieznaną ustawie i że w związku z tym wystąpiła bezwzględna przyczyna odwoławcza określona w art. 439 § 1 pkt 5 k.p.k., nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z ustalonym już orzecznictwem sądowym, orzeczenie o karze nieznanej ustawie oznacza wyłącznie orzeczenie o karze nieznanej w ogóle obowiązującej ustawie karnej, nieznanej w ogóle systemowi obowiązującego prawa w Polsce, a nie o karze nieprzewidzianej w konkretnie zastosowanym przepisie. Skoro ugruntowane jest w judykaturze zapatrywanie, że „karą nieznaną ustawie” nie jest kara orzeczona powyżej górnej granicy danego rodzaju kary (zob. wyrok SN z 16 maja 2008 r., II KK 92/07, R-OSNKW 2008, poz. 1100), to tym bardziej –
argumentum a fortiori
– za taką karę nie może być uznana kara pozbawienia wolności mieszcząca się w granicach ustawowego zagrożenia, której okres warunkowego zawieszenia wykonania przekroczył 3 lata, a więc został ustalony powyżej maksymalnego okresu wskazanego w art. 70 § 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2015 r. Takie ukształtowanie kary, jak się wydaje z pominięciem regulacji z art. 4 § 1 k.k., może zostać postrzegane w perspektywie obrazy prawa materialnego (art. 438 pkt 1 k.p.k.), stanowiącej względną przyczynę odwoławczą. Do wyeliminowania z obrotu prawnego zapadłego wobec H. W. wyroku może zatem dojść jedynie wskutek wywiedzenia na jego korzyść kasacji przez podmiot szczególny wymieniony w art. 521 § 1 k.p.k.
Dlatego Sąd Najwyższy oddalił kasację w trybie określonym w art. 535 § 3 k.p.k. O kosztach sądowych za postępowanie kasacyjne orzeczono po myśli art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k.
kc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI