V KK 165/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuOskarżona D. S. – D. została oskarżona o popełnienie przestępstwa z art. 297 § 1 k.k. (oszustwo przy uzyskiwaniu dopłat) w związku z wielokrotnym składaniem wniosków o dopłaty bezpośrednie dla producentów rolnych w latach 2008-2014. Wnioski te zawierały nieprawdziwe oświadczenia dotyczące posiadania działek rolnych, co miało istotne znaczenie dla uzyskania dotacji, które ostatecznie nie zostały przyznane. Sąd Rejonowy uznał ją za winną i wymierzył karę grzywny. Sąd Okręgowy w S. wyrokiem z dnia 4 grudnia 2017 r. zmienił wyrok sądu pierwszej instancji i uniewinnił oskarżoną. Sąd Okręgowy przyjął, że skoro ustawa o płatnościach nie definiuje posiadania, należy odwołać się do prawa cywilnego (art. 336 k.c. i nast.). Stwierdził, że spółka, którą reprezentowała oskarżona, znajdowała się w posiadaniu działek rolnych, a posiadanie to miało cechy posiadania samoistnego, co wykluczało uznanie oświadczenia za nieprawdziwe. Kasację od tego wyroku wniósł oskarżyciel posiłkowy, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego, w tym błędną interpretację pojęcia 'posiadania' na gruncie ustawy o płatnościach. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną. Podkreślił, że celem płatności jest wspieranie faktycznych użytkowników gruntów rolnych, a pojęcie 'posiadania' na gruncie ustawy o płatnościach należy rozumieć jako faktyczne użytkowanie gruntów rolnych, a nie tylko posiadanie w rozumieniu cywilistycznym. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu, wskazując na konieczność prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i oceny prawnej czynów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'posiadania' na gruncie przepisów o dopłatach bezpośrednich dla rolników oraz stosowanie art. 297 § 1 k.k. w kontekście składania oświadczeń mających wpływ na uzyskanie środków publicznych.
Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów dotyczących dopłat unijnych w rolnictwie.
Zagadnienia prawne (2)
Jak należy interpretować pojęcie 'posiadania' na gruncie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w kontekście ubiegania się o dopłaty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pojęcie 'posiadania' na gruncie ustawy o płatnościach należy rozumieć jako faktyczne użytkowanie gruntów rolnych, a nie tylko posiadanie w rozumieniu cywilistycznym.
Uzasadnienie
Celem płatności jest wspieranie faktycznych użytkowników gruntów rolnych. Sama możliwość władania gruntami na podstawie prawa własności nie jest wystarczająca; liczy się efektywne, gospodarcze korzystanie z gruntów.
Czy złożenie wniosku o dopłaty bezpośrednie, zawierającego oświadczenie o posiadaniu działek rolnych, które faktycznie nie były użytkowane rolniczo przez wnioskodawcę, stanowi przestępstwo oszustwa z art. 297 § 1 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli wnioskodawca miał świadomość, że nie spełnia kryterium faktycznego użytkowania gruntów, co jest warunkiem uzyskania dopłat, a mimo to złożył nieprawdziwe oświadczenie w celu uzyskania korzyści majątkowej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał na konieczność prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i oceny prawnej czynów, w tym umyślności działania oskarżonej i jej świadomości co do naruszenia uprawnień innych podmiotów (np. dzierżawców).
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. S. – D. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. […] Oddział Regionalny w S. | instytucja | oskarżyciel posiłkowy |
| A. Sp. z o.o. z siedzibą w N. | spółka | podmiot reprezentowany przez oskarżoną |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | prokurator |
| Prokurator Rejonowy w G. | organ_państwowy | prokurator |
Przepisy (6)
Główne
k.k. art. 297 § § 1
Kodeks karny
ustawa o płatnościach art. 7 § ust. 1
Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
Termin 'posiadanie' należy rozumieć jako faktyczne użytkowanie gruntów rolnych.
Pomocnicze
ustawa o płatnościach art. 7 § ust. 6
Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
W przypadku posiadania samoistnego i zależnego, płatności przysługują posiadaczowi zależnemu.
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
k.c. art. 337
Kodeks cywilny
k.c. art. 350
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna interpretacja pojęcia 'posiadania' przez Sąd Okręgowy, który odwołał się wyłącznie do prawa cywilnego, pomijając cel ustawy o płatnościach bezpośrednich. • Niewłaściwe zastosowanie art. 297 § 1 k.k. przez Sąd Okręgowy, który nie ocenił umyślności działania oskarżonej w kontekście faktycznego użytkowania gruntów.
Godne uwagi sformułowania
celem płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jest wspieranie działalności rolniczej posiadaczy gospodarstw rolnych, którzy faktycznie użytkują grunty na działalność rolniczą • pojęcie posiadania na gruncie ustawy o płatnościach bezpośrednich należy odczytywać w drodze wykładni celowościowej • posiadanie gruntów w ujęciu cywilistycznym jest niedostateczne i nie stanowi wystarczającej przesłanki do ubiegania się o płatności obszarowe • przestępstwo to należy do tzw. przestępstw kierunkowych, a więc może być dokonane tylko z zamiarem kierunkowym o szczególnym zabarwieniu
Skład orzekający
Jarosław Matras
przewodniczący
Michał Laskowski
członek
Andrzej Ryński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'posiadania' na gruncie przepisów o dopłatach bezpośrednich dla rolników oraz stosowanie art. 297 § 1 k.k. w kontekście składania oświadczeń mających wpływ na uzyskanie środków publicznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów dotyczących dopłat unijnych w rolnictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów dotyczących dopłat unijnych, które ma bezpośrednie przełożenie na praktykę rolniczą i potencjalne konsekwencje karne za nieprawdziwe oświadczenia.
“Czy posiadanie działki rolnej to to samo co jej faktyczne użytkowanie? Sąd Najwyższy wyjaśnia w sprawie dopłat unijnych.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.