V KK 164/20

Sąd Najwyższy2020-06-24
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuŚrednianajwyższy
środki karnezakaz zbliżaniazakaz kontaktowaniakasacjaSąd Najwyższyprawo karne materialnenaruszenie przepisów

Sąd Najwyższy uchylił środek karny w postaci zakazu kontaktowania się i zbliżania do pokrzywdzonego, orzeczony bez określenia jego czasu trwania, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego dotyczącą wyroku Sądu Rejonowego w B., który skazał M. P. m.in. za przestępstwo z art. 280 § 1 k.k. Sąd pierwszej instancji orzekł wobec skazanego środki karne w postaci zakazu kontaktowania się z pokrzywdzonym oraz zbliżania się do niego, jednak nie określił czasu ich trwania. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie prawa materialnego, polegające na braku wskazania okresu obowiązywania zakazów, co jest wymogiem art. 43 § 1 k.k. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego M. P. od wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia 19 lutego 2018 r. Sąd Rejonowy skazał M. P. m.in. za przestępstwo z art. 280 § 1 k.k. (rozbój) i wymierzył mu karę 2 lat pozbawienia wolności. Dodatkowo, na podstawie art. 41a § 1 k.k., orzeczono wobec oskarżonego zakaz kontaktowania się z pokrzywdzonym oraz zbliżania się do niego na odległość mniejszą niż 50 metrów. Wyrok uprawomocnił się wobec skazanego. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa karnego materialnego, w szczególności art. 43 § 1 k.k. w zw. z art. 39 pkt 2b k.k., polegające na orzeczeniu środków karnych bez wskazania okresów ich obowiązywania, podczas gdy ustawa obliguje do określenia czasu trwania zakazów od roku do 15 lat. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, stwierdzając, że zaniechanie określenia czasu trwania środka karnego prowadzi do jego bezterminowego obowiązywania, co stanowi rażące naruszenie przepisów i ma istotny wpływ na treść orzeczenia. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczonych środków karnych i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w B. do ponownego rozpoznania w tym zakresie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, stanowi rażące naruszenie prawa karnego materialnego.

Uzasadnienie

Przepis art. 43 § 1 k.k. nakłada na sąd obowiązek określenia czasu trwania orzekanych środków karnych, w tym zakazów. Zaniechanie tego obowiązku skutkuje bezterminowym obowiązywaniem zakazu, co jest sprzeczne z ustawą i ma istotny wpływ na treść orzeczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku w części dotyczącej środków karnych i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

M. P. (w części dotyczącej środków karnych)

Strony

NazwaTypRola
M. P.osoba_fizycznaskazany
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca
J. C.osoba_fizycznawspółsprawca
A. G.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (9)

Główne

k.k. art. 280 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 13 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 157 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 14 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 41a § 1

Kodeks karny

k.k. art. 43 § 1

Kodeks karny

Nakłada obowiązek określenia czasu trwania środków karnych, w tym zakazów.

Pomocnicze

k.k. art. 39 § 2b

Kodeks karny

k.p.k. art. 535 § 5

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Orzeczenie środków karnych (zakazów) bez wskazania ich czasu trwania stanowi rażące naruszenie art. 43 § 1 k.k.

Godne uwagi sformułowania

rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa karnego materialnego obowiązek podania tego czasu bezterminowe obowiązywanie orzeczonego zakazu, mimo ustawowego maksymalnego jego okresu

Skład orzekający

Krzysztof Cesarz

przewodniczący-sprawozdawca

Barbara Skoczkowska

członek

Włodzimierz Wróbel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 43 § 1 k.k. dotyczącego obowiązku określenia czasu trwania środków karnych."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw karnych, w których orzekane są środki karne w postaci zakazów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy istotnego błędu proceduralnego w orzekaniu środków karnych, który ma bezpośrednie przełożenie na prawa skazanego. Jest to ciekawy przykład dla prawników karnistów.

Sąd Najwyższy: Środek karny bez terminu to błąd!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt V KK 164/20
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 czerwca 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Cesarz (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Barbara Skoczkowska
‎
SSN Włodzimierz Wróbel
Protokolant Jolanta Grabowska
w sprawie
M. P.
‎
skazanego z art. 280 § 1 kk w zw. z art. 13 § 1 kk i innych
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 kpk
‎
w dniu 24 czerwca 2020 r.,
‎
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego
‎
od wyroku Sądu Rejonowego w B.
‎
z dnia 19 lutego 2018 r., sygn. akt II K (…),
uchyla zaskarżony wyrok w części orzekającej na podstawie art. 41a § 1 kk środki karne wobec M. P. i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w B. do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w B. wyrokiem z dnia 19 lutego 2018 r., II K (…), skazał M. P. na podstawie art. 13 § 1 k.k.w zw. z art. 280 § 1 k.k. i art. 157 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. za czyn popełniony wspólnie z J. C. w dniu 26 listopada 2017 r. w B. na szkodę A. G. i na podstawie art. 14 § 1 k.k. w zw. z art. 280 § 1 k.k. wymierzył oskarżonemu karę 2 lat pozbawienia wolności, a nadto m. in. na podstawie art. 41a § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego zakaz kontaktowania się z pokrzywdzonym oraz zbliżania się do niego na odległość mniejszą niż 50 m.
Wyrok nie został zaskarżony przez tego oskarżonego i uprawomocnił się wobec niego w dniu 11 kwietnia 2018 r.
Kasację na korzyść skazanego złożył Prokurator Generalny zarzucając „rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa karnego materialnego, tj. art. 43 § 1 k.k. w zw. z art. 39 pkt 2b k.k., polegające na orzeczeniu wobec M. P.  środków karnych w postaci zakazu kontaktowania się z pokrzywdzonym oraz zakazu zbliżania się do pokrzywdzonego na odległość mniejszą niż 50 m, bez wskazania okresów obowiązywania tych zakazów, podczas gdy przepis art. 43 § 1 k.k. obliguje do ich orzeczenia na okres od roku do 15 lat”, po czym wniósł o uchylenie wyroku w części rozstrzygnięcia zapadłego na podstawie art. 41 a § 1 k.k. i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna, przeto mogła być uwzględniona w całości na posiedzeniu (art. 535 § 5 k.p.k.).
Rzeczywiście doszło do rażącego naruszenia art. 43 § 1 k.k. w zw. z art. 39 pkt 2b k.k. Z pierwszego, ze wskazanych, przepisu wynika po pierwsze, ograniczone w czasie trwanie wymierzonych w art. 39 pkt 2b k.k. środków karnych, i po drugie, obowiązek podania tego czasu. Inaczej mówiąc, powinnością sądu jest określenie czasu trwania środka karnego. Zaniechanie postąpienia zgodnie z dyspozycją art. 43 § 1 k.k. oznacza bezterminowe obowiązywanie orzeczonego zakazu, mimo ustawowego maksymalnego jego okresu, czyli rażące naruszenie tego przepisu ma oczywisty wpływ na treść wyroku.
Z przytoczonych względów podzielono również wniosek kasacji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI