V KK 159/20

Sąd Najwyższy2020-06-04
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
kasacjakoszty zastępstwa procesowegoobrońca z urzęduSąd Najwyższynieuprawniony środek zaskarżenia

Sąd Najwyższy pozostawił kasację obrońcy skazanej bez rozpoznania z powodu złożenia jej przez osobę nieuprawnioną.

Obrońca z urzędu złożyła kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego dotyczącego głównie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Sąd Najwyższy uznał jednak, że kasacja została złożona przez osobę nieuprawnioną, ponieważ obrońca działała we własnym imieniu, a nie w imieniu strony, co było próbą zamaskowania rzeczywistego charakteru środka zaskarżenia. W związku z tym, na podstawie art. 531 § 1 k.p.k., kasacja została pozostawiona bez rozpoznania.

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez obrońcę z urzędu od wyroku Sądu Apelacyjnego, który częściowo zmienił wyrok Sądu Okręgowego w O. dotyczący skazania B.S. za przestępstwo z art. 13§1 k.k. w zw. z art. 156§1 pkt 2 k.k. i art. 157§1 k.k. oraz zasądził koszty nieopłaconej pomocy prawnej dla obrońcy. Obrońca zarzucała błędy w ustaleniach faktycznych, niesłuszne uznanie zamiaru popełnienia czynu, a także naruszenia procedury w zakresie wymiaru kary i kosztów. Po wyroku Sądu Apelacyjnego, obrońca złożyła wniosek o uzupełnienie wyroku w przedmiocie kosztów oraz zażalenie, które zostało utrzymane w mocy. Następnie obrońca wniosła kasację od postanowienia dotyczącego kosztów. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę, stwierdził, że kasacja została złożona przez osobę nieuprawnioną, ponieważ obrońca działała we własnym imieniu, a nie w imieniu skazanej, co było próbą zamaskowania charakteru środka zaskarżenia. Sąd Najwyższy przypomniał, że obrońca może działać w imieniu strony, ale nie we własnym. W związku z tym, na podstawie art. 531 § 1 k.p.k., kasacja została pozostawiona bez rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, obrońca z urzędu może wnieść kasację jedynie w imieniu strony, realizując jej uprawnienia procesowe, a nie we własnym imieniu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że obrońca powołując się na uprawnienie do sporządzenia kasacji związane z pełnieniem funkcji obrońcy z urzędu, w rzeczywistości złożył środek zaskarżenia we własnym imieniu, a nie w imieniu skazanej. Wobec tego kasacja została złożona przez osobę nieuprawnioną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawić kasację bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
B. S.osoba_fizycznaskazana
adw. A.P.osoba_fizycznaobrońca z urzędu

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 531 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Pozostawienie kasacji bez rozpoznania z powodu złożenia jej przez osobę nieuprawnioną.

Pomocnicze

k.p.k. art. 520 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa strony uprawnione do wniesienia kasacji.

k.p.k. art. 84 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Uprawnienia obrońcy z urzędu do działania w całym postępowaniu.

k.p.k. art. 426 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Procedura kwestionowania ustalonych kosztów procesu.

k.k. art. 13 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy usiłowania popełnienia przestępstwa.

k.k. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks karny

Dotyczy spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu.

k.k. art. 157 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy spowodowania naruszenia czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja została złożona przez osobę nieuprawnioną (obrońca we własnym imieniu).

Odrzucone argumenty

Zarzuty obrońcy dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych, obrony koniecznej, poczytalności, zamiaru, surowości kary, naruszenia procedury, wymiaru kosztów.

Godne uwagi sformułowania

kasacja została złożona przez osobę nieuprawnioną powołanie się w kasacji na uprawnienie do jej sporządzenia związane z pełnieniem funkcji obrońcy z urzędu miało na celu zamaskowanie rzeczywistego charakteru środka zaskarżenia.

Skład orzekający

Marek Pietruszyński

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu podmiotów uprawnionych do wniesienia kasacji oraz zasad reprezentacji przez obrońcę z urzędu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i interpretacji przepisów k.p.k. dotyczących kasacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje subtelne, ale istotne kwestie proceduralne dotyczące prawa do wniesienia kasacji i roli obrońcy z urzędu, co jest interesujące dla prawników procesowych.

Czy obrońca z urzędu może złożyć kasację we własnym imieniu? Sąd Najwyższy odpowiada.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt V KK 159/20
POSTANOWIENIE
Dnia 4 czerwca 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Pietruszyński
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 4 czerwca 2020 r. na posiedzeniu,
sprawy
B. S.
skazanej z art. 13§1 k.k. w zw. z art. 156§1 pkt 2 k.k. i art. 157§1 k.k.,
w przedmiocie dopuszczalności kasacji obrońcy
od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)
z dnia 31 października 2019 r., sygn. akt II AKa (…),
zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w O.
z dnia 14 czerwca 2019 r., sygn. akt III K (…),
na podstawie art. 531 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
pozostawić kasację bez rozpoznania.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Okręgowego w O.  z dnia 14 czerwca 2019 r., sygn. akt III K (…) B.S.  został uznana za winną popełnienia przestępstwa określonego w art. 13§1 k.k. w zw. z art. 156§1 pkt 2 k.k. i art. 157§1 k.k. i za to wymierzono jej karę 3 lat pozbawienia wolności. Apelację od tego wyroku  wniosła obrońca oskarżonej z urzędu  adw. A.P . Zarzuciła w niej błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że oskarżona nie działała w ramach obrony koniecznej lub przekroczenia granic obrony koniecznej lub nie zaszła niepoczytalność lub poczytalność ograniczona oskarżonej w trakcie czynu. Nadto skarżąca,  w ramach zarzutu błędu w stanie faktycznym, zarzuciła niesłuszne uznanie,  że  oskarżona miała zamiar  ewentualny popełnienia czynu i przewidzenia skutku ciężkiego uszkodzenia ciała. Wszystkie wskazane błędy stanęły, zdaniem skarżącej, na przeszkodzie  do zawieszenia wykonania kary, nadzwyczajnego jej złagodzenia, wymierzenia nieizolacyjnego środka i umożliwienia stosowania elektronicznego dozoru, a zatem błędy te   skutkowały zbyt surową represją, naruszeniem procedury  w postaci zaniechania zastosowania instytucji skazania i wymierzeniem  kary bez postępowania  dowodowego pomimo wniosku oskarżonej, naruszeniem procedury w zakresie  wymiaru kosztów nieopłaconej pomocy świadczonej z urzędu przez: brak wymierzenia i wypłaty zaliczki, brak wypłaty zasądzonych kosztów, zbyt niski wymiar zasądzonych kosztów nieuwzględniający dodatkowych czynności adwokackich oraz brak  podwyższenia opłat minimalnych. W konkluzji skarżąca wniosła o uniewinnienie oskarżonej od popełnienia zarzuconego jej czynu lub umorzenie postępowania lub nadzwyczajne złagodzenia kary lub odstąpienie od jej wymierzenia lub wymierzenie kary roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania lub kary łagodniejszej oraz zasądzenie na rzecz obrońcy ponad zasądzoną kwotę za obronę z urzędu, przy uwzględnieniu dodatkowych czynności oraz nakładu pracy, 150% opłat minimalnych, ewentualnie o uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
Sąd Apelacyjny w (…) wyrokiem z dnia 31 października 2019 r., sygn. akt II AKa (…) zmienił w pkt I zaskarżony wyrok przez zasądzenie na rzecz adw. A. P.  kwoty 1.328,40 zł brutto tytułem kosztów nieopłaconej pomocy udzielonej  z urzędu w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżony wyrok w mocy ( pkt II wyroku). Nadto w pkt III zasądził na rzecz adw. A.P.  1.107 zł brutto tytułem kosztów nieopłaconej pomocy z urzędu udzielonej  oskarżonej w postępowaniu odwoławczym i 173,88 zł tytułem kosztów dojazdu na rozprawę odwoławczą.
Po wydaniu wyroku adw. A. P.  złożyła wniosek o uzupełnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu, niezrekompensowanych w wyroku Sądu odwoławczego oraz zażalenia na to rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego. Postanowieniem z dnia 2 grudnia 2019 r. Sąd Apelacyjny  w (…) rozstrzygając w przedmiocie zażalenia obrońcy na postanowienia zawarte w pkt I i III wyroku Sądu odwoławczego, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienia.
Następnie adw. A. P.  wniosła kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) w zakresie postanowienia odnośnie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zawartego w tym wyroku. Kasacja został  przyjęta i przesłana do Sądu Najwyższego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 520§1 k.p.k.  do wniesienia kasacji uprawnione są strony. Prawo do wniesienia kasacji przysługuje też pełnomocnikowi procesowemu. Wyznaczenie obrońcy z urzędu uprawnia go do działania w całym postępowaniu, nie wyłączając czynności po uprawomocnieniu się orzeczenia, jeżeli nie zawiera ograniczeń ( art. 84§1 k.p.k.). Taki pełnomocnik może sporządzić kasację również z własnej inicjatywy,  ale w imieniu strony procesu realizując jej uprawnienia procesowe, a nie w imieniu własnym. Na fakt złożenia kasacji we własnym imieniu, a nie w imieniu skazanej przekonuje treść oświadczenia złożonego przez skazaną ( k.516 akt III K (…)), która pozwala również na uznanie, że powołanie się w kasacji na uprawnienie do jej sporządzenia związane z pełnieniem funkcji obrońcy z urzędu  miało na celu zamaskowanie  rzeczywistego  charakteru  środka zaskarżenia.  Wobec powyższego należało stwierdzić, że  kasacja została złożona przez osobę nieuprawnioną i z tego powodu należało, na podstawie art. 531§1 k.p.k., pozostawić ją bez rozpoznania. Na marginesie poczynionych rozważań należało przypomnieć, że obrońca skazanej wykorzystała już procedurę przewidzianą w art. 426§2 k.p.k. w zakresie możliwości kwestionowania ustalonych kosztów procesu.
Z tych względów orzeczona jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI