V KK 155/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego M. R., który został skazany za przestępstwo z art. 300 § 2 k.k. na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby oraz karę grzywny. Głównym zarzutem podniesionym w kasacji było naruszenie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 6 k.p.k., polegające na rzekomym braku podpisu sędziego pod wyrokiem Sądu Rejonowego w K. Obrońca argumentował, że znak graficzny pod wyrokiem nie identyfikował autora i w związku z tym wyrok nie był podpisany. Sąd Najwyższy, analizując sprawę, stwierdził, że znak graficzny znajdujący się pod wyrokiem sądu pierwszej instancji stanowił podpis sędziego orzekającego w tej sprawie. Podkreślono, że podpis nie musi być w pełni czytelny, a jego główną funkcją jest identyfikacja autora. Sąd odwoławczy prawidłowo ocenił, że w sprawie nie zachodziła bezwzględna przyczyna odwoławcza wskazana w art. 439 § 1 pkt 6 k.p.k. W związku z tym kasacja została oddalona jako oczywiście bezzasadna, a skazany został obciążony kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja wymogów formalnych podpisu sędziego pod orzeczeniem sądowym oraz stosowanie art. 439 § 1 pkt 6 k.p.k.
Dotyczy głównie spraw karnych, ale zasady dotyczące podpisu mogą mieć zastosowanie w innych postępowaniach.
Zagadnienia prawne (1)
Czy nieczytelny znak graficzny pod wyrokiem sądu pierwszej instancji, który umożliwia identyfikację autora, stanowi podpis sędziego w rozumieniu art. 113 k.p.k. i czy jego brak jest bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 6 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nieczytelny znak graficzny pod wyrokiem, który umożliwia identyfikację autora, stanowi podpis sędziego w rozumieniu art. 113 k.p.k. Brak takiego podpisu nie jest bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 6 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że podpis nie musi być w pełni czytelny, a jego kluczową funkcją jest identyfikacja autora. Podkreślono, że znaki graficzne pod orzeczeniem, o ile pozwalają na identyfikację ich autora, są podpisami w rozumieniu przepisów. W analizowanej sprawie podpis sędziego pod wyrokiem sądu pierwszej instancji umożliwiał jego identyfikację, co wykluczyło zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. R. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (6)
Główne
k.k. art. 300 § § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
pkt 6 - niepodpisanie wyroku przez sędziego
k.p.k. art. 113
Kodeks postępowania karnego
Definicja podpisu sędziego
Pomocnicze
k.p.k. art. 535 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 520 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 72 § § 1
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Podpis sędziego pod wyrokiem sądu pierwszej instancji, mimo że nieczytelny, umożliwia jego identyfikację i jest ważny w świetle art. 113 k.p.k.
Odrzucone argumenty
Niepodpisanie wyroku przez sędziego (nieczytelny znak graficzny) stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 6 k.p.k.
Godne uwagi sformułowania
podpis nie musi być w pełni czytelny i wyrażać, co najmniej nazwiska w pełnym brzmieniu; powinien umożliwiać identyfikację autora, a także stwarzać możliwość porównania oraz ustalenia, czy został złożony w formie zwykle przezeń używanej • niezłożenie podpisu w sposób czytelny nie oznacza, że funkcja identyfikująca taką osobę została naruszona
Skład orzekający
Jarosław Matras
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych podpisu sędziego pod orzeczeniem sądowym oraz stosowanie art. 439 § 1 pkt 6 k.p.k."
Ograniczenia: Dotyczy głównie spraw karnych, ale zasady dotyczące podpisu mogą mieć zastosowanie w innych postępowaniach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii formalnej w postępowaniu sądowym – ważności podpisu sędziego. Choć wynik jest zgodny z oczekiwaniami, wyjaśnienie Sądu Najwyższego dotyczące podpisu jest cenne dla praktyków.
“Czy nieczytelny podpis sędziego unieważnia wyrok? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V KK 155/18 POSTANOWIENIE Dnia 22 maja 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras w sprawie M. R. skazanego z art. 300 § 2 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 22 maja 2018 r. na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 15 listopada 2017 r., sygn. akt V Ka […] utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 2 grudnia 2016 r., sygn. akt II K […] p o s t a n o w i ł: 1. oddalić kasację, jako oczywiście bezzasadną; 2. obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 2 grudnia 2016 r., sygn. akt II K […] , Sąd Rejonowy w K. uznał M. R. za winnego popełnienia czynu stanowiącego przestępstwo wyczerpujące dyspozycję art. 300 § 2 k.k. i na tej podstawie skazał go oraz wymierzył mu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres 2 lat próby. Nadto wymierzył mu karę grzywny w liczbie 50 stawek po 20 zł każda. Apelację od wyroku wniósł pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego, zaskarżając wyrok w części rozstrzygnięcia o karze i zarzucając orzeczeniu niewspółmierność wymierzonej kary, oraz naruszenie przepisu prawa materialnego, „ to jest art. 72 § 1 k.k. w sytuacji warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności sąd zobowiązany - jest do nałożenia na oskarżonego jeden lub kilka obowiązków, o których, mowa w tym przepisie a taksatywnie wymienionych w pkt. od 1 do 8 w tym przypadku sąd powinien orzec obowiązek, o którym mowa w art. 72 §1 pkt. 8 k.k., to jest zobowiązać oskarżonego do wykonania wyroku Sądu w R. Sekcji Prawa Cywilnego z dnia 13 czerwca 2012 r. sygn. akt […] w określonym terminie.” Podnosząc powyższe skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w pkt. I, II, III poprzez wymierzenie oskarżonemu kary roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 2 lat, wymierzenie wyższej grzywny, nadto zobowiązanie oskarżonego do wykonania wyroku Sądu w R. Sekcja Prawa Cywilnego z dnia 13 czerwca 2012 r. sygn. akt […] w terminie 3 miesięcy od daty prawomocności wyroku. Wniesioną przez obrońcę oskarżonego apelację Sąd Okręgowy w K. postanowieniem z dnia 26 maja 2017 r. sygn. akt V Ka […] pozostawił bez rozpoznania. W związku z niemożnością skutecznego wywiedzenia apelacji od wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 02.12.2016 r., wydanego w sprawie o sygn. akt II K […] i jednoczesnym rozpoznawaniem prawidłowo złożonej apelacji oskarżyciela posiłkowego, obrońca w imieniu oskarżonego, podniósł zarzut naruszenia art. 439 § 1 pkt 6 k.p.k., poprzez niepodpisanie przez sędziego wydanego wyroku w sprawie o sygn. akt II K […] . Złożył też wniosek o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku. Wyrokiem z dnia 15 listopada 2017 r. Sąd Okręgowy w K. sygn. akt V Ka […] na skutek apelacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. Kasację od wyroku sądu odwoławczego złożył obrońca skazanego, zaskarżając wyrok sądu odwoławczego w całości i zarzucając orzeczeniu „ nieuwzględnienie zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, pomimo zarzutu obrońcy skazanego, polegającej na niepodpisaniu przez sędziego Sądu Rejonowego w K. wydanego w sprawie sygn. akt II K […] wyroku z dnia 02.12.2016 r., co wyczerpuje znamiona zarzutu z art. 439 § 1 pkt 6 k.p.k.” W konsekwencji tak postawionego zarzutu obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i utrzymanego nim wyroku sądu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. W odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Okręgowej w K. wniósł o jej oddalenie, jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasację obrońcy skazanego, złożoną na podstawie art. 520 § 3 k.p.k., należało oddalić w trybie przewidzianym w art. 535 § 3 k.p.k. Skarżący błędu po stronie sądu odwoławczego upatruje w zaniechaniu uwzględnienia z urzędu naruszenia przez sąd I instancji przepisu art. 113 k.p.k., skutkującego zaistnieniem bezwzględnej przyczyny odwoławczej opisanej w art. 439 § 1 pkt 6 k.p.k. Obrońca wywodzi, że znak graficzny znajdujący się pod wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia 2 grudnia 2016 r. w sprawie II K […] nie identyfikuje osoby, która go nakreśliła, a wobec tego nie może być uznany za podpis sędziego orzekającego w niniejszej sprawie w składzie jednoosobowym. Odnosząc się do zarzutu podniesionego w kasacji, a to naruszenia przez sąd ad quem art. 439 1 pkt 6 k.p.k., stwierdzić należy, iż wbrew sugestiom obrońcy znak graficzny znajdujący się pod wyrokiem stanowi podpis sędziego orzekającego w niniejszej sprawie jednoosobowo. W realiach tej sprawy, zagadnieniu zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej wskazanej w art. 439 § 1 pkt 6 k.p.k. w kontekście tezy obrońcy oskarżonego postawionej w dokumencie zatytułowanym „Stanowisko w sprawie” (datowanym na dzień 30.10.2017 r.), sąd odwoławczy poświęcił swoją uwagę, wykazując, że w sprawie nie istniał obowiązek użycia pieczęci imiennej sędziego lub sporządzenia nadruku danych osobowych sędziego orzekającego w tej sprawie. (vide str. 6 uzasadnienia wyroku). Rozumowanie sądu II instancji nie jest obarczone błędem, choć z drugiej strony nie można stwierdzić, że wywód tego sądu w zakresie, w którym odnosi się do regulacji § 95 pkt 3 regulaminu urzędowania sądów powszechnych (rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 grudnia 2015 r. – Dz.U. z 2015 r., poz. 2316) oznacza, iż przepis ten definiuje, kiedy określony znak graficzny pod wyrokiem jest podpisem w rozumieniu art. 113 k.p.k. Pomijając już to, że rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 grudnia 2015 r. jest aktem niższym rangą od ustawy (art. 113 k.p.k.), to przecież przepis § 95 pkt 3 tego rozporządzenia używa określenia skróconej formy podpisu, nie negując wszakże, iż taka forma jest również „podpisem” sędziego. Podkreśla się zaś, że podpis nie musi być w pełni czytelny i wyrażać, co najmniej nazwiska w pełnym brzmieniu; powinien umożliwiać identyfikację autora, a także stwarzać możliwość porównania oraz ustalenia, czy został złożony w formie zwykle przezeń używanej (postanowienie SN z dnia 22.09.2011 r., IV KK 222/11, LEX nr 1663724). Podpis więc powinien wskazywać cechy indywidualne i powtarzalne. Nie ma racji skarżący podnosząc, że skoro podpis pod wyrokiem jest nieczytelny, to w związku z tym nie identyfikuje on jego autora, a tym samym wyrok opatrzony takim znakiem graficznym w istocie nie jest podpisany. Wbrew twierdzeniom skarżącego niezłożenie podpisu w sposób czytelny nie oznacza, że funkcja identyfikująca taką osobę została naruszona. Oznacza to, że wyodrębnione znaki pod orzeczeniem, o ile pozwalają na identyfikację ich autora są podpisami w rozumieniu art. 113 k.p.k. Na kanwie tych rozważań, po przeanalizowaniu akt sprawy, nie może budzić wątpliwości, że podpis złożony pod wyrokiem Sądu Rejonowego w K. wydanym w sprawie II […] , jest to podpis sędziego orzekającego w niniejszej sprawie - SSR K.J. Sędzia przewodnicząca w tej sprawie, w jednakowy sposób, jak na wyroku, podpisywała się m.in. pod protokołami rozpraw. Skoro nie ulega również wątpliwości, że wyrok sądu I instancji został przez sędziego podpisany, to w przedmiotowej sprawie nie zachodzi okoliczność, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 6 k.p.k. Z tych powodów Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.