V KK 153/24

Sąd Najwyższy2024-05-22
SNKarnewykroczeniaŚrednianajwyższy
wykroczeniekodeks wykroczeńprawo jazdyuprawnieniawyrok nakazowykasacjaSąd NajwyższyRzecznik Praw Obywatelskich

Sąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy Sądu Rejonowego, uznając, że wydano go z rażącym naruszeniem prawa procesowego, gdyż obwiniony posiadał uprawnienia do kierowania pojazdami w dacie zdarzenia, mimo zatrzymania dokumentu prawa jazdy.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Wejherowie, którym B. R. został ukarany grzywną i zakazem prowadzenia pojazdów za jazdę bez uprawnień. Rzecznik zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego, wskazując, że obwiniony w dacie zdarzenia posiadał uprawnienia, a jedynie nie miał przy sobie dokumentu prawa jazdy. Sąd Najwyższy przychylił się do tego argumentu, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść obwinionego B. R., który został skazany wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Wejherowie za popełnienie wykroczenia z art. 94 § 1 Kodeksu wykroczeń. Obwinionemu wymierzono karę grzywny w wysokości 1500 zł oraz środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 6 miesięcy. Rzecznik Praw Obywatelskich zarzucił wyrokowi rażące naruszenie prawa procesowego, w szczególności art. 93 § 2 k.p.w., polegające na wydaniu wyroku nakazowego mimo istnienia wątpliwości co do winy i okoliczności czynu. Wskazano, że dowody dołączone do wniosku o ukaranie przeczyły tezie, jakoby obwiniony nie posiadał uprawnień do kierowania pojazdami w dniu zdarzenia. Sąd Najwyższy, analizując akta sprawy, stwierdził, że zaświadczenie z Urzędu Miasta Gdyni z dnia 5 października 2022 r. potwierdza, iż B. R. w dniu 19 września 2022 r. posiadał uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii A, B1 oraz B. Choć jego dokument prawa jazdy został zatrzymany na okres trzech miesięcy (od 10 czerwca do 10 września 2022 r.), został on zwrócony na wniosek obwinionego 21 września 2022 r. Sąd Najwyższy uznał, że naruszenie przepisów było rażące i miało istotny wpływ na treść orzeczenia, ponieważ wyrok nakazowy zapadł bez wyjaśnienia kluczowych kwestii dotyczących posiadania uprawnień. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Wejherowie do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wyrok nakazowy nie może zostać wydany w takiej sytuacji, gdyż wymaga to wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności na rozprawie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że posiadanie przez obwinionego formalnych uprawnień do kierowania pojazdami, mimo braku przy sobie dokumentu prawa jazdy (który został zwrócony po okresie zatrzymania), stanowiło okoliczność wymagającą wyjaśnienia na rozprawie, a nie podstawę do wydania wyroku nakazowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

obwiniony B. R.

Strony

NazwaTypRola
B. R.osoba_fizycznaobwiniony
Rzecznik Praw Obywatelskichorgan_państwowywnioskodawca

Przepisy (6)

Główne

k.w. art. 94 § § 1

Kodeks wykroczeń

k.p.w. art. 93 § § 2

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Naruszenie tego przepisu polegało na wydaniu wyroku nakazowego, podczas gdy dowody przeczyły tezie zarzutu.

Pomocnicze

k.w. art. 94 § § 3

Kodeks wykroczeń

k.w. art. 24 § § 1, 1a i § 3

Kodeks wykroczeń

k.w. art. 29 § § 1 i 2

Kodeks wykroczeń

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok nakazowy został wydany z rażącym naruszeniem prawa procesowego, gdyż dowody przeczyły tezie zarzutu o braku uprawnień do kierowania pojazdami. Obwiniony w dacie zdarzenia posiadał formalne uprawnienia do kierowania pojazdami, a jedynie nie miał przy sobie dokumentu prawa jazdy, który został mu zwrócony.

Godne uwagi sformułowania

nie posiadał przy sobie jedynie blankietu prawa jazdy naruszenie wskazanych przez Rzecznika Praw Obywatelskich przepisów miało charakter rażący i mający istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia Wyrok nakazowy zapadł bez uprzedniego wyjaśnienia przez Sąd wskazanych wyżej kwestii.

Skład orzekający

Włodzimierz Wróbel

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wykroczeń przeciwko bezpieczeństwu w ruchu drogowym, w szczególności różnicy między brakiem uprawnień a brakiem dokumentu prawa jazdy, oraz warunków wydawania wyroków nakazowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dokumentu prawa jazdy przy posiadaniu uprawnień, a nie sytuacji całkowitego braku uprawnień.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje istotną różnicę między brakiem dokumentu prawa jazdy a brakiem uprawnień, co jest częstym problemem w praktyce i może prowadzić do niesłusznych skazań w trybie nakazowym.

Czy brak dokumentu prawa jazdy to to samo co jazda bez uprawnień? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
V KK 153/24
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 22 maja 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Włodzimierz Wróbel
Protokolant Katarzyna Wełpa
w sprawie
B. R.,
obwinionego z art. 94 § 1 k.w.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 22 maja 2024 r.,
w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
kasacji wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść obwinionego,
od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Wejherowie
z dnia 27 marca 2023 r., sygn. akt II W 536/23
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Wejherowie do ponownego rozpoznania.
[J.J.]
UZASADNIENIE
Wyrokiem nakazowym Sadu Rejonowego w Wejherowie z dnia 27 marca 2023 r. (sygn. akt II W 536/23) B. R. został uznany za winnego popełnienia zarzucanego mu we wniosku o ukaranie czynu i za to, na podstawie art. 94 § 1 k.w. w zw. z art. 24 § 1, 1a i § 3 k.w., została mu wymierzona kara grzywny w wysokości 1500) złotych. Na podstawie art. 94 § 3 k.w. w zw. z art. 29 § 1 i 2 k.w. został wobec niego orzeczony środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 6 miesięcy.
Od powyższego orzeczenia kasację na korzyść ukaranego wniósł Rzecznik Praw Obywatelskich, zarzucając wyrokowi
„rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie prawa procesowego, tj. art. 93 § 2 k.p.w., polegające na przyjęciu, że wina i okoliczności czynu przypisanego obwinionemu nie budzą wątpliwości i w konsekwencji wydaniu wyroku nakazowego, podczas gdy dowody dołączone do wniosku o ukaranie i podlegające uznaniu za ujawnione, przeczą tezie zarzutu objętego tym wnioskiem, jakoby B. R. w dniu 19 września 2022 r. nie miał uprawnień do kierowania pojazdami po drodze publicznej, co w konsekwencji powinno skutkować skierowaniem sprawy do rozpoznania na rozprawie i wyjaśnieniem wszystkich okoliczności istotnych dla merytorycznego rozstrzygnięcia.”
Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku nakazowego i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Wejherowie do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Jak wynika z akt sprawy, na co słusznie zwraca uwagę Rzecznik Praw Obywatelskich zaświadczenie wydane przez Urząd Miasta Gdyni, datowane na 5 października 2022 r., przedstawia informacje dotyczące uprawnień B. R. do kierowania pojazdami. Stan na dzień 19 września 2022 r. wskazuje, że posiadał on uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii A, B1 oraz B. Dokument zawiera również informację o decyzji z dnia 20 czerwca 2022 r., zgodnie z którą zatrzymano jego dokument prawa jazdy na okres trzech miesięcy, od 10 czerwca 2022 r. do 10 września 2022 r. Prawo jazdy zostało zwrócone B. R. na jego wniosek dnia 21 września 2022 r. przez odpowiedni organ.
Powyższe ustalenia, które poczynione są na podstawie akt sprawy, którymi dysponował Sąd meriti prowadzą do wniosku, że w dacie zdarzenia B. R. posiadał formalnie uprawnienia do kierowania pojazdem. Nie posiadał przy sobie jedynie blankietu prawa jazdy. Naruszenie zatem wskazanych przez Rzecznika Praw Obywatelskich przepisów miało charakter rażący i mający istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia. Wyrok nakazowy zapadł bez uprzedniego wyjaśnienia przez Sąd wskazanych wyżej kwestii.
Należało, wobec tego orzec jak w sentencji.
[J.J.]
[ms]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI