Orzeczenie · 2023-09-20

V KK 153/23

Sąd

Sąd Najwyższy

Data

2023-09-20

SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy

wyłączenie sędziegobezstronnośćniezależność sądownictwaKRSustrój sądownictwaSąd NajwyższyKodeks postępowania karnegoustawa o Sądzie Najwyższym

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Wniosek obrońcy skazanego T.W. o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Marka Siwka od udziału w sprawie V KK 153/23 opierał się na dwóch podstawach: zarzucie braku bezstronności sędziego z uwagi na okoliczności towarzyszące jego powołaniu oraz potencjalny konflikt interesów związany z rozpatrywaniem zarzutu dotyczącego składu sądu niższej instancji, a także na wadliwej procedurze powołania sędziego. Sąd Najwyższy rozdzielił wniosek na dwie części. W pierwszej części, dotyczącej braku bezstronności w rozumieniu art. 41 § 1 k.p.k., sąd uznał wniosek za niezasadny, wskazując na niejednolitą linię orzeczniczą w podobnych sprawach oraz analizując precedensy dotyczące sędziów powołanych w poprzednim ustroju. Stwierdzono, że rozstrzyganie przez sędziego SN kwestii ustrojowych dotyczących organu, który go powołał, nie stanowi samoistnej podstawy do wyłączenia. W drugiej części, dotyczącej okoliczności towarzyszących powołaniu sędziego i jego zachowania po powołaniu, Sąd Najwyższy pozostawił wniosek bez rozpoznania, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego oraz przepisy ustawy o Sądzie Najwyższym (art. 29 § 5), które przewidują odrębny tryb badania tych kwestii, wyłączając stosowanie art. 41 § 1 k.p.k.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego, w szczególności rozróżnienie między art. 41 § 1 k.p.k. a trybem określonym w ustawie o Sądzie Najwyższym w zakresie badania wadliwości procedury powołania sędziego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego w kontekście wadliwości procedury nominacyjnej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego na stanowisko, w tym sposób ukształtowania Krajowej Rady Sądownictwa, mogą stanowić podstawę do wyłączenia sędziego od udziału w sprawie na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego na stanowisko, w tym sposób ukształtowania KRS, nie stanowią podstawy do wyłączenia sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k., a jedynie mogą być badane w trybie art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy rozróżnił podstawy wyłączenia sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. od kwestii badanych w trybie ustawy o Sądzie Najwyższym. Stwierdzono, że wadliwość procedury powołania sędziego nie jest objęta zakresem art. 41 § 1 k.p.k., a wyrok TK P 22/19 potwierdza niezgodność stosowania tego przepisu w takich przypadkach. Badanie tych kwestii możliwe jest wyłącznie w trybie przewidzianym w ustawie o Sądzie Najwyższym.

Czy sytuacja, w której sędzia Sądu Najwyższego miałby rozstrzygać kwestię ustrojową dotyczącą składu sądu niższej instancji, powołanego w podobnej procedurze, może wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w rozumieniu art. 41 § 1 k.p.k.?

Odpowiedź sądu

Nie, taka sytuacja sama w sobie nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k., choć orzecznictwo w tym zakresie nie jest jednolite.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy zauważył, że choć istnieją orzeczenia przyjmujące taką podstawę wyłączenia, to nie jest to jednolita linia orzecznicza. Analiza spraw dotyczących sędziów powołanych w poprzednim ustroju wykazała, że sami sędziowie nie składali wniosków o wyłączenie w podobnych sytuacjach, co sugeruje, iż rozstrzyganie kwestii ustrojowych dotyczących organu powołującego nie jest traktowane jako naruszenie zasady nemo iudex in causa sua.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Postanowienie

Strony

Nazwa	Typ	Rola
T. W.	osoba_fizyczna	skazany
obrońca skazanego	inne	wnioskodawca
Marek Siwek	inne	sędzia

Przepisy (13)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w danej sprawie. Okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego i jego zachowanie po powołaniu nie wchodzą w zakres tego przepisu.

ustawa o SN art. 29 § § 4

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Przepis dotyczący pozostawienia wniosku bez rozpoznania.

ustawa o SN art. 29 § § 5

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Umożliwia badanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego SN z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących powołaniu i jego postępowania po powołaniu, na wniosek strony.

Pomocnicze

k.p.k. art. 42 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wymieniony jako podstawa zarzutu w kasacji.

k.k. art. 296 § § 1 i 2

Kodeks karny