V KK 149/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy skazanego o wyłączenie sędziego Zbigniewa Kapińskiego od udziału w sprawie o sygnaturze V KK 149/25. Wniosek oparty był na zarzucie braku spełnienia przez sędziego wymogów bezstronności i niezawisłości, wynikających z faktu powołania go na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego przy udziale Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej zgodnie z ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy, odwołując się do art. 41 § 1 k.p.k. oraz bogatego orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i Sądu Najwyższego, stwierdził, że udział sędziego powołanego w opisanej procedurze mógłby prowadzić do naruszenia standardu niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą (art. 6 ust. 1 EKPC, art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Wskazano, że taka sytuacja mogłaby skutkować nienależytą obsadą sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Sąd podkreślił, że niezależnie od subiektywnego nastawienia sędziego, istnieje wysokie prawdopodobieństwo, iż w odbiorze zewnętrznym będzie on uznany za sędziego niegwarantującego bezstronnego rozpoznania sprawy. W związku z tym, postanowiono wyłączyć sędziego Zbigniewa Kapińskiego od udziału w sprawie. Sąd zaznaczył również, że uchwała SN z 10 października 2024 r. (III CZP 44/23) dotycząca wyłączenia sędziego wyłącznie na podstawie okoliczności powołania, nie ma zastosowania w tej sytuacji, gdyż została wydana przez sędziów powołanych w tej samej wadliwej procedurze.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego ze względu na wadliwą procedurę powołania, powiązanie z orzecznictwem ETPC i Konstytucji RP.
Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej procedury powołania sędziów SN, która była przedmiotem wielu kontrowersji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sędzia Sądu Najwyższego powołany w procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. może orzekać w sprawie, czy jego udział rodzi uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności i niezawisłości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, udział sędziego powołanego w takiej procedurze może prowadzić do naruszenia standardów bezstronności i niezawisłości, co skutkuje koniecznością jego wyłączenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że powołanie sędziego w procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r. może budzić uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności i niezawisłości, co jest podstawą do wyłączenia na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. Taki udział mógłby naruszyć standardy konstytucyjne i konwencyjne, prowadząc do nienależytej obsady sądu.
Czy uchwała Sądu Najwyższego z 10 października 2024 r. (III CZP 44/23) dotycząca wyłączenia sędziego wyłącznie na podstawie okoliczności powołania, ma zastosowanie w sprawie, w której sędziowie powołani zostali w wadliwej procedurze?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała ta nie ma zastosowania w sytuacji, gdy została wydana przez sędziów powołanych w tej samej wadliwej procedurze, która jest przedmiotem oceny.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że uchwała III CZP 44/23, wydana przez sędziów powołanych w wadliwej procedurze, nie może przełamać zasady dotyczącej skutków orzekania przez sędziów SN powołanych przez KRS ukształtowaną ustawą z 2017 r., wyrażonej w uchwale połączonych Izb z 23 stycznia 2020 r.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. B. | osoba_fizyczna | skazany |
| Zbigniew Kapiński | osoba_fizyczna | sędzia |
| J. G. | osoba_fizyczna | obrońca |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, lub gdy orzekanie przez sędziego mogłoby prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC i uznania, że skład orzekający nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu.
Pomocnicze
k.p.k. art. 42 § § 1 i 4
Kodeks postępowania karnego
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. (Dz. U. z 2018 r., poz. 3), której przepisy dotyczyły sposobu powołania sędziego SN i budziły wątpliwości co do bezstronności.
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Nienależyta obsada sądu jako bezwzględna podstawa odwoławcza.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Procedura powołania sędziego SN przy udziale KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r. narusza standardy bezstronności i niezawisłości. • Udział sędziego powołanego w takiej procedurze może prowadzić do nienależytej obsady sądu. • Orzecznictwo ETPC i SN potwierdza zasadność wyłączenia sędziego w takich okolicznościach.
Godne uwagi sformułowania
mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności • naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i uznania, że skład orzekający z udziałem sędziego nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą • sądem nienależycie obsadzonym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. • niezależnie od subiektywnego nastawienia sędziego, zachodzi wysokie prawdopodobieństwo, iż w odbiorze zewnętrznym będzie on uznany za sędziego niedającego gwarancji bezstronnego rozpoznania
Skład orzekający
Andrzej Tomczyk
przewodniczący
Zbigniew Kapiński
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego ze względu na wadliwą procedurę powołania, powiązanie z orzecznictwem ETPC i Konstytucji RP."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej procedury powołania sędziów SN, która była przedmiotem wielu kontrowersji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i wpływu procedury powołania sędziów na bezstronność orzekania, co jest tematem o dużym znaczeniu społecznym i prawniczym.
“Sędzia Sądu Najwyższego wyłączony z powodu sposobu powołania – co to oznacza dla praworządności?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.