V KK 149/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek o wyłączenie sędziego Igora Zgolińskiego od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego Ryszarda Witkowskiego został złożony przez obrońcę G.B. z powodu uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności obu sędziów. Wątpliwości te wynikały z wadliwego trybu powołania ich do Sądu Najwyższego, co według wnioskodawcy, powołującego się na orzecznictwo SN, ETPCz i TSUE, mogło prowadzić do naruszenia standardów niezależnego i bezstronnego sądu. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, podzielił stanowisko, że nienależyta obsada sądu zachodzi, gdy bierze w nim udział osoba powołana na sędziego SN na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie niezgodnym z Konstytucją RP. Powołanie sędziego Igora Zgolińskiego, mimo nominacji prezydenckiej, nastąpiło na wniosek organu nieposiadającego konstytucyjnego charakteru, co oznacza, że nie spełnił on warunków konstytucyjnych do sprawowania wymiaru sprawiedliwości. W konsekwencji, sąd z jego udziałem nie spełniałby kryteriów niezależności i bezstronności, co stanowiłoby naruszenie art. 6 ust. 1 EKPC i art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Sąd uznał, że wyłączenie sędziego Zgolińskiego jest konieczne, aby uniknąć naruszenia zasady nemo iudex in causa sua oraz zapewnić zgodność postępowania z konstytucyjnymi standardami.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wyłączenia sędziego z powodu wadliwej procedury nominacyjnej, interpretacja standardów niezależnego i bezstronnego sądu w kontekście orzecznictwa ETPCz i SN.
Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej procedury nominacyjnej do Sądu Najwyższego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sędzia powołany do Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie niezgodnym z Konstytucją RP podlega wyłączeniu od rozpoznania wniosku o wyłączenie innego sędziego, powołanego w podobnym trybie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sędzia taki podlega wyłączeniu.
Uzasadnienie
Udział sędziego powołanego w wadliwym trybie w składzie sądu narusza standardy niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą i może prowadzić do naruszenia art. 6 ust. 1 EKPC oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.
Czy wadliwa procedura nominacyjna do Sądu Najwyższego stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli prowadzi do nienależytej obsady sądu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, powołując się na uchwałę trzech połączonych Izb, stwierdził, że udział w składzie sądu osoby powołanej na sędziego SN w wadliwej procedurze nominacyjnej stanowi nienależytą obsadę sądu.
Czy sędzia może orzekać w sprawie dotyczącej wyłączenia innego sędziego, jeśli sam został powołany w podobnie wadliwym trybie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, stanowi to naruszenie zasady nemo iudex in causa sua.
Uzasadnienie
Zarzuty dotyczące wadliwej procedury powołania sędziego Ryszarda Witkowskiego w tym samym stopniu odnoszą się do sędziego Igora Zgolińskiego, co czyni jego udział w rozpoznaniu wniosku o wyłączenie sędziego Witkowskiego rażącym naruszeniem zasady nemo iudex in causa sua.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. B. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Igor Zgoliński | osoba_fizyczna | sędzia |
| Ryszard Witkowski | osoba_fizyczna | sędzia |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Pomocnicze
k.p.k. art. 42 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Konstytucja RP art. 179
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Sędziów sądów powszechnych powołuje Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględne przyczyny odwoławcze, w tym nienależyta obsada sądu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwy tryb powołania sędziego Igora Zgolińskiego do Sądu Najwyższego. • Ryzyko uznania w przyszłości, że w sprawie wystąpiło uchybienie w postaci bezwzględnej przyczyny odwoławczej (nienależyta obsada sądu). • Naruszenie standardu niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą (art. 6 ust. 1 EKPC, art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). • Niezgodność Krajowej Rady Sądownictwa z Konstytucją RP w obecnym kształcie. • Zasada nemo iudex in causa sua.
Godne uwagi sformułowania
nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. • powołanie do Sądu Najwyższego jest zawsze pierwszym powołaniem na urząd w tym Sądzie, wymaga więc spełnienia szczególnych warunków i dochowania procedur, w których rzeczywiście można zweryfikować kompetencje kandydata, także z punktu widzenia jego cech istotnych dla zachowania niezawisłości i bezstronności. • Wykładni art. 41 § 1 k.p.k. należy dokonywać w taki sposób, aby zapewnić skuteczną ochronę prawa strony do rozpoznania konkretnej sprawy przez niezależny i bezstronny sąd. • sąd, w którego składzie by uczestniczył, nie spełniałby kryteriów określonych w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka
Skład orzekający
Włodzimierz Wróbel
przewodniczący
Igor Zgoliński
sędzia
Ryszard Witkowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego z powodu wadliwej procedury nominacyjnej, interpretacja standardów niezależnego i bezstronnego sądu w kontekście orzecznictwa ETPCz i SN."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej procedury nominacyjnej do Sądu Najwyższego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 9/10
Orzeczenie dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i wadliwości procedur nominacyjnych, co jest tematem o dużym znaczeniu publicznym i prawniczym.
“Sąd Najwyższy wyłącza sędziego z powodu wadliwej nominacji. Czy to początek końca problemów z praworządnością?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.