V KK 142/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w Świeciu, który warunkowo umorzył postępowanie karne wobec oskarżonego A.B. z art. 177 § 1 k.k. na okres próby. Kasacja dotyczyła zaniechania orzeczenia przez Sąd Rejonowy obligatoryjnego środka kompensacyjnego w postaci zadośćuczynienia lub nawiązki na rzecz pokrzywdzonej D.S., mimo że przepis art. 67 § 3 k.k. nakłada taki obowiązek. Sąd Najwyższy podzielił stanowisko Prokuratora Generalnego, uznając rażące naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia. Podkreślono, że przepis art. 67 § 3 k.k. obliguje sąd do nałożenia obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za krzywdę, albo orzeczenia nawiązki, a stanowisko pokrzywdzonej nie jest w tym zakresie wiążące dla sądu. Sąd Rejonowy, mimo braku żądania zadośćuczynienia przez pokrzywdzoną, powinien był orzec taki środek lub nawiązkę. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej braku rozstrzygnięcia o środku kompensacyjnym i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja obligatoryjności orzekania zadośćuczynienia lub nawiązki na rzecz pokrzywdzonego w przypadku warunkowego umorzenia postępowania karnego na podstawie art. 67 § 3 k.k., niezależnie od stanowiska pokrzywdzonego.
Dotyczy wyłącznie spraw o warunkowe umorzenie postępowania karnego, gdzie doszło do wyrządzenia krzywdy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd jest związany stanowiskiem pokrzywdzonego w zakresie braku żądania zadośćuczynienia lub nawiązki przy warunkowym umorzeniu postępowania karnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie jest związany stanowiskiem pokrzywdzonego i ma obowiązek orzec zadośćuczynienie lub nawiązkę na podstawie art. 67 § 3 k.k., jeśli pokrzywdzony doznał krzywdy.
Uzasadnienie
Przepis art. 67 § 3 k.k. ma charakter obligatoryjny i nakłada na sąd obowiązek orzeczenia środków kompensacyjnych, niezależnie od woli pokrzywdzonego, chyba że szkoda lub krzywda nie istnieją w chwili wyrokowania.
Czy zaniechanie orzeczenia zadośćuczynienia lub nawiązki na rzecz pokrzywdzonej przy warunkowym umorzeniu postępowania stanowi rażące naruszenie prawa materialnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, które ma istotny wpływ na treść orzeczenia.
Uzasadnienie
Niewykonanie obligatoryjnego obowiązku nałożonego przez art. 67 § 3 k.k. prowadzi do sytuacji, w której sprawca nie ponosi wszystkich konsekwencji prawnych swojego czynu, co wpływa na prawidłowość orzeczenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A.B. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| D.S. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | skarżący |
Przepisy (14)
Główne
k.k. art. 177 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 66 § § 1 i 2
Kodeks karny
k.k. art. 67 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 67 § § 3
Kodeks karny
Obliguje sąd do nałożenia na sprawcę obowiązku naprawienia szkody w całości albo w części, a w miarę możliwości również obowiązku zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, albo zamiast tych obowiązków orzeczenia nawiązki. Sąd nie ma swobody w wyborze, czy orzec te środki, lecz jest zobowiązany je nałożyć, jeśli wystąpiły szkoda i krzywda.
Pomocnicze
k.k. art. 72 § § 1 pkt 1-3, 5-6b, 7a lub 7b
Kodeks karny
k.k. art. 39 § pkt 7
Kodeks karny
k.k. art. 39 § pkt 3
Kodeks karny
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 336 § § 1 i 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 523 § § 1 zd. pierwsze
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 518
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 425 § § 2 zd. drugie
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 442 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 524 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 67 § 3 k.k. poprzez zaniechanie orzeczenia zadośćuczynienia lub nawiązki na rzecz pokrzywdzonej. • Obowiązek sądu do orzeczenia środków kompensacyjnych niezależnie od stanowiska pokrzywdzonej w przypadku warunkowego umorzenia postępowania.
Godne uwagi sformułowania
przepis ten w każdym przypadku warunkowego umorzenia postępowania karnego obliguje sąd do nałożenia na sprawcę obowiązku zadośćuczynienia za krzywdę doznaną w wyniku popełnionego przestępstwa albo do orzeczenia nawiązki • Sąd mógł nałożyć na sprawcę obowiązki wymienione w art. 72 § 1 pkt 1-3, 5-6b, 7a lub 7b k.k., a ponadto orzec świadczenie pieniężne wymienione w art. 39 pkt 7 k.k. lub zakaz prowadzenia pojazdów, wymieniony w art. 39 pkt 3 k.k., do lat 2. • Sąd bowiem w takiej sytuacji — z uwagi na brzmienie dyspozycji art. 67 § 3 k.k. — nie ma swobody przy podejmowaniu decyzji w przedmiocie nałożenia na sprawcę i nie może się kierować przy orzekaniu stanowiskiem pokrzywdzonego • Sąd w tym zakresie nie jest bowiem związany stanowiskiem pokrzywdzonego, lecz wolą ustawodawcy wyrażoną w art. 67 § 3 k.k., przejawiającą się w obligatoryjności nałożenia na sprawcę określonych obowiązków o charakterze kompensacyjnym.
Skład orzekający
Zbigniew Kapiński
przewodniczący
Antoni Bojańczyk
sprawozdawca
Marek Siwek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja obligatoryjności orzekania zadośćuczynienia lub nawiązki na rzecz pokrzywdzonego w przypadku warunkowego umorzenia postępowania karnego na podstawie art. 67 § 3 k.k., niezależnie od stanowiska pokrzywdzonego."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw o warunkowe umorzenie postępowania karnego, gdzie doszło do wyrządzenia krzywdy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje ważną zasadę prawną dotyczącą obowiązków sądu w sprawach karnych, nawet gdy pokrzywdzony nie domaga się odszkodowania, co może być zaskakujące dla wielu osób.
“Czy sąd musi zasądzić zadośćuczynienie, nawet gdy pokrzywdzony tego nie chce? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.