V KK 141/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek o wyłączenie sędzi Małgorzaty Bednarek od udziału w sprawie kasacyjnej V KK 141/24 został złożony przez obrońcę D.B. z powodu uzasadnionych wątpliwości co do jej bezstronności. Wątpliwości te wiązały się z wadliwym trybem powołania sędzi do Sądu Najwyższego, co według wnioskodawczyni mogło prowadzić do naruszenia standardów niezależnego i bezstronnego sądu, zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, ETPC i TSUE. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, uznał, że przesłanki do wyłączenia sędzi zostały spełnione. Powołano się na uchwałę trzech połączonych Izb SN z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/2020), która stwierdza, że nienależyta obsada sądu zachodzi również wtedy, gdy bierze w niej udział osoba powołana na sędziego SN na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. Podkreślono, że brak transparentności procesu powołania rodzi podejrzenia o polityczne motywacje. Sąd odwołał się również do postanowienia SN z dnia 13 października 2021 r. (II KO 30/21) oraz wyroku ETPC w sprawie Reczkowicz przeciwko Polsce, które wskazują, że udział w wadliwej procedurze nominacyjnej może skutkować tym, że skład orzekający nie będzie stanowił niezależnego i bezstronnego sądu. Dodatkowo, wskazano, że sędzia Bednarek została powołana do Izby Dyscyplinarnej, która nie miała statusu sądu konstytucyjnego, a jej przeniesienie do Izby Karnej SN nastąpiło bez dochowania wymogów art. 179 Konstytucji RP. W konsekwencji, Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędzię Małgorzatę Bednarek od udziału w sprawie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wyłączenia sędziego w przypadku wadliwej procedury nominacyjnej, naruszenia standardu niezależnego i bezstronnego sądu oraz kwestii przenoszenia sędziów między izbami Sądu Najwyższego.
Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej procedury nominacyjnej sędziów Sądu Najwyższego oraz przeniesienia z Izby Dyscyplinarnej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy istnieją uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego Sądu Najwyższego, jeśli został on powołany w procedurze nominacyjnej uznanej za wadliwą konstytucyjnie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, istnieją uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego, jeśli został powołany w procedurze nominacyjnej uznanej za wadliwą konstytucyjnie, co może prowadzić do naruszenia standardu niezależnego i bezstronnego sądu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że udział sędziego powołanego w wadliwej procedurze nominacyjnej, w tym przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną ustawą z 2017 r., może wywołać wątpliwości co do jego bezstronności i niezawisłości, naruszając tym samym standardy konstytucyjne i konwencyjne (art. 6 EKPC). Taka sytuacja może stanowić bezwzględną przyczynę odwoławczą.
Czy sędzia powołany do Izby Dyscyplinarnej, która nie miała statusu sądu konstytucyjnego, może orzekać w Izbie Karnej Sądu Najwyższego bez dochowania procedury przewidzianej w art. 179 Konstytucji RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sędzia powołany do Izby Dyscyplinarnej nie może orzekać w Izbie Karnej Sądu Najwyższego bez dochowania procedury przewidzianej w art. 179 Konstytucji RP, gdyż wymaga to nowego powołania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że nominacje do Izby Dyscyplinarnej nie uprawniały do orzekania w Sądzie Najwyższym, a przeniesienie sędziego do Izby Karnej bez przejścia procedury z art. 179 Konstytucji RP stanowi naruszenie ustrojowe.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. B. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Małgorzata Bednarek | osoba_fizyczna | sędzia |
Przepisy (6)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Pomocnicze
k.p.k. art. 42 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
Konstytucja RP art. 179
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Procedura powoływania sędziów Sądu Najwyższego.
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. dotycząca Krajowej Rady Sądownictwa.
Ustawa art. 10
Ustawa z dnia 9 czerwca 2022 r. dotycząca przeniesienia sędziów z Izby Dyscyplinarnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwa procedura powołania sędziego do Sądu Najwyższego, w tym udział w procesie nominacyjnym przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną ustawą z 2017 r., rodzi uzasadnione wątpliwości co do bezstronności i niezawisłości sędziego. • Udział sędziego powołanego w wadliwej procedurze nominacyjnej narusza standardy niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą (art. 6 EKPC), co może skutkować bezwzględną przyczyną odwoławczą (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.). • Sędzia powołany do Izby Dyscyplinarnej, która nie miała statusu sądu konstytucyjnego, nie może orzekać w Izbie Karnej Sądu Najwyższego bez dochowania procedury z art. 179 Konstytucji RP.
Godne uwagi sformułowania
nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. • powołanie do Sądu Najwyższego jest zawsze pierwszym powołaniem na urząd w tym Sądzie, wymaga więc spełnienia szczególnych warunków i dochowania procedur, w których rzeczywiście można zweryfikować kompetencje kandydata, także z punktu widzenia jego cech istotnych dla zachowania niezawisłości i bezstronności. • Wykładni art. 41 § 1 k.p.k. należy dokonywać w taki sposób, aby zapewnić skuteczną ochronę prawa strony do rozpoznania konkretnej sprawy przez niezależny i bezstronny sąd. • sąd, w którego składzie by uczestniczyła, nie spełniałby kryteriów określonych w art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka
Skład orzekający
Włodzimierz Wróbel
przewodniczący
Małgorzata Bednarek
sędzia wyłączony
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego w przypadku wadliwej procedury nominacyjnej, naruszenia standardu niezależnego i bezstronnego sądu oraz kwestii przenoszenia sędziów między izbami Sądu Najwyższego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej procedury nominacyjnej sędziów Sądu Najwyższego oraz przeniesienia z Izby Dyscyplinarnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 9/10
Orzeczenie dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i wadliwości procedur nominacyjnych, co jest tematem o dużym znaczeniu publicznym i prawniczym.
“Sąd Najwyższy wyłącza sędziego: wadliwa nominacja podważa praworządność?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.