I KK 73/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów, uznając, że został orzeczony z rażącym naruszeniem prawa.
Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku Sądu Rejonowego, kwestionując orzeczenie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów na okres 8 miesięcy wobec A.S. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, stwierdzając, że sąd niższej instancji rażąco naruszył przepisy prawa materialnego, w szczególności art. 28 § 2 k.w. i art. 92 § 3 k.w., orzekając zakaz prowadzenia pojazdów, który nie był przewidziany dla przypisanych wykroczeń. W konsekwencji uchylono zaskarżony wyrok w części dotyczącej środka karnego.
Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść ukaranego A.S. od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniu. A.S. został obwiniony o dwa wykroczenia drogowe: niezatrzymanie się przed znakiem podwójnej ciągłej (art. 92 § 1 k.w.) oraz niestosowanie się do znaku zakazu wyprzedzania (art. 92 b k.w.). Sąd Rejonowy uznał go winnym obu czynów i wymierzył karę grzywny w wysokości 6.000 zł. Dodatkowo, na podstawie art. 92 § 3 k.w. w zw. z art. 29 § 1 k.w., orzeczono wobec niego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 8 miesięcy. Kasacja Prokuratora Generalnego dotyczyła wyłącznie orzeczonego środka karnego. Zarzucono rażące naruszenie prawa materialnego, wskazując, że art. 92 § 3 k.w. pozwala na orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów jedynie za wykroczenie z art. 92 § 2 k.w., a nie za czyny przypisane A.S. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, przychylił się do argumentacji kasacji. Stwierdzono, że zgodnie z art. 28 § 2 k.w., środki karne można orzec tylko wtedy, gdy przewiduje je przepis szczególny. Żaden przepis szczególny nie przewidywał możliwości orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów za wykroczenie z art. 92 § 1 k.w. Powołany przez sąd rejonowy art. 92 § 3 k.w. również nie obejmował swoim zakresem czynów przypisanych obwinionemu. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy uznał, że orzeczenie środka karnego było bezpodstawne i stanowiło rażące naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na treść wyroku. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w punkcie dotyczącym orzeczenia środka karnego, a wydatkami postępowania kasacyjnego obciążył Skarb Państwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, orzeczenie środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów za wykroczenia z art. 92 § 1 k.w. i art. 92 b k.w. na podstawie art. 92 § 3 k.w. jest rażącym naruszeniem prawa, gdyż przepis ten przewiduje taką możliwość jedynie za wykroczenie z art. 92 § 2 k.w.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z art. 28 § 2 k.w., środki karne można orzec tylko wtedy, gdy przewiduje je przepis szczególny. Żaden przepis szczególny nie przewiduje możliwości orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów za wykroczenie z art. 92 § 1 k.w. Powołany przez sąd rejonowy art. 92 § 3 k.w. również nie obejmuje swoim zakresem czynów przypisanych obwinionemu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku w części dotyczącej środka karnego
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny (na korzyść ukaranego)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. S. | osoba_fizyczna | ukaranego |
Przepisy (8)
Główne
k.w. art. 92 § 1
Kodeks wykroczeń
k.w. art. 92 § b
Kodeks wykroczeń
Pomocnicze
k.w. art. 92 § 3
Kodeks wykroczeń
Przepis ten przewiduje możliwość orzeczenia środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów wyłącznie za wykroczenie z art. 92 § 2 k.w.
k.w. art. 28 § 2
Kodeks wykroczeń
Środki karne można orzec, jeżeli są one przewidziane w przepisie szczególnym, a orzeka się je, jeżeli przepis szczególny tak stanowi.
k.p.k. art. 535 § 5
Kodeks postępowania karnego
k.p.w. art. 112
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
k.p.k. art. 638
Kodeks postępowania karnego
k.p.w. art. 121
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Argumenty
Skuteczne argumenty
Orzeczenie środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów było niezgodne z przepisami szczególnymi (art. 28 § 2 k.w. i art. 92 § 3 k.w.), ponieważ nie było przewidziane dla przypisanych wykroczeń.
Godne uwagi sformułowania
zgodnie z art. 28 § 2 k.w. środki karne można orzec, jeżeli są one przewidziane w przepisie szczególnym, a orzeka się je, jeżeli przepis szczególny tak stanowi. Żaden natomiast z przepisów szczególnych nie przewiduje możliwości orzeczenia środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów za wykroczenie z art. 92 § 1 k.w. Powołany przez sąd, jako podstawa prawna orzeczenia zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym, art. 92 § 3 k.w., przewiduje możliwość orzeczenia środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów wyłącznie za wykroczenie z art. 92 § 2 k.w., którego to czynu ukaranemu nie przypisano. W tym stanie rzeczy oczywistym jest, że orzekając wobec A. S. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 8 miesięcy sąd rażąco obraził art. 28 § 2 k.w. i art. 92 § 3 k.w., co bez wątpienia miało istotny wpływ na treść orzeczenia.
Skład orzekający
Małgorzata Bednarek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących orzekania środków karnych w sprawach o wykroczenia, w szczególności zakazu prowadzenia pojazdów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów Kodeksu wykroczeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne jest precyzyjne stosowanie przepisów prawa, nawet w przypadku wykroczeń drogowych, i jak błąd proceduralny może prowadzić do uchylenia orzeczenia.
“Błąd w przepisach: Sąd Najwyższy uchyla zakaz prowadzenia pojazdów za wykroczenie drogowe.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I KK 73/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 marca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Bednarek w sprawie A. S. ukaranego za czyn z art. 92 § 1 k.w. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w. w dniu 25 marca 2025 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego – na korzyść ukaranego w części dot. orzeczonego środka karnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniu z 3 kwietnia 2024 r., sygn. VIII W 248/24 1. uchyla zaskarżony wyrok w punkcie 2; 2. wydatkami postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE A.S. został obwiniony o to, że: 1. w dniu 28 grudnia 2023 roku, ok. godz. 16:15 w miejscowości S. DK[…], kierując pojazdem marki B. nr rej. P. , pomimo takiego obowiązku nie zastosował się do znaku pionowego P-4, tj. „linia podwójna ciągła”; 2. w dniu 28 grudnia 2023 roku, ok. godz. 16:15 w miejscowości S. DK[…], kierując pojazdem marki B. nr rej. P. , pomimo takiego obowiązku nie zastosował się do znaku pionowego B-25, tj. „zakaz wyprzedzania”; tj. o wykroczenia: 1. z art. 92 § 1 k.w. w zw. z § 86 ust. 5 ZSD, 2. z art. 92 b k.w. w zw. z § 23 ust. 1-3 ZSD - rozporządzenia Ministra Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 roku w sprawie znaków i sygnałów drogowych -Dz. U. 2019.2310 (k. 19). Sąd Rejonowy Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, wyrokiem z 3 kwietnia 2024 r., sygn. akt VIII W 248/24: 1. obwinionego A. S. uznał winnym obu zarzuconych mu czynów, popełnionych w sposób opisany wyżej, z tą zmianą, że przyjął, że znak P-4 ma charakter znaku poziomego, tj. dwóch wykroczeń z art. 92 § 1 k.w. i za to na podstawie art. 92 § 1 k.w. w zw. z art. 9 § 2 k.w. w zw. z art. 24 a § 1 k.w. wymierzył mu karę 6.000 zł; 2. na podstawie art. 92 § 3 k.w. w zw. z art. 29 § 1 k.w. orzekł wobec obwinionego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 8 miesięcy; 3. na podstawie art. 121 § 1 k.p.w. w zw. z art. 624 § 1 k.p.k. zwolnił obwinionego z obowiązku zapłaty na rzecz Skarbu Państwa wydatków i opłaty . Od powyższego wyroku żadna ze stron nie wniosła sprzeciwu i orzeczenie to uprawomocniło się z dniem 5 czerwca 2024 r. Kasację od powyższego wyroku, na korzyść ukaranego w części dot. orzeczonego środka karnego, wywiódł Prokurator Generalny, który zarzucił mu: rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego - art. 92 § 3 k.w. poprzez orzeczenie na podstawie powyższego przepisu – wobec obwinionego o popełnienie wykroczeń z art. 92 § 1 k.w. i z art. 92 b k.w. - środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 8 miesięcy, w sytuacji, gdy nie istniały faktyczne i prawne przesłanki umożliwiające orzeczenie wobec obwinionego tego środka. Stawiając powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Kasacja okazała się oczywiście zasadna co umożliwiało rozpoznanie jej Sądowi Najwyższemu na posiedzeniu w trybie art . 535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w. Słusznie podniósł Prokurator Generalny, że zgodnie z art. 28 § 2 k.w. środki karne można orzec, jeżeli są one przewidziane w przepisie szczególnym, a orzeka się je, jeżeli przepis szczególny tak stanowi. Żaden natomiast z przepisów szczególnych nie przewiduje możliwości orzeczenia środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów za wykroczenie z art. 92 § 1 k.w. Powołany przez sąd, jako podstawa prawna orzeczenia zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym, art. 92 § 3 k.w., przewiduje możliwość orzeczenia środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów wyłącznie za wykroczenie z art. 92 § 2 k.w., którego to czynu ukaranemu nie przypisano. W tym stanie rzeczy oczywistym jest, że orzekając wobec A. S. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 8 miesięcy sąd rażąco obraził art. 28 § 2 k.w. i art. 92 § 3 k.w., co bez wątpienia miało istotny wpływ na treść orzeczenia. Doprowadziło bowiem do bezpodstawnego zastosowania wobec A. S. środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów. Kasację zatem należało uznać za oczywiście zasadną i w konsekwencji uchylić rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 zaskarżonego wyroku, bez potrzeby wydawania orzeczenia następczego (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt V KK 100/12 a także wyrok Sądu Najwyższego z 30 czerwca 2021 r., sygn. akt II KK 151/21). O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł w oparciu o przepis art. 638 k.p.k. w zw. z art. 121 k.p.w. [J.J.] [a.ł]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI