V KK 139/15

Sąd Najwyższy2015-06-17
SNKarnepaserstwoWysokanajwyższy
paserstwowykroczenieprzestępstwozmiana przepisówintertemporalnośćprzedawnienieSąd Najwyższykasacja

Sąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący za paserstwo nieumyślne, umarzając postępowanie z powodu przedawnienia wykroczenia, które powstało w wyniku zmiany przepisów.

Sąd Rejonowy skazał B.S. za paserstwo nieumyślne telefonu komórkowego o wartości 300 zł. Kasacja Prokuratora Generalnego wykazała, że po zmianie przepisów z 2013 roku, wartość przedmiotu czynu poniżej 420 zł (w 2014 roku) stanowi wykroczenie, a nie przestępstwo. Sąd Najwyższy uwzględnił kasację, uchylił wyrok i umorzył postępowanie z powodu przedawnienia wykroczenia, obciążając koszty Skarb Państwa.

Wyrokiem zaocznym z dnia 15 kwietnia 2014 r. Sąd Rejonowy w K. skazał B.S. na karę grzywny za paserstwo nieumyślne telefonu komórkowego o wartości 300 zł, uznając czyn za przestępstwo z art. 292 § 1 k.k. Wyrok uprawomocnił się 6 maja 2014 r. Prokurator Generalny wniósł kasację na korzyść skazanego, zarzucając naruszenie przepisów intertemporalnych (art. 4 § 1 k.k.). Argumentował, że zgodnie ze zmianą przepisów z 2013 roku, nabycie mienia o wartości nieprzekraczającej 1/4 minimalnego wynagrodzenia (w 2014 roku było to 420 zł) stanowi wykroczenie, a nie przestępstwo. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną. Stwierdził, że sąd pierwszej instancji nie uwzględnił zmiany legislacyjnej obowiązującej od 9 listopada 2013 r., która spowodowała, że czyn B.S. stał się wykroczeniem z art. 122 § 2 k.w. Wartość graniczna mienia decydująca o przestępstwie lub wykroczeniu w 2014 roku wynosiła 420 zł, co w zestawieniu z kwotą 250 zł obowiązującą w dacie czynu, wymagało zastosowania reguły intertemporalnej. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie z powodu przedawnienia karalności wykroczenia, obciążając koszty Skarb Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Po zmianie przepisów z 2013 roku, czyn ten stanowi wykroczenie, a nie przestępstwo.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że nowelizacja z 2013 roku zmieniła progi wartościowe kwalifikujące czyn jako przestępstwo lub wykroczenie. Wartość graniczna w 2014 roku wynosiła 420 zł, co oznacza, że nabycie telefonu za 300 zł kwalifikuje się jako wykroczenie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i umorzenie postępowania

Strona wygrywająca

B. S.

Strony

NazwaTypRola
B. S.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (13)

Główne

k.k. art. 4 § § 1

Kodeks karny

Reguła intertemporalna - zastosowanie ustawy względniejszej.

k.w. art. 45 § § 1

Kodeks wykroczeń

Przedawnienie karalności wykroczenia.

k.p.s.w. art. 5 § § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Umorzenie postępowania.

k.p.s.w. art. 5 § pkt 4

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Umorzenie postępowania z powodu przedawnienia.

Pomocnicze

k.k. art. 292 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy paserstwa nieumyślnego. Wartość przedmiotu czynności wykonawczej decyduje o kwalifikacji jako przestępstwo lub wykroczenie.

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw art. 2 § pkt 4

Definicja wykroczenia w kontekście wartości mienia.

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw art. 2 § pkt 6

Zmiana kwalifikacji czynu z przestępstwa na wykroczenie.

k.w. art. 122 § § 1

Kodeks wykroczeń

Wykroczenie paserstwa.

k.w. art. 122 § § 2

Kodeks wykroczeń

Wykroczenie paserstwa (wartość poniżej progu przestępstwa).

k.w. art. 45 § § 2

Kodeks wykroczeń

Przedawnienie karalności wykroczenia w kontekście orzeczenia.

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Tryb rozpoznania kasacji.

Ustawa o minimalnym wynagrodzeniu za pracę

Podstawa ustalania minimalnego wynagrodzenia.

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2014r.

Określenie minimalnego wynagrodzenia w 2014 roku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie reguł intertemporalnych z art. 4 § 1 k.k. w związku ze zmianą przepisów kwalifikujących czyn z przestępstwa na wykroczenie. Przedawnienie karalności wykroczenia z art. 45 § 1 k.w.

Godne uwagi sformułowania

nie uwzględnił istotnej zmiany legislacyjnej nie stanowi już przestępstwa, lecz będące jego odpowiednikiem wykroczenie ustawa uprzednio obowiązująca względniejszą nie jest skazanie nastąpiło z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego

Skład orzekający

Włodzimierz Wróbel

przewodniczący

Roman Sądej

sprawozdawca

Dariusz Czajkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów intertemporalnych w prawie karnym i wykroczeniowym, zastosowanie reguł dotyczących przedawnienia w kontekście zmian legislacyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany kwalifikacji prawnej czynu z przestępstwa na wykroczenie i wpływu tej zmiany na przedawnienie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak zmiany w prawie mogą wpływać na losy postępowań karnych i wykroczeniowych, a także jak ważne jest stosowanie reguł intertemporalnych. Jest to przykład, gdzie sąd wyższej instancji koryguje błąd sądu niższej instancji, prowadząc do uniewinnienia.

Zmiana prawa uratowała skazanego przed karą: Sąd Najwyższy umorzył postępowanie o paserstwo.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KK 139/15
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 czerwca 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Włodzimierz Wróbel (przewodniczący)
‎
SSN Roman Sądej (sprawozdawca)
‎
SSA del. do SN Dariusz Czajkowski
Protokolant Katarzyna Wełpa
w sprawie
B. S.
‎
skazanego z art. 292 § 1 kk
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 kpk
‎
w dniu 17 czerwca 2015 r.,
‎
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego,
‎
od wyroku Sądu Rejonowego w K.
‎
z dnia 15 kwietnia 2014 r.,
1. uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 5 § 1 pkt 4
k.p.s.w. w zw. z art. 45 § 1 k.w. umarza postępowanie
przeciwko B. S.;
2. kosztami postępowania w sprawie obciąża Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Wyrokiem zaocznym Sądu Rejonowego w K. z dnia 15 kwietnia 2014r. B. S. został skazany na karę grzywny w wysokości 80 stawek dziennych po 10 zł każda za popełniony w dniu 9 kwietnia 2013r. występek wyczerpujący znamiona art. 292 § 1 k.k., polegający na nabyciu za kwotę 40 zł telefonu komórkowego marki Nokia C1-01 o wartości 300 zł, o którym na podstawie towarzyszących okoliczności powinien i mógł przypuszczać, że pochodzi on z czynu zabronionego; nadto orzeczony został wobec oskarżonego środek karny w postaci obowiązku naprawienia szkody oraz rozstrzygnięto w przedmiocie kosztów sądowych.
Powyższy wyrok nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się w dniu 6 maja 2014r.
Kasację od tego orzeczenia wniósł Prokurator Generalny, zaskarżając go w całości na korzyść B. S. Skarżący zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 4 § 1 k.k. w zw. z art. 292 § 1 k.k., polegające na niezastosowaniu reguł intertemporalnych wskazanych w art. 4 § 1 k.k., w wyniku czego doszło do skazania B. S. za przestępstwo z art. 292 § 1 k.k., w którym wartość przedmiotu czynności wykonawczej nabytego mienia pochodzącego z kradzieży wynosiła 300 zł, podczas gdy nabycie mienia pochodzącego z czynu zabronionego o wartości nieprzekraczającej ¼ minimalnego wynagrodzenia w zw. z art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 27 września 2013r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 25 października 2013r., poz. 1247) stanowi wykroczenie z art. 122 § 1 k.w. W konkluzji Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.s.w. w zw. z art. 45 § 1 k.w. z uwagi na przedawnienie karalności wykroczenia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja jest oczywiście zasadna, co skutkowało jej uwzględnieniem w trybie określonym w art. 535 § 5 k.p.k.
B. S. stanął pod zarzutem nabycia w dniu 9 kwietnia 2013r. telefonu komórkowego pochodzącego z czynu zabronionego o wartości 300 zł., którym to działaniem, jak przyjęto w zaskarżonym wyroku, wypełnił znamiona  przestępstwa paserstwa nieumyślnego, stypizowanego w art. 292 § 1 k.k. Dokonując prawno-karnej oceny tego zachowania Sąd orzekający nie uwzględnił istotnej zmiany legislacyjnej obowiązującej od dnia 9 listopada 2013r., to jest od daty wejścia w życie przepisu art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 27 września 2013r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013r., poz. 1247), mającej kluczowe znaczenie dla prawidłowej subsumcji zachowania B. S. Doniosłość powyższej nowelizacji na gruncie przedmiotowej sprawy wyraża się w tym, że zarzucany oskarżonemu czyn z uwagi na wartość mienia będącego przedmiotem czynności wykonawczej nie stanowi już przestępstwa, lecz będące jego odpowiednikiem wykroczenie (art. 122 § 2 k.w.). Wartość graniczną mienia determinującą zasady odpowiedzialności za ten czyn stanowi kwota nieprzekraczająca ¼ minimalnego wynagrodzenia ustalanego na podstawie ustawy z dnia 10 października 2002r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2002 r. Nr 200, poz. 1679) oraz aktu wykonawczego do powyższej ustawy to jest  rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2014r. (Dz. U. z 2013r., poz. 1047). Wartość tego wynagrodzenia od dnia 1 stycznia 2014r. zawierała się w kwocie 1680 zł. Oznacza to zatem, że wartość graniczna mienia decydująca o tym, czy umyślne bądź nieumyślne paserstwo jest przestępstwem czy też wykroczeniem w roku 2014 wynosiła 420 zł. Jest to zatem taka wartość, która w zestawieniu z kwotą graniczną obowiązującą w dacie popełnienia czynu (250 zł) niewątpliwie stwarzała konieczność zastosowania reguły wyrażonej w art. 4 § 1 k.k. – w celu rozstrzygnięcia, czy zastosowanie znajduje ustawa nowa, czy też względniejsza jest obowiązująca uprzednio. W świetle zaprezentowanych powyżej okoliczności nie budzi wątpliwości fakt, że ustawa uprzednio obowiązująca względniejszą nie jest. Zastosowanie ustawy nowej skutkuje wszak uznaniem, że B. S. dopuścił się nie – jak przyjął Sąd Rejonowy w K. - przestępstwa stypizowanego w art. 292 § 1 k.k., lecz wykroczenia określonego w art. 122 § 2 k.w.
W opisanej sytuacji skazanie B. S. za przestępstwo paserstwa nastąpiło z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego wskazanych w kasacji, a wpływ tego uchybienia na treść wyroku nie budzi żadnych wątpliwości. Z tego powodu kasację Prokuratora Generalnego - jako oczywiście zasadną - należało uwzględnić i uchylić w całości wyrok w zakresie, w jakim rozstrzygnięto w nim w stosunku do B. S.. Wobec upływu określonego w art. 45 § 1 k.w. okresu przedawnienia karalności wykroczenia postępowanie w sprawie, na podstawie powyższego przepisu oraz art. 5 § 1 pkt 4 k.p.s.w. należało umorzyć. Rozstrzygnięcie w tym zakresie uwzględnia także regulację przewidzianą w art. 45 § 2 k.w., jako że przedawnienie karalności tego wykroczenia nastąpiło przed kasacyjnym orzeczeniem (por. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 2002 r., I KZP 15/02).
Na podstawie art. 118 § 2 k.p.s.w., koszty postępowania w sprawie ponosi Skarb Państwa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI