Orzeczenie · 2025-12-02

V KK 138/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-12-02
SNKarnewykonanie karWysokanajwyższy
wyrok łącznyzasada specjalnościeuropejski nakaz aresztowaniakara łącznaSąd Najwyższykasacjaprawo karne procesoweprawo karne materialne

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego T.G. od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Gostyninie z dnia 4 sierpnia 2023 r. (sygn. akt II K 39/23). Sąd Rejonowy, wydając wyrok łączny, połączył kary jednostkowe i karę łączną orzeczone w kilku wcześniejszych postępowaniach. Kasacja zarzucała rażące naruszenie przepisów prawa procesnego, w tym art. 366 § 1 k.p.k. poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności dotyczących przekazania skazanego z Republiki Federalnej Niemiec na podstawie europejskiego nakazu aresztowania (ENA) oraz naruszenie art. 607e § 1 k.p.k. w zw. z art. 85 § 2 k.k. polegające na objęciu karą łączną kary 3 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej w sprawie II K 444/16, mimo braku zgody skazanego na przekazanie i zrzeczenia się zasady specjalności. Zarzucono również naruszenie art. 86 § 1 k.k. poprzez orzeczenie kary łącznej w wymiarze 2 lat pozbawienia wolności, przekraczającym dopuszczalną granicę. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną. Stwierdził, że Sąd Rejonowy rażąco naruszył art. 366 § 1 k.p.k., nie wyjaśniając w pełni sytuacji prawnej skazanego w sprawie II K 444/16, co doprowadziło do naruszenia zasady specjalności (art. 607e § 1 k.p.k.). Kara 3 miesięcy pozbawienia wolności nie mogła zostać objęta karą łączną, ponieważ skazany nie wyraził zgody na odstąpienie od zasady specjalności. Ponadto, Sąd Najwyższy wskazał na rażące naruszenie art. 86 § 1 k.k., gdyż orzeczona kara łączna 2 lat pozbawienia wolności przekroczyła maksymalną dopuszczalną granicę (1 rok i 11 miesięcy). Z uwagi na te uchybienia, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Gostyninie, zobowiązując go do uwzględnienia przedstawionych wywodów.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zasady specjalności w kontekście wyroków łącznych po przekazaniu na podstawie ENA oraz zasady wymiaru kary łącznej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej skazanego przekazanego na podstawie ENA i orzekania kary łącznej w określonym stanie prawnym.

Zagadnienia prawne (3)

Czy kara pozbawienia wolności orzeczona wyrokiem, który nie stanowił podstawy przekazania skazanego w wykonaniu europejskiego nakazu aresztowania, może zostać objęta karą łączną, jeśli skazany nie zrzekł się zasady specjalności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kara taka nie może zostać objęta karą łączną, jeśli skazany nie wyraził zgody na odstąpienie od zasady specjalności.

Uzasadnienie

Zasada specjalności (art. 607e § 1 k.p.k.) stanowi, że osoba przekazana na podstawie ENA nie może być ścigana za inne przestępstwa niż te, które stanowiły podstawę przekazania, ani za nie nie można wykonać kar pozbawienia wolności. Wyjątki określone w art. 607e § 3 k.p.k. (zgoda skazanego na przekazanie i zrzeczenie się zasady specjalności) nie zostały w tej sprawie spełnione.

Czy kara łączna orzeczona w wyroku łącznym przekracza dopuszczalne prawem granice?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w tym przypadku kara łączna 2 lat pozbawienia wolności przekroczyła maksymalną granicę określoną w art. 86 § 1 k.k. (w brzmieniu obowiązującym w relevantnym okresie).

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 86 § 1 k.k. (w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2015 r. do 23 czerwca 2020 r.), górna granica kary łącznej pozbawienia wolności wynosiła 20 lat, jednakże przy uwzględnieniu kar podlegających łączeniu, suma kar jednostkowych i kary łącznej nie mogła przekroczyć 1 roku i 11 miesięcy pozbawienia wolności, co wynikało z najwyższej kary jednostkowej (rok pozbawienia wolności) i sumy kar podlegających łączeniu.

Czy sąd procedujący w sprawie wydania wyroku łącznego należycie wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności faktyczne i prawne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji rażąco naruszył art. 366 § 1 k.p.k. poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności dotyczących przekazania skazanego i jego sytuacji prawnej w sprawie II K 444/16.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji nie zapoznał się z aktami spraw wykonawczych, nie wyjaśnił sytuacji prawnej skazanego w sprawie II K 444/16, w szczególności w kontekście zasady specjalności, co doprowadziło do naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku łącznego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny (na korzyść skazanego)

Strony

NazwaTypRola
T.G.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (17)

Główne

k.k. art. 85 § § 1 i 2

Kodeks karny

Podstawa do orzekania kary łącznej.

k.k. art. 86 § § 1

Kodeks karny

Określa zasady wymiaru kary łącznej, w tym jej granice. W brzmieniu obowiązującym do 23 czerwca 2020 r. górna granica kary łącznej pozbawienia wolności wynosiła 20 lat, ale z uwzględnieniem sumy kar jednostkowych i najwyższej kary jednostkowej.

k.p.k. art. 366 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek przewodniczącego rozprawy do kierowania jej przebiegiem w sposób zapewniający wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy.

k.p.k. art. 607e § § 1

Kodeks postępowania karnego

Zasada specjalności – osoba przekazana na podstawie ENA nie może być ścigana za inne przestępstwa popełnione przed przekazaniem, chyba że zrzeknie się tego prawa.

Pomocnicze

k.k. art. 4 § § 1

Kodeks karny

Zasada stosowania ustawy względniejszej.

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Tryb rozpoznania kasacji na posiedzeniu.

k.p.k. art. 607e § § 3

Kodeks postępowania karnego

Okoliczności wyłączające stosowanie zasady specjalności (zgoda skazanego na przekazanie i zrzeczenie się prawa).

k.p.k. art. 569 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy przekazania osoby w wykonaniu ENA.

k.p.k. art. 521 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa wniesienia kasacji.

k.p.k. art. 523 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wymogi formalne kasacji.

k.p.k. art. 526 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Zakres zaskarżenia w kasacji.

k.p.k. art. 537 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w przedmiocie kasacji.

u.p.n. art. 62 § ust. 1

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

Przestępstwo posiadania środków odurzających.

u.p.n. art. 59 § ust. 1

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

Przestępstwo handlu środkami odurzającymi.

k.k. art. 158 § § 1

Kodeks karny

Przestępstwo udziału w bójce lub pobiciu.

k.p.k. art. 572

Kodeks postępowania karnego

Umorzenie postępowania.

k.p.k. art. 607b § pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Przesłanka negatywna do wystąpienia z wnioskiem o ENA.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Objęcie karą łączną kary, która nie stanowiła podstawy przekazania w wykonaniu ENA, bez zrzeczenia się zasady specjalności przez skazanego. • Orzeczenie kary łącznej w wymiarze przekraczającym ustawowe granice. • Niewyjaśnienie przez sąd pierwszej instancji istotnych okoliczności faktycznych i prawnych dotyczących zasady specjalności i wykonania kar.

Godne uwagi sformułowania

kasacja okazała się oczywiście zasadna • rażące naruszenie przepisu prawa karnego procesowego • zasada specjalności sformułowana w art. 607e § 1 k.p.k. stanowi przesłankę ujemną dla orzeczenia kary łącznej • nieuprawnionym było objęcie kary 3 miesięcy pozbawienia wolności węzłem kary łącznej • orzeczenie kary łącznej w wymiarze 2 lat pozbawienia wolności, nastąpiło z przekroczeniem maksymalnej granicy jej wymiaru

Skład orzekający

Ryszard Witkowski

przewodniczący-sprawozdawca

Adam Roch

członek

Stanisław Stankiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady specjalności w kontekście wyroków łącznych po przekazaniu na podstawie ENA oraz zasady wymiaru kary łącznej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej skazanego przekazanego na podstawie ENA i orzekania kary łącznej w określonym stanie prawnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonych kwestii związanych z wykonaniem kar i wyrokami łącznymi w kontekście międzynarodowego prawa karnego (ENA i zasada specjalności), co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Wyrok łączny uchylony: Sąd Najwyższy przypomina o zasadzie specjalności i granicach kary.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst