V KK 137/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez obrońcę E. S. od wyroku Sądu Okręgowego w P., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w W. skazujący E. S. za szereg przestępstw, w tym znęcanie się fizyczne i psychiczne nad konkubiną (art. 207 § 1 k.k.), groźby karalne połączone z uszkodzeniem ciała (art. 191 § 1 k.k. i art. 157 § 2 k.k.), naruszenie miru domowego (art. 193 k.k.) oraz jazdę samochodem pomimo cofnięcia uprawnień (art. 180a k.k.). Obrońca zarzucał m.in. naruszenie zasady zakazu podwójnej karalności (ne bis in idem) poprzez skazanie za czyny pozostające w zbiegu realnym, które w jego ocenie stanowiły jeden czyn, a także naruszenie przepisów postępowania przez Sąd Okręgowy, który miał nie rozpoznać wszystkich zarzutów apelacji dotyczących prawa materialnego i procesowego. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w trybie art. 535 § 3 k.p.k., oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Uzasadnił, że skazanie za zbieg realny czynów było dopuszczalne, gdyż czyn z art. 191 § 1 k.k. i art. 157 § 2 k.k. stanowił nowy, odrębny czyn od przestępstwa znęcania się. Sąd Najwyższy uznał również, że Sąd Okręgowy, mimo pozornego braku bezpośredniego odniesienia się do niektórych zarzutów apelacji, w rzeczywistości rozpoznał kwestie faktyczne i prawne, a uzasadnienie wyroku spełniało wymogi formalne. W konsekwencji Sąd Najwyższy utrzymał w mocy orzeczenia sądów niższych instancji, obciążając skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja zasady ne bis in idem w kontekście zbiegu realnego czynów, obowiązki sądu odwoławczego w zakresie rozpoznawania zarzutów apelacji, wymogi formalne uzasadnienia orzeczenia sądu odwoławczego.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i zarzutów kasacyjnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy skazanie za dwa czyny pozostające w zbiegu realnym, gdzie jeden z nich (art. 191 § 1 k.k. i art. 157 § 2 k.k.) stanowił element czynności wykonawczej innego czynu (art. 207 § 1 k.k.), narusza zasadę zakazu podwójnej karalności (ne bis in idem)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skazanie za dwa czyny pozostające w zbiegu realnym było dopuszczalne i uzasadnione, ponieważ czyn z art. 191 § 1 k.k. i art. 157 § 2 k.k. stanowił nowy, odrębny czyn z innym zamiarem i celem niż przestępstwo z art. 207 § 1 k.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że czyn z art. 191 § 1 k.k. i art. 157 § 2 k.k. miał inny cel (zmuszenie do pozostania w związku) niż czyn z art. 207 § 1 k.k. (dokuczenie, upokorzenie), co uzasadniało ich kwalifikację jako odrębnych czynów w zbiegu realnym.
Czy Sąd odwoławczy, utrzymując w mocy wyrok Sądu I instancji, naruszył obowiązek rozpoznania wszystkich zarzutów apelacji, w tym dotyczących obrazy przepisów prawa materialnego (art. 207 § 1 k.k., art. 193 k.k.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Choć Sąd odwoławczy nie odniósł się wprost do wszystkich zarzutów apelacji dotyczących prawa materialnego, nie miało to istotnego wpływu na treść wyroku, ponieważ zarzuty te w rzeczywistości odnosiły się do ustaleń faktycznych, które Sąd odwoławczy zaakceptował.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że zarzuty obrazy prawa materialnego miały charakter pozorny i odnosiły się do ustaleń faktycznych. Sąd odwoławczy, akceptując ustalenia Sądu I instancji, pośrednio rozpoznał te kwestie. Nawet szczegółowe rozważenie tych zarzutów nie doprowadziłoby do odmiennego orzeczenia.
Czy uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego spełnia wymogi art. 457 § 3 k.p.k. w zakresie rozważenia zarzutów apelacji?
Odpowiedź sądu
Tak, uzasadnienie Sądu Okręgowego, mimo że nie nadmiernie obszerne, wskazuje na kompleksową i prawidłową kontrolę wyroku Sądu I instancji i spełnia wymogi art. 457 § 3 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na orzecznictwo wskazujące, że stopień szczegółowości uzasadnienia zależy od jakości argumentacji sądu niższej instancji i środka odwoławczego. W tym przypadku uzasadnienie, choć zwięzłe, było wystarczające do zrozumienia powodów nieuwzględnienia zarzutów apelacji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. S. | osoba_fizyczna | skazany |
| J. S. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| G. S. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| adw. M. B. | osoba_fizyczna | obrońca z urzędu |
Przepisy (22)
Główne
k.k. art. 207 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 191 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 157 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 193
Kodeks karny
k.k. art. 180a
Kodeks karny
Pomocnicze
k.p.k. art. 535 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 2 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 5 § § 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 92
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 424 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 433 § § 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 440
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 457 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 636 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 637a
Kodeks postępowania karnego
Dz.U. 2016, poz. 1714 art. 17 § ust. 3 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Dz.U. 2016, poz. 1714 art. 4 § ust. 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Argumenty
Odrzucone argumenty
Obraza przepisów postępowania, mająca wpływ na treść wydanego wyroku, a w szczególności art. 2 § 2, art. 4, art. 5 § 1 i 2 oraz art. 7, art. 92 i art. 410 k.p.k. • Rażąca niewspółmierność kary poprzez wymierzenie rażąco surowych kar jednostkowych oraz kary łącznej • Rażące i mające wpływ na treść wyroku naruszenie art. 424 § 2 k.p.k. poprzez ogólnikowe i skrótowe uzasadnienie orzeczenia o karze • Obraza przepisów prawa materialnego - art. 207 § 1 k.k. i art. 193 k.k., przez zupełnie nieuzasadnione przyjęcie, że w ustalonym przez sąd orzekający stanie faktycznym zrealizowane zostały znamiona przypisanego oskarżonemu przestępstwa znęcania się. • Naruszenie art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 440 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w zw. z art. 11 § 1 k.k. poprzez zaniechanie dokonania kontroli odwoławczej oraz zmiany bądź uchylenia wyroku Sądu Rejonowego w W. na korzyść E. S. niezależnie od zarzutów podniesionych w apelacji obrońcy z dnia 15 czerwca 2020 r. w sytuacji, gdy utrzymanie w mocy zaskarżonego orzeczenia było rażąco niesprawiedliwe, ponieważ wyrok Sądu I instancji zapadł z naruszeniem zasady zakazu podwójnej karalności (ne bis in idem), jak również z naruszeniem ujemnej przesłanki procesowej z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. (lis pendens) i art. 11 § 1 k.k. w odniesieniu do drugiego z czynów przypisanych podsądnemu (przestępstwa z art. 191 § 1 k.k. i art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. […]
Godne uwagi sformułowania
kasacja jest bezzasadna w stopniu oczywistym • nie można się zgodzić ze stanowiskiem obrońcy, że utrzymanie w mocy wyroku Sądu I instancji [...] było rażąco niesprawiedliwe • zachowanie skazanego z dnia 20 maja 2019 r. [...] stanowiło nowy, odrębny czyn, a nie element przypisanego oskarżonemu w tym wyroku przestępstwa z art. 207 § 1 k.k. • zarzuty te tylko pozorowały naruszenie prawa materialnego, w rzeczywistości odnosiły się bowiem do faktycznych podstaw skazania oskarżonego za przypisane mu czyny • zaniechanie bezpośredniego odniesienia się przez Sąd odwoławczy do dwóch zarzutów apelacyjnych, mimo iż stanowiło naruszenie art. 433 § 2 i art. 457 § 3 k.p.k., [...] nie miało w niniejszej sprawie istotnego wpływu na treść zaskarżonego wyroku • Uzasadnienie to, formalnie rzecz biorąc, odpowiada na zarzuty apelacji w sposób na tyle zrozumiały, że skarżący po jego lekturze powinien wiedzieć, z jakich powodów Sąd ten nie uwzględnił zarzutów apelacyjnych i dlaczego wyrok wydany przez Sąd I instancji został utrzymany w mocy.
Skład orzekający
Eugeniusz Wildowicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady ne bis in idem w kontekście zbiegu realnego czynów, obowiązki sądu odwoławczego w zakresie rozpoznawania zarzutów apelacji, wymogi formalne uzasadnienia orzeczenia sądu odwoławczego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i zarzutów kasacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych i materialnych w prawie karnym, takich jak zasada ne bis in idem i obowiązki sądu odwoławczego, co jest interesujące dla prawników procesualistów.
“Sąd Najwyższy rozstrzyga: czy groźby i pobicie konkubiny to jeden czyn, czy dwa? Kluczowa interpretacja zasady ne bis in idem.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.