V KK 131/13
Podsumowanie
Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego za handel narkotykami, uznając zarzuty za oczywiście bezzasadne i podkreślając brak tożsamości postępowań.
Obrońca skazanego za handel narkotykami wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. (zawisłość sprawy), wskazując na toczące się inne postępowanie dotyczące tego samego czynu ciągłego. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, wyjaśniając, że tożsamość postępowań wymaga nie tylko podobieństwa czynów, ale przede wszystkim tego samego zamiaru sprawcy obejmującego wszystkie zachowania w ramach czynu ciągłego, czego nie wykazano w kontekście wcześniejszego postępowania.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego P. P., który został prawomocnie skazany za handel znacznymi ilościami narkotyków. Obrońca zarzucił sądom niższych instancji rażące naruszenie prawa materialnego (art. 12 k.k.) i procesowego (art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.), argumentując, że skazanie za czyn ciągły nastąpiło mimo toczącego się już postępowania w sprawie tego samego czynu. Sąd Najwyższy uznał te zarzuty za oczywiście bezzasadne. W uzasadnieniu podkreślono, że warunkiem zastosowania art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. jest tożsamość postępowań, która wyznaczona jest granicami skargi i orzeczeń sądu. W przypadku czynu ciągłego, kluczowe znaczenie ma treść z góry powziętego zamiaru sprawcy, który musi obejmować wszystkie zachowania. Sąd Najwyższy stwierdził, że nie wykazano, aby w toczącym się wcześniej postępowaniu zarzucono sprawcy działanie z takim samym zamiarem, który obejmowałby zachowania przypisane w późniejszym wyroku. Samo przedmiotowe podobieństwo zarzuconych zachowań nie jest wystarczające do stwierdzenia tożsamości postępowań. W konsekwencji kasację oddalono, zasądzono koszty zastępstwa procesowego z urzędu i zwolniono skazanego od kosztów sądowych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie zachodzi tożsamość postępowań. Tożsamość postępowań, wymagana przez art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., wymaga nie tylko podobieństwa zarzuconych czynów, ale przede wszystkim tego samego zamiaru sprawcy obejmującego wszystkie zachowania w ramach czynu ciągłego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że warunek 'lis pendens' (zawisłość sprawy) w kontekście czynu ciągłego wymaga wykazania, że w obu postępowaniach zarzucono sprawcy działanie z góry powziętym zamiarem obejmującym te same zachowania. Samo przedmiotowe podobieństwo zarzuconych czynów, okres ich popełnienia, przedmiot czynności wykonawczej, dobro prawne czy miejsce popełnienia nie przesądzają o tożsamości postępowań.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w reprezentacji prokuratury)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. P. | osoba_fizyczna | skazany |
| Prokuratura Generalna | organ_państwowy | prokurator |
| adw. A. M.- Kancelaria Adwokacka | inne | obrońca z urzędu (kasacja) |
| adw. P. R.- Kancelaria Adwokacka | inne | obrońca z urzędu (rozprawa kasacyjna) |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | strona kosztów |
Przepisy (5)
Główne
u.p.n. art. 56 § 3
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii
Dotyczy udziału w obrocie środkami odurzającymi lub substancjami psychotropowymi w znacznej ilości.
k.k. art. 91 § 1
Kodeks karny
Dotyczy odpowiedzialności za ciąg przestępstw.
k.k. art. 12
Kodeks karny
Definiuje przestępstwo ciągłe jako kilka zachowań, które, mimo że każde z osobna wypełniałoby znamiona określonego typu przestępstwa, są objęte jednym z góry powziętym zamiarem.
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
Określa negatywne przesłanki wszczęcia postępowania lub jego umorzenia, w tym pkt 7 wskazujący na zawisłość sprawy (lis pendens).
Pomocnicze
k.k. art. 9 § 1
Kodeks karny
Dotyczy winy i zamiaru w prawie karnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak tożsamości postępowań pomimo podobieństwa zarzuconych czynów, ponieważ nie wykazano tego samego z góry powziętego zamiaru obejmującego wszystkie zachowania w ramach czynu ciągłego w obu postępowaniach.
Odrzucone argumenty
Zarzut rażącego naruszenia prawa materialnego (art. 12 k.k.) przez błędną wykładnię. Zarzut rażącej obrazu przepisów postępowania (art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.) polegający na skazaniu za czyn ciągły, mimo toczącego się postępowania w sprawie tego samego czynu.
Godne uwagi sformułowania
O naruszeniu art. 17 § 1 pkt 7 in ind k.p.k. można mówić wyłącznie wówczas, gdy zachodzi tożsamość pomiędzy dwoma postępowaniami. Pojęcie „zamiaru" w rozumieniu art. 12 musi być odczytywane w kontekście art. 9 § 1 k.k. i obejmować wszystkie zachowania objęte następnie konstrukcją czynu ciągłego. Samo przedmiotowe podobieństwo zachowań zarzuconych sprawcy w sprawie II K …/09 toczącej się przed Sądem Okręgowym w K. oraz przypisanych mu w wyroku wydanym w sprawie II K …/11 przez Sąd Rejonowy w K. nie jest jeszcze wystarczające dla uznania, że w sprawach tych zachodzi tożsamość postępowania.
Skład orzekający
Włodzimierz Wróbel
przewodniczący-sprawozdawca
Tomasz Grzegorczyk
członek
Edward Matwijów
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'czyn ciągły' (art. 12 k.k.) i zasady 'lis pendens' (art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.) w kontekście tożsamości postępowań."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy zarzuca się popełnienie czynu ciągłego, a wcześniej toczyło się inne postępowanie dotyczące podobnych zachowań.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii procesowej związanej z zasadą 'nie sądź dwa razy tego samego' (lis pendens) w kontekście przestępstw ciągłych, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.
“Czy można być sądzonym dwa razy za to samo? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice 'czynu ciągłego' i 'lis pendens'.”
Dane finansowe
wynagrodzenie obrońcy z urzędu: 442,8 PLN
wynagrodzenie obrońcy z urzędu: 738 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KK 131/13 POSTANOWIENIE Dnia 14 listopada 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Tomasz Grzegorczyk SSN Edward Matwijów Protokolant Barbara Kobrzyńska przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Krzysztofa Parchimowicza, w sprawie P. P. skazanego z art. 56 ust. 3 ustawy z dn. 29.07.2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 91 § 1 kk po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 14 listopada 2013 r., kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 6 grudnia 2012 r., zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 4 września 2012 r., 1) oddala kasację jako oczywiście bezzasadną; 2) zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. A. M.- Kancelaria Adwokacka kwotę 442 zł 80 gr (czterystu czterdziestu dwóch złotych 80/100), w tym 23 % VAT, tytułem wynagrodzenia jako obrońcy z urzędu za wniesienie i sporządzenie kasacji; 3) zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. P. R.- Kancelaria Adwokacka, kwotę 738 zł (siedmiuset trzydziestu ośmiu złotych) w tym 23 % VAT, tytułem wynagrodzenia jako obrońcy z urzędu za udział w rozprawie kasacyjnej; 4) zwalnia skazanego od ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego, obciążając nimi Skarb Państwa. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia 4 września 2012 r. P. P. został uznany winnym tego, że: 1) działając w krótkich odstępach czasu i z góry powziętym zamiarem w okresie od listopada 2004 roku do czerwca 2005 roku w miejscowości G., działając wspólnie i w porozumieniu z P. M. wbrew przepisom brał udział w obrocie środkami odurzającymi w znacznej ilości, łącznie w ilości nie mniej niż 3 kg kokainy, w ten sposób, że po wejściu w ich posiadanie w nieustalonych okolicznościach zbył ją w wielu transakcjach, jednorazowo w ilości po 100 g kokainy każda M. S., działającemu wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami celem ich dalszej odsprzedaży, tj. występku z art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 k.k. i za ten czyn wymierzono mu karę 2 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywny w wymiarze 100 stawek dziennych, każda w wysokości 30 zł. 2) w miejscowości G. działając wspólnie i w porozumieniu z P. M. brał udział w obrocie substancjami psychotropowymi w znacznej ilości w postaci 1 kg 408 g amfetaminy w ten sposób, że po wejściu w jej posiadanie w nieustalonych okolicznościach zbył w jednej transakcji M. S. celem dalszej odsprzedaży, tj. występku z art. 56 ust.3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii i za ten czyn wymierzono mu karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywny w wymiarze 50 stawek dziennych, każda w wysokości 30 zł. Za powyższe przestępstwa Sąd wymierzył karę łączną 3 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności i karę łączną grzywny w wymiarze 120 stawek dziennych po 30 zł każda. Wyrokiem z dnia 6 grudnia 2012 r. Sąd Okręgowy w K. zmienił powyższy wyrok Sądu Rejonowego uchylając orzeczenie o karach łącznych i przyjmując, że przypisane skazanemu przestępstwa ciąg przestępstw z art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 91 § 1 k.k. i za ten ciąg skazał go na karę 2 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności i karę grzywny w wymiarze 100 stawek dziennych po 30 zł każda, utrzymując w mocy wyrok w pozostałej części. Od tego prawomocnego wyroku kasację na korzyść skazanego wniósł jego obrońca zarzucając temu orzeczeniu: 1) rażące naruszenie prawa materialnego, tj. art. 12 k.k., które miało wpływ na treść wyroku przez błędną, zdaniem skarżącego, jego wykładnię, co doprowadziło do wydania wyroku skazującego za przestępstwa z art. 56 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii mimo, że o ten sam czyn toczy się postępowanie sądowe wszczęte wcześniej w sprawie II K …2/09 przed Sądem Okręgowym w K., 2) rażącą obrazę przepisów postępowania, mającą istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. polegającą na skazaniu P. P. za zachowanie stanowiące elementy tego samego czynu ciągłego, co do którego postępowanie zostało wcześniej wszczęte i toczy się przed Sądem Okręgowym w K. pod sygn. II K …/09, tj. naruszenia zasady, że wypadku zawisłości sprawy nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, jeśli wszczęte wcześniej toczy się co do tego samego czynu i osoby. Podnosząc powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 6 grudnia 2012 r. oraz wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 4 września 2012 r. i umorzenie postępowania karnego wobec skazanego P. P., ewentualnie uchylenie obu w/w wyroków i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w K. do ponownego rozpoznania. Na rozprawie kasacyjnej obrońca podtrzymał wnioski zawarte w kasacji zaś prokurator Prokuratury Generalnej wniósł o jej uwzględnienie, uchylenie orzeczeń obu instancji i przekazanie sprawy do łącznego rozpoznania ze sprawą o sygnaturze akt II K …/09 prowadzona przed Sądem Okręgowym w K. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Podniesione w kasacji zarzuty okazały się oczywiście bezzasadne. O naruszeniu art. 17 § 1 pkt 7 in ind k.p.k. można mówić wyłącznie wówczas, gdy zachodzi tożsamość pomiędzy dwoma postępowaniami. O owej tożsamości przesądza przedmiot danego postępowania wyznaczony granicami skargi uprawnionego oskarżyciela, modyfikowany następnie wydanymi w sprawie orzeczeniami sądu. W przypadku zarzutu popełnienia danego przestępstwa w czynie ciągłym z istoty rzeczy postępowanie to może obejmować różne zachowania, popełniane w różnych miejscach i w różnych konfiguracjach osobowych. Decydujące znaczenie ma jednak treść przypisanego sprawcy z góry powziętego zamiaru, który nie jest ani planem popełniania bliżej nieokreślonych czynów zabronionych w przyszłości, ani też „gotowością" do wykorzystywania powtarzających się sposobności do popełnienia przestępstw. Pojęcie „zamiaru" w rozumieniu art. 12 musi być odczytywane w kontekście art. 9 § 1 k.k. i obejmować wszystkie zachowania objęte następnie konstrukcją czynu ciągłego, co oznacza, że sprawca musi „z góry" posiadać przynajmniej generalne wyobrażenie tych wszystkich zachowań w takim ich aspekcie, w jakim ma to znaczenie dla realizacji znamion konkretnego czynu zabronionego. W perspektywie art. 17 § 1 pkt 7 in fine k.p.k. niewątpliwie przesłanka lis pendens spełniona jest wówczas, gdyby przedmiotem późniejszego postępowania było to samo zachowanie, którego popełnienie w ramach czynu ciągłego zarzucono sprawcy w innym, wcześniej wszczętym postępowaniu. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania Sądu Najwyższego przypadek taki jednak nie wystąpił. W tej sytuacji uznanie, że później wszczęte postępowanie w sprawie II K …/11 przed Sądem Rejonowym w K. ma za swój przedmiot zachowania wchodzące w zakres czynu ciągłego, którego popełnienie zarzucono sprawcy we wcześniej wszczętym przed Sądem Okręgowym w K. postępowaniu w sprawie II K …/09, wymagałoby wykazania, że w tym wcześniej wszczętym postępowaniu zarzucono sprawcy działanie z góry powziętym zamiarem obejmującym także zachowania przypisane sprawcy w później zapadłym wyroku w sprawie II K …/11. Takich jednak ustaleń nie można wyprowadzić z treści aktu oskarżenia wniesionego w sprawie II K 12/09. Nie można także na obecnym etapie postępowania przesądzać, do jakich ustaleń w tym zakresie dojdzie sąd orzekający w tym postępowaniu. Samo przedmiotowe podobieństwo zachowań zarzuconych sprawcy w sprawie II K …/09 toczącej się przed Sądem Okręgowym w K. oraz przypisanych mu w wyroku wydanym w sprawie II K …/11 przez Sąd Rejonowy w K. nie jest jeszcze wystarczające dla uznania, że w sprawach tych zachodzi tożsamość postępowania uzasadniająca zarzut naruszenia art. 17 § 1 pkt 7 in fine k.p.k. O tożsamości dwóch czynów ciągłych stanowiących przedmiot odrębnych postępowań nie przesądza bowiem w sposób definitywny ani nakładający się okres realizacji zachowań wchodzących w ich skład, ani taki sam przedmiot czynności wykonawczej czy zagrożone dobro prawne ani nawet miejsce popełniania tych zachowań. W tym stanie rzeczy należało orzec, jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI