V KK 125/17
Podsumowanie
Sąd Najwyższy oddalił kasację Prokuratora Generalnego, uznając, że mimo błędu Sądu Okręgowego w kwestii zatarcia skazania zagranicznego, nie wpłynął on na prawidłowość utrzymania w mocy wyroku Sądu Rejonowego, który słusznie zakwalifikował czyn jako przestępstwo z art. 178a § 1 k.k., a nie § 4.
Prokurator Generalny wniósł kasację na niekorzyść skazanego K.P. zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego przez Sądy obu instancji w kwestii zatarcia skazania za przestępstwo popełnione w Niemczech. Sąd Najwyższy uznał, że choć Sąd Okręgowy błędnie zastosował polskie przepisy dotyczące zatarcia, to nie miało to wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie. Sąd Rejonowy prawidłowo zakwalifikował czyn jako przestępstwo z art. 178a § 1 k.k., ponieważ niemieckie skazanie dotyczyło nieumyślnego prowadzenia pojazdu, które nie jest penalizowane w polskim prawie jako recydywa (art. 178a § 4 k.k.).
Kasacja Prokuratora Generalnego dotyczyła wyroku Sądu Okręgowego w S., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w S. skazujący K.P. za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 k.k.). Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, w szczególności przepisów dotyczących zatarcia skazania (art. 107a k.k. i art. 114a § 2 pkt 2 k.k.). Skarżący podniósł, że Sąd Okręgowy błędnie zastosował polskie przepisy do oceny zatarcia skazania za czyn popełniony w Niemczech, co skutkowało niemożnością zakwalifikowania czynu jako recydywy z art. 178a § 4 k.k. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację, stwierdził, że zarzut dotyczący błędnego zastosowania przepisów o zatarciu skazania przez Sąd Okręgowy był słuszny. Sąd Okręgowy powinien był zastosować przepisy obowiązujące w państwie skazania (Niemcy), a nie polski art. 107 § 4a k.k. Jednakże, Sąd Najwyższy uznał, że to uchybienie nie miało wpływu na treść zaskarżonego orzeczenia. Sąd Rejonowy prawidłowo zakwalifikował czyn K.P. jako przestępstwo z art. 178a § 1 k.k., ponieważ skazanie przez sąd niemiecki dotyczyło nieumyślnego prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości (§ 316 ust. 1 i 2 StGB). Polskie prawo karne (art. 178a § 1 k.k.) penalizuje jedynie umyślne prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, a działanie nieumyślne nie jest w tym kontekście traktowane jako recydywa. Zgodnie z art. 114a § 1 k.k., orzeczenie skazujące nie jest wyrokiem skazującym w rozumieniu polskiego prawa, jeśli według ustawy karnej polskiej czyn nie stanowi przestępstwa. Dlatego też, mimo błędu Sądu Okręgowego w ocenie zatarcia, Sąd Najwyższy oddalił kasację, uznając, że nie było podstaw do przypisania skazanemu popełnienia występku z art. 178a § 4 k.k.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli polskie prawo nie przewiduje penalizacji takiej formy czynu.
Uzasadnienie
Polskie prawo karne (art. 178a § 1 k.k.) penalizuje jedynie umyślne prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości. Niemieckie prawo (§ 316 StGB) przewiduje odpowiedzialność także za nieumyślne prowadzenie. Zgodnie z art. 114a § 1 k.k., orzeczenie skazujące z innego państwa UE nie jest wyrokiem skazującym w rozumieniu polskiego prawa, jeśli według ustawy karnej polskiej czyn nie stanowi przestępstwa. Dlatego też, niemieckie skazanie za nieumyślne prowadzenie nie może być podstawą do zastosowania art. 178a § 4 k.k.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w kontekście kosztów)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. P. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (8)
Główne
k.k. art. 178a § 1
Kodeks karny
Dotyczy umyślnego prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości. Nie obejmuje działania nieumyślnego.
k.k. art. 178a § 4
Kodeks karny
Dotyczy ponownego prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, gdy sprawca był uprzednio skazany za taki czyn. Wymaga, aby poprzednie skazanie było wyrokiem skazującym w rozumieniu polskiego prawa.
k.k. art. 114a § 1
Kodeks karny
Definiuje, co jest wyrokiem skazującym w rozumieniu polskiego prawa, w tym orzeczenia sądów państw członkowskich UE, chyba że czyn nie stanowi przestępstwa według prawa polskiego.
k.k. art. 114a § 2
Kodeks karny
Określa, że do zatarcia skazania stosuje się ustawę obowiązującą w miejscu skazania.
Pomocnicze
k.k. art. 4 § 1
Kodeks karny
Zasada stosowania ustawy względniejszej dla sprawcy.
k.k. art. 107 § 4a
Kodeks karny
Przepis dotyczący zatarcia skazania, błędnie zastosowany przez Sąd Okręgowy w odniesieniu do skazania zagranicznego.
k.p.k. art. 433 § 2
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek sądu odwoławczego do rozważenia wszystkich zarzutów apelacji.
k.p.k. art. 457 § 3
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek sądu odwoławczego do szczegółowego uzasadnienia wyroku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niemieckie skazanie dotyczyło nieumyślnego prowadzenia pojazdu, które nie jest penalizowane jako recydywa w polskim prawie (art. 178a § 4 k.k.). Orzeczenie sądu zagranicznego, które nie stanowi przestępstwa według prawa polskiego, nie jest wyrokiem skazującym w rozumieniu art. 114a § 1 k.k.
Odrzucone argumenty
Zarzut Prokuratora Generalnego dotyczący rażącego naruszenia prawa materialnego przez Sądy obu instancji w kwestii zatarcia skazania zagranicznego.
Godne uwagi sformułowania
choć podniesiony w niej zarzut okazał się w pełni słuszny, to nie można przyjąć, że miał on wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia nie sposób przyjąć, że orzeczenie Sądu Rejonowego w R. skazujące K. P. za popełnienie występku z § 316 ust. 1 i 2 StGB jest wyrokiem skazującym w rozumieniu tego przepisu.
Skład orzekający
Jerzy Grubba
przewodniczący-sprawozdawca
Przemysław Kalinowski
członek
Rafał Malarski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zatarcia skazań zagranicznych, stosowania art. 114a k.k. w kontekście prawa UE, oraz kwalifikacji prawnej czynów popełnionych za granicą w polskim prawie karnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy zagraniczne skazanie dotyczy czynu niebędącego przestępstwem w polskim prawie, a jednocześnie jest ono błędnie traktowane jako podstawa recydywy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia kolizji systemów prawnych w UE i stosowania przepisów o recydywie w kontekście skazań zagranicznych, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.
“Czy skazanie za granicą może Cię w Polsce wpędzić w kłopoty? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy zagraniczne wyroki nie są podstawą recydywy.”
Sektor
transport
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KK 125/17 POSTANOWIENIE Dnia 26 lipca 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Przemysław Kalinowski SSN Rafał Malarski Protokolant Anna Korzeniecka-Plewka przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Aleksandra Herzoga, w sprawie K. P. skazanego z art. 178 a § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 26 lipca 2017 r., kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 20 kwietnia 2016 r., sygn. akt IV Ka (...), utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 23 października 2015 r., sygn. akt IV K (...), 1/ oddala kasację, 2/ kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE K. P. stanął pod zarzutem tego, że: - w dniu 2 czerwca 2014 r. będąc uprzednio skazanym prawomocnym wyrokiem sądowym (…) wydanym przez Sąd Rejonowy w R. za kierowanie pojazdem mechanicznym w ruchu lądowym w stanie nietrzeźwości, ponownie kierował w ruchu lądowym w S. na ul. W. samochodem osobowym marki Mitsubishi nr rej. (...) znajdując się w stanie nietrzeźwości - 0, 69 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, tj. o czyn z art. 178a § 4 k.k. Sąd Rejonowy w S. wyrokiem z dnia 23 października 2015 r. w sprawie IV K (...) uznał oskarżonego za winnego tego, że: w dniu 2 czerwca 2014 roku kierował w ruchu lądowym w S. na ul. W. samochodem osobowym marki Mitsubishi nr rej. (...) znajdując się w stanie nietrzeźwości 0,69 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu tj. popełnienia czynu stanowiącego występek z art. 178a § 1 k.k. i za ten czyn na podstawie art. 178a § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. wymierzył mu karę 4 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres 3 lat próby. Ponad to orzeczono wobec oskarżonego karę 80 stawek dziennych grzywny ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 30 złotych i na podstawie art. 42 § 2 k.k. w zw. z art. 4 § 1 kk orzeczono środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 2 lat. Wyrok ten zaskarżył apelacją Prokurator Rejonowy podnosząc zarzut obrazy prawa materialnego tj. art. 178 § 4 k.k. polegającej na jego bezzasadnym niezastosowaniu i przypisaniu oskarżonemu czynu z art. 178a § 1 k.k. podczas, gdy oskarżony był prawomocnie skazany przez Sąd Rejonowy w R. za występek prowadzenia pojazdu pod wpływem nietrzeźwości w ruchu drogowym. Podnosząc powyższe prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy w S. wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2016 r. w sprawie IV Ka (...) utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, uznając że w myśl art. 107 § 4a k.k. doszło do zatarcia skazania. Orzeczenie to zaskarżone zostało kasacją Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego, w której podniesiono zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia przepisów prawa karnego materialnego – art. 107a k.k. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 lipca 2015 roku) i art. 114a § 2 pkt 2 k.k. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2015 roku), polegające na pominięciu tych przepisów i niezasadnym dokonaniu ocen w zakresie zatarcia skazania K. P. wyrokiem Sądu Rejonowego w R., w oparciu o art. 107 k.k., podczas gdy ocena ta winna zostać dokonana w oparciu o przepisy obowiązujące w państwie skazania, co skutkowało błędnym uznaniem, iż skazanie oskarżonego za czyn popełniony na terenie Republiki Federalnej Niemiec, polegający na prowadzeniu pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości uległo zatarciu z mocy prawa i z tego powodu niemożliwym jest zakwalifikowanie popełnionego przez niego występku - z art. 178a § 4 k.k., w następstwie czego Sąd Okręgowy, z rażącym naruszeniem przepisów prawa procesowego - art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. nie rozważył i nie odniósł się do podniesionego, w złożonej na niekorzyść oskarżonego apelacji prokuratora, zarzutu rażącego naruszenia art. 178a § 4 k.k. i utrzymał zaskarżony wyrok w mocy, podczas gdy prawidłowo przeprowadzona kontrola odwoławcza mogłaby doprowadzić sąd do wydania odmiennego rozstrzygnięcia. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługiwała na uwzględnienie. Choć podniesiony w niej zarzut okazał się w pełni słuszny, to nie można przyjąć, że miał on wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia. Prawidłowa była bowiem konkluzja, że Sąd I instancji trafnie rozstrzygnął sprawę przyjmując, że czyn przypisany skazanemu wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., a skazanie wyrokiem Sądu Rejonowego w R. nie może być uznane za stanowiące podstawę do obostrzenia kary na podstawie art. 178a § 4 k.k. Słusznie natomiast skarżący zarzucił, że Sąd Okręgowy, ustalając termin zatarcia skazania, błędnie zastosował art. 107 § 4a k.k. i nie dostrzegł treści art. 114a § 2 k.k. Zgodnie bowiem z dyspozycją tego ostatniego przepisu, wyrokiem skazującym jest również prawomocne orzeczenie skazujące za popełnienie przestępstwa wydane przez sąd właściwy w sprawach karnych w państwie członkowskim Unii Europejskiej, a wówczas do zatarcia skazania stosuje się ustawę obowiązującą w miejscu skazania. Tak więc czas, w którym nastąpiło zatarcie skazania przedmiotowej kary wymierzonej przez Sądu Rejonowego w R., obliczyć należy w oparciu o przepisy obowiązujące na terenie Republiki Federalnej Niemiec, nie zaś na podstawie Kodeksu karnego. W tym zakresie, jak już wskazano na wstępie, kasacja była w pełni zasadna. Nie mogła ona jednak wywrzeć oczekiwanego przez skarżącego skutku w postaci uchylenia wyroku Sądu Odwoławczego, gdyż wskazane uchybienie nie podważa prawidłowości zapadłego w sprawie orzeczenia – utrzymującego w mocy wyrok Sądu I instancji. Jak w pełni słusznie dostrzegł to bowiem Sąd Rejonowy w uzasadnieniu swego wyroku § 316 Deutsches Strafgesetzbuch (Niemieckiego Kodeksu Karnego) rozróżnia dwie postacie występku prowadzenia pojazdu mechanicznego pod wpływem alkoholu – umyślną i nieumyślną: - (1) Kto w komunikacji (§ 315 do 315d) prowadzi pojazd mechaniczny chociaż na skutek nadużycia napoju alkoholowego lub innych środków odurzających nie jest w stanie kierować bezpiecznie pojazdem, podlega karze pozbawienia wolności do roku lub karze grzywny, jeżeli czyn nie jest zagrożony inną karą w myśl § 315a lub § 315c, - (2) W myśl ust, 1 podlega także karze, kto popełnia czyn nieumyślnie. (Deutsches Strafgesetzbuch, Niemiecki Kodeks Karny, tekst przepisów ustawy wraz z tłumaczeniem na język polski Ewy Tuora – Schwierskott, Regensburg 2016). Oskarżony K. P. skazany został wyrokiem Sądu Rejonowego w R. za popełnienie występku z § 316 ust. 1 i 2 StGB, a więc za nieumyślne prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości. Jednocześnie nie ulega wątpliwości, że Kodeks karny zna jedynie postać umyślną przestępstwa prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego – art. 178a § 1 k.k. Działanie nieumyślne nie jest zatem penalizowane przez polską ustawę karną . Zważywszy na treść art. 114a § 1 k.k. – „ wyrokiem skazującym jest również prawomocne orzeczenie skazujące za popełnienie przestępstwa wydane przez sąd właściwy w sprawach karnych w państwie członkowskim Unii Europejskiej, chyba że według ustawy karnej polskiej czyn nie stanowi przestępstwa, sprawca nie podlega karze albo orzeczono karę nieznaną ustawie” – nie sposób przyjąć, że orzeczenie Sądu Rejonowego w R. skazujące K. P. za popełnienie występku z § 316 ust. 1 i 2 StGB jest wyrokiem skazującym w rozumieniu tego przepisu. Biorąc pod uwagę powyższe, stwierdzić należy, że nie było podstaw do przypisania skazanemu popełnienia występku z art. 178a § 4 k.k. Z tych też względów, choć kasacja wskazała na rzeczywiście zaistniałe uchybienie, nie można przyjąć, że miało ono wpływ na treść wyroku Sądu Odwoławczego, a tym samym, skargi nie można było uwzględnić. Kierując się przedstawionymi wyżej względami Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie. r.g.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę