Orzeczenie · 2022-04-27

V KK 122/22

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2022-04-27
SNKarneśrodki zabezpieczająceWysokanajwyższy
środek zabezpieczającyniepoczytalnośćzakład psychiatrycznypostępowanie wykonawczekasacjaSąd NajwyższyKodeks karny

Sąd Rejonowy w K. pierwotnie umorzył postępowanie karne wobec Ł. T. z powodu zniesionej zdolności rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem, orzekając środek zabezpieczający w postaci terapii oraz zakaz kontaktowania się z pokrzywdzoną. Następnie, w toku postępowania wykonawczego, Sąd Rejonowy zmienił ten środek na umieszczenie w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym, uznając dotychczasowe środki za nieskuteczne. Prokurator Generalny złożył kasację, zarzucając rażące naruszenie przepisów Kodeksu karnego, w szczególności art. 93b § 5 k.k. w zw. z art. 93g § 1 k.k. i art. 93b § 3 k.k., wskazując, że orzeczenie pobytu w zakładzie psychiatrycznym jest możliwe jedynie w fazie jurysdykcyjnej postępowania karnego i w ściśle określonych przypadkach, a nie w postępowaniu wykonawczym. Sąd Najwyższy przychylił się do argumentacji kasacji, stwierdzając, że Sąd Rejonowy dopuścił się obrazy prawa, nie mając uprawnień do orzeczenia środka izolacyjno-leczniczego w postępowaniu wykonawczym. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących środków zabezpieczających, w szczególności możliwości ich zmiany lub orzekania w postępowaniu wykonawczym, a także rozgraniczenia między fazą jurysdykcyjną a wykonawczą w kontekście środków izolacyjnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany środka zabezpieczającego w postępowaniu wykonawczym, z naciskiem na środki izolacyjne.

Zagadnienia prawne (2)

Czy w postępowaniu wykonawczym możliwe jest orzeczenie środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym, jeśli nie zostało ono orzeczone w fazie jurysdykcyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, orzeczenie pobytu w zakładzie psychiatrycznym jest możliwe jedynie w fazie jurysdykcyjnej postępowania karnego i w ściśle określonych przypadkach, a nie w postępowaniu wykonawczym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na wykładni art. 93b § 5 k.k. w zw. z art. 93g § 1 k.k., wskazując, że środek izolacyjno-leczniczy jest wyjątkiem od reguły i może być orzeczony tylko w przypadkach wskazanych w ustawie, co dotyczy fazy jurysdykcyjnej, a nie wykonawczej.

Czy sąd może zmienić orzeczony środek zabezpieczający w postępowaniu wykonawczym na środek o charakterze izolacyjnym, jeśli pierwotnie orzeczono łagodniejszy środek (np. terapię)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli zmiana miałaby polegać na orzeczeniu środka izolacyjnego, który nie mógł być orzeczony w pierwszej instancji.

Uzasadnienie

Choć art. 93b § 3 k.k. pozwala na zmianę środka zabezpieczającego, to art. 93b § 5 k.k. wprowadza wyjątek dla najsurowszych środków, takich jak pobyt w zakładzie psychiatrycznym, które można orzec tylko w przypadkach wskazanych w ustawie, co wyklucza ich orzeczenie w postępowaniu wykonawczym.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
Ł. T.osoba_fizycznapodejrzany
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji
W. S.osoba_fizycznapokrzywdzona

Przepisy (33)

Główne

k.k. art. 93g § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 93b § § 1 zd. drugie

Kodeks karny

k.k. art. 93b § § 3 zd. drugie

Kodeks karny

k.k. art. 93b § § 5

Kodeks karny

k.k. art. 93b § § 3

Kodeks karny

k.k. art. 93g § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 93b § § 5

Kodeks karny

k.k. art. 93b § § 5

Kodeks karny

k.k. art. 93g

Kodeks karny

Pomocnicze

k.k. art. 190a § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 31 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 93a § § 1 pkt 2

Kodeks karny

k.k. art. 93b § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 93c § pkt 1

Kodeks karny

k.k. art. 93d § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 93f § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 93a § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 99 § § 1 i 2

Kodeks karny

k.k. art. 39 § pkt 2b

Kodeks karny

k.k. art. 93a § § 1 pkt 2

Kodeks karny

k.k. art. 93b § § 1 i 3

Kodeks karny

k.k. art. 93c § pkt 1

Kodeks karny

k.k. art. 93d § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 93g § § 1

Kodeks karny

k.k.w. art. 200 § § 3b, § 1 i § 2 pkt 1

Kodeks postępowania wykonawczego

k.k.w. art. 204

Kodeks postępowania wykonawczego

k.k. art. 93a § § 1 pkt 4

Kodeks karny

k.k. art. 93b § § 3

Kodeks karny

k.k. art. 93g § § 2 i § 3

Kodeks karny

k.k.w. art. 199a § § 1

Kodeks postępowania wykonawczego

k.k. art. 93d

Kodeks karny

k.k. art. 93a § § 1 pkt 1-3

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedopuszczalność orzeczenia środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym w postępowaniu wykonawczym na podstawie art. 93b § 3 k.k. • Art. 93b § 5 k.k. wprowadza ustawowy wyjątek od reguły, ograniczając możliwość orzeczenia środka izolacyjno-leczniczego do przypadków wskazanych w ustawie, co dotyczy fazy jurysdykcyjnej.

Godne uwagi sformułowania

nie jest możliwe orzeczenie pobytu w odpowiednim zakładzie psychiatrycznym w toku postępowania wykonawczego na podstawie art. 93b § 3 k.k., albowiem ustawodawca takiej możliwości nie wprowadził • środek izolacyjno-leczniczy, jako najsurowszy i najbardziej ograniczający prawa obywatelskie, będzie można stosować jedynie w wypadkach określonych w ustawie. • orzeczenie środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym następuje wyłącznie przy wyrokowaniu

Skład orzekający

Kazimierz Klugiewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących środków zabezpieczających, w szczególności możliwości ich zmiany lub orzekania w postępowaniu wykonawczym, a także rozgraniczenia między fazą jurysdykcyjną a wykonawczą w kontekście środków izolacyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany środka zabezpieczającego w postępowaniu wykonawczym, z naciskiem na środki izolacyjne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie karnym - granic ingerencji sądu w postępowaniu wykonawczym w zakresie środków zabezpieczających, co jest istotne dla praktyków prawa.

Sąd Najwyższy: Zakład psychiatryczny tylko w wyroku, nie w postępowaniu wykonawczym!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst