V KK 121/21

Sąd Najwyższy2021-05-05
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuŚrednianajwyższy
prawo budowlaneodpowiedzialność karnaspółdzielnia mieszkaniowastan techniczny budynkuzagrożenie zdrowiakasacjaSąd Najwyższy

Podsumowanie

Sąd Najwyższy oddalił kasację oskarżyciela posiłkowego, uznając ją za oczywiście bezzasadną, i utrzymał w mocy wyrok uniewinniający oskarżonego od zarzutu naruszenia Prawa Budowlanego.

Oskarżony M. S. został oskarżony o niezapewnienie bezpieczeństwa użytkowania budynku mieszkalnego i doprowadzenie do zagrzybienia lokalu. Sąd Rejonowy uniewinnił go, a Sąd Okręgowy utrzymał ten wyrok w mocy. Oskarżyciel posiłkowy wniósł kasację, zarzucając naruszenie przepisów postępowania przez sądy niższych instancji. Sąd Najwyższy oddalił kasację, uznając ją za oczywiście bezzasadną, wskazując na brak dowodów winy oskarżonego w kontekście wieloletnich zaniedbań poprzedzających jego kadencję oraz jego próby naprawienia sytuacji.

Sprawa dotyczyła oskarżenia M. S. o popełnienie przestępstwa z art. 91a Prawa Budowlanego, polegającego na niezapewnieniu bezpieczeństwa użytkowania budynku mieszkalnego i doprowadzeniu do zagrzybienia lokalu. Sąd Rejonowy w W. uniewinnił oskarżonego, a Sąd Okręgowy w W. utrzymał ten wyrok w mocy. Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej wniósł kasację, zarzucając sądom niższych instancji naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., poprzez nienależyte rozpoznanie zarzutów apelacji dotyczących błędów w ustaleniach faktycznych i obrazy przepisów procesowych. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w trybie art. 535 § 3 k.p.k., oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Sąd Najwyższy podkreślił, że kontrola kasacyjna dotyczy naruszenia prawa, a nie ponownej oceny dowodów. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wykazała obrazy wskazanych przepisów. Sąd odwoławczy prawidłowo ocenił, że nie można przypisać oskarżonemu odpowiedzialności za wieloletnie zaniedbania poprzedzające objęcie przez niego funkcji prezesa zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej, a jego działania podjęte w trakcie kadencji (niecały rok) nie mogły usunąć skutków tych zaniedbań. Sąd Najwyższy wskazał również, że zagrożenie dla zdrowia K. W. istniało na wiele lat przed okresem sprawowania funkcji przez oskarżonego, a także mogło wynikać z nieprawidłowego użytkowania lokalu przez pokrzywdzoną. Wobec podjętych przez oskarżonego inicjatyw naprawczych i fiaska próby wizji lokalnej z powodu sprzeciwu pokrzywdzonej, nie można było mówić o umyślnym zaniechaniu. Sąd Najwyższy zwolnił oskarżycielkę posiłkową od kosztów sądowych.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odwoławczy nie naruszył wskazanych przepisów. Rozważania sądu cechowały się szczegółowością, logiką i spójnością, a sąd dokonał wszechstronnej weryfikacji materiału dowodowego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wykazała rażącej obrazy art. 457 § 3 k.p.k. ani naruszenia art. 433 § 2 k.p.k. Sąd odwoławczy prawidłowo ocenił materiał dowodowy i aprobował stanowisko sądu pierwszej instancji co do braku podstaw do przypisania oskarżonemu winy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

oskarżony M. S.

Strony

NazwaTypRola
M. S.osoba_fizycznaoskarżony
K. W.osoba_fizycznaoskarżyciel posiłkowy

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Prawo Budowlane art. 91a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane

k.p.k. art. 624 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Naruszenie polega na nierozważeniu zarzutów podniesionych w środku odwoławczym.

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Naruszenie polega na wadliwym, lakonicznym, skrótowym lub błędnym logicznie odniesieniu się do zarzutu przez sąd odwoławczy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak dowodów winy oskarżonego w kontekście wieloletnich zaniedbań poprzedzających jego kadencję. Podjęcie przez oskarżonego działań naprawczych w trakcie kadencji. Fiasko próby wizji lokalnej z powodu sprzeciwu pokrzywdzonej. Nienależyte rozpoznanie zarzutów apelacji przez sąd odwoławczy nie zostało wykazane.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. przez sąd odwoławczy.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest oczywiście bezzasadna o naruszeniu art. 433 § 2 k.p.k. można mówić wtedy, gdy sąd odwoławczy w ogóle nie rozważy zarzutów podniesionych w rozpoznawanym środku odwoławczym obraza art. 457 § 3 k.p.k. może mieć miejsce wtedy, kiedy sąd ad quem wadliwie odniesie się do danego zarzutu, czyniąc to zbyt lakonicznie i skrótowo albo w sposób błędny logicznie lub zawierający braki w argumentacji w trybie kasacji dochodzi do kontroli zaskarżonego orzeczenia tylko z punktu widzenia naruszenia prawa, z wyłączeniem w zasadzie badania prawidłowości ustaleń faktycznych nie można przypisać M.S. odpowiedzialności za wieloletnie zaniedbania w zakresie zapewnienia należytego stanu budynku, poprzedzające objęcie przez niego funkcji prezesa Spółdzielni występek określony w art. 91a ustawy Prawo budowlane ma charakter formalny nie można mówić o umyślnym zaniechaniu w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa użytkowania budynku

Skład orzekający

Kazimierz Klugiewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności karnej za zaniedbania w Prawie Budowlanym, zwłaszcza w kontekście odpowiedzialności osób pełniących funkcje w spółdzielniach mieszkaniowych oraz rozgraniczenia odpowiedzialności za czyny własne od zaniedbań poprzedników."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie kluczowe były wieloletnie zaniedbania i próby naprawcze oskarżonego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności za stan techniczny budynku i bezpieczeństwo mieszkańców, co jest tematem powszechnie interesującym. Pokazuje złożoność przypisania winy w sytuacjach wieloletnich zaniedbań.

Czy można być ukaranym za błędy poprzedników? Sąd Najwyższy rozstrzyga sprawę odpowiedzialności w Prawie Budowlanym.

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt V KK 121/21
POSTANOWIENIE
Dnia 5 maja 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kazimierz Klugiewicz
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.,
w sprawie
M. S.
,
oskarżonego z art. 91a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 5 maja 2021 r.
kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego K. W.
od wyroku Sądu Okręgowego w W..
z dnia 15 października 2020 r., sygn. akt IV Ka (…),
utrzymującego w mocy wyrok Sąd Rejonowego w W. z dnia 20 maja 2020 r., sygn. II K (…),
p o s t a n o w i ł :
1.
oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2.
zwolnić oskarżycielkę posiłkową od kosztów sądowych
postępowania kasacyjnego i poniesionymi w jego toku
wydatkami obciążyć Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
M. S. został oskarżony o to, że w okresie od dnia 24 października 2016 r. do dnia 8 września 2017 r. w W. przy ul.
(…)
, pełniąc funkcję członka zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej im.
(…)
z siedzibą w W., nie dopełnił obowiązku utrzymania budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul.
(…)
w należytym stanie technicznym i nie zapewnił bezpieczeństwa użytkowania tego obiektu budowlanego, w tym nie doprowadził do usunięcia stanu zagrzybienia lokalu nr
(…)
ośmioma gatunkami pleśni, w tym dwoma narażającymi K. W. na bezpośrednie niebezpieczeństwo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu w postaci ciężkiej choroby nieuleczalnej lub długotrwałej, czym działał na szkodę K. W.,
tj. o występek z art. 91a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane.
Sąd Rejonowy w W. wyrokiem z dnia 20 maja 2020 r., sygn. akt II K
(…)
, uniewinnił M. S. od zarzutu popełnienia ww. przestępstwa.
Od tego wyroku apelację wniósł pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej, który – podnosząc zarzuty błędów w ustaleniach faktycznych oraz obrazy przepisów postępowania (art. 4 k.p.k. i art. 7 k.p.k., art. 167 i 352 k.p.k.), mające wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia – wniósł o uchylenie wyroku Sądu
meriti
i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia 15 października 2020 r., sygn. akt IV Ka
(…)
, utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.
Od wyroku Sądu drugiej instancji kasację wniósł pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej, który podniósł zarzut rażącego i mającego wpływ na treść zaskarżonego wyroku sądu odwoławczego naruszenia art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., polegające na nienależytym rozpoznaniu przez Sąd odwoławczy podniesionych przez oskarżycielkę subsydiarną w apelacji zarzutów obrazy przepisów postępowania wskazanych w pkt Ia i Ib apelacji, mających istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, wyrażające się w braku szczegółowej i całościowej analizy dowodów ujawnionych na rozprawie głównej, traktując wybiórczo materiał dowodowy, nie uwzględniając okoliczności i dowodów przemawiających na niekorzyść oskarżonego a mających istotne znaczenie w sprawie, co skutkowało następnie niezasadnym przyjęciem przez Sąd
ad quem
, że ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy są prawidłowe, a więc zarzut apelacji dotyczący błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na treść zaskarżonego wyroku jest chybiony i niezasadnym utrzymaniem w mocy wyroku Sądu pierwszej instancji, pomimo tego, że w istocie orzeczenie Sądu pierwszej instancji dotknięte było ww. naruszeniem podniesionym przez skarżącą w apelacji.
Na podstawie tak sformułowanego zarzutu wniósł o uchylenie wyroku Sądu drugiej instancji i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Prokurator w odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście bezzasadna.
Na wstępie należy zaznaczyć, że o naruszeniu art. 433 § 2 k.p.k. można mówić wtedy, gdy sąd odwoławczy w ogóle nie rozważy zarzutów podniesionych w rozpoznawanym środku odwoławczym. Natomiast obraza art. 457 § 3 k.p.k. może mieć miejsce wtedy, kiedy sąd
ad quem
wadliwie odniesie się do danego zarzutu, czyniąc to zbyt lakonicznie i skrótowo albo w sposób błędny logicznie lub zawierający braki w argumentacji. Trzeba przy tym podkreślić, że w trybie kasacji dochodzi do kontroli zaskarżonego orzeczenia tylko z punktu widzenia naruszenia prawa, z wyłączeniem w zasadzie badania prawidłowości ustaleń faktycznych, gdyż Sąd Najwyższy rozpatrując kasację, nie jest powołany do dokonywania ponownej oceny dowodów (
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 czerwca 2019 r., V KK 264/19, LEX nr 2681305)
.
Lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wskazuje, aby Sąd ten dopuścił się rażącej obrazy art. 457 § 3 k.p.k., a tym bardziej, aby naruszył art. 433 § 2 k.p.k. Rozważania tego Sądu cechuje wysoki poziom szczegółowości wywodu, logika i spójność rozważań. Sąd ten dokonał wszechstronnej weryfikacji oceny materiału dowodowego w kontekście poczynionych przez Sąd pierwszej instancji ustaleń faktycznych oraz ewentualnej potrzeby przeprowadzenia nowych dowodów. Miał podstawy, aby zaaprobować stanowisko Sądu
meriti
w zakresie braku podstaw do przypisania oskarżonemu występku określonego w art.  91a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane - zarówno w zakresie niedopełnienia obowiązku utrzymania budynku w należytym stanie technicznym, jak i zapewnienia bezpieczeństwa użytkowania obiektu budowlanego. Przemawiają za tym bezsporne fakty, ustalone przez Sąd pierwszej instancji. Po pierwsze już ekspertyza z 2012 r. wykazała, że występują uszkodzenia budynku, w którym zamieszkiwała K. W. i maja one charakter typowych uszkodzeń i wad systemu budownictwa lat 60-tych i 70-tych, związanych ze stosowaniem tzw. wielkiej płyty. Już wówczas stwierdzono występowanie pleśni w obrębie obramowań okiennych mieszkania K. W., będącej konsekwencją braku właściwej wentylacji lokalu i rozszczelnienia okien. Po drugie, postępowanie administracyjne, w ramach którego przeprowadzono ww. ekspertyzę zaowocowało wydaniem przez PINB decyzji nr
(…)
z 17 lutego 2015 r. (utrzymanej w mocy przez decyzję
(…)
Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 maja 2015 r.), w której nakazano Spółdzielni przeprowadzenie szeregu prac, mających na celu usunięcie stwierdzonych uszkodzeń i innych nieprawidłowości, w tym usunięcie śladów grzybni oraz pleśni na ścianach i stropie w lokalu mieszkalnym nr
(…)
, w budynku przy ul.
(…)
W. Spółdzielnia, pomimo podjęcia prób wykonania ww. decyzji i ogłoszenia przetargów w kwietniu i maju 2016 r., nie wywiązała się z nałożonych na nią obowiązków, co skutkowało podjęciem przez PINB działań egzekucyjnych. Dopiero 24 października 2016 r. funkcję prezesa zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej im.
(…) w
W. objął oskarżony i pełnił ją do 8 września 2017 r. W tym czasie podjął kroki w kierunku realizacji decyzji PINB, ale z uwagi na zaistniałe przeszkody w wyłonieniu wykonawcy i braku współpracy z K.W., która nie wyrażała zgody na wizję lokalną z udziałem oskarżonego, zarząd Spółdzielni zdecydował się na wykonanie zastępcze. W tych okolicznościach nie można przypisać M.S. odpowiedzialności za wieloletnie zaniedbania w zakresie zapewnienia należytego stanu budynku, poprzedzające objęcie przez niego funkcji prezesa Spółdzielni.
Jeśli zaś chodzi o  bezpieczeństwo użytkowania budynku, to występek określony w art. 91a  ustawy Prawo budowlane ma charakter formalny. Aby jednak mówić o naruszeniu obowiązku niezapewnienia bezpieczeństwa użytkowania obiektu konieczne jest wykazanie takiego jego stanu, który stanowi potencjalne niebezpieczeństwo dla zdrowia lub życia ludzi. Zakładając nawet, że kontrola instancyjna ustaleń faktycznych w tym zakresie była zbyt pobieżna, nie weryfikując należycie oceny dowodów i deprecjonując możliwości dowodowe, które mogłyby przynieść nowe ustalenia faktyczne, to nawet przy ustaleniu, że rzeczywiście stan zagrzybienia stanowił niebezpieczeństwo dla zdrowia K. W., brak było podstaw do uznania winy oskarżonego w świetle pozostałych ustaleń.  W sprawie nie budzi bowiem wątpliwości to, że takie zagrożenie występowało na wiele lat przed okresem sprawowania funkcji prezesa spółdzielni przez oskarżonego – trwającej niecały rok, i co także istotne – do zagrzybienia mieszkania doszło także w wyniku nieprawidłowego użytkowania lokalu przez K.W. Wobec przedsięwzięcia przez oskarżonego inicjatywy w kierunku wykonania decyzji PINB oraz podjęcia próby przeprowadzenia wizji lokalnej mieszkania pokrzywdzonej zakończonej fiaskiem w wyniku jej sprzeciwu nie można mówić o umyślnym zaniechaniu w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa użytkowania budynku.
Z tych względów, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu, na podstawie art. 624 § 1 k.p.k., zwalniając oskarżycielkę posiłkową od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego i poniesionymi w jego toku wydatkami obciążając Skarb Państwa.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę