V KK 12/26Wniosek o wyłączenie sędziego pozostawiony bez rozpoznania 8
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku obrońcy skazanego T.W. o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego A.B. od udziału w postępowaniu kasacyjnym. Jako podstawę wniosku wskazano wadliwość procedury powołania sędziego na urząd, związaną z Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną na podstawie ustawy z 2017 r., co miało naruszać zasadę bezstronności. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek, stwierdził, że opiera się on na tych samych podstawach faktycznych i argumentach co wnioski złożone wcześniej przez obrońców tego samego skazanego, które zostały już rozpoznane. Powołując się na art. 41a k.p.k. oraz utrwalone orzecznictwo, Sąd Najwyższy uznał, że wniosek nie może być przedmiotem merytorycznego rozpoznania w niniejszym postępowaniu incydentalnym i dlatego pozostawił go bez rozpoznania. Sąd podkreślił, że sędzia, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, może brać udział w wydaniu postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Dodatkowo, Sąd wskazał, że obrońca nie przywołał konkretnych okoliczności świadczących o negatywnym nastawieniu sędziego do jego mandanta.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie wykładni przepisów k.p.k. dotyczących wniosków o wyłączenie sędziego, w szczególności w kontekście ponownych wniosków i możliwości orzekania przez sędziego, którego dotyczy wniosek.
Dotyczy specyficznej procedury incydentalnej w postępowaniu karnym, ale zasady interpretacji przepisów procesowych mogą mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sędzia, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, może brać udział w wydaniu postanowienia o pozostawieniu tego wniosku bez rozpoznania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sędzia, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, może brać udział w wydaniu postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, ponieważ nie jest to orzekanie w kwestii wyłączenia sędziego, lecz co do wniosku o wyłączenie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołuje się na utrwalone orzecznictwo i poglądy doktryny, zgodnie z którymi obowiązek powstrzymania się sędziego od udziału w sprawie ma zastosowanie tylko wtedy, gdy wniosek o jego wyłączenie podlega rozpoznaniu. Gdy zachodzi podstawa do pozostawienia wniosku bez rozpoznania, sędzia może brać udział w wydaniu takiego orzeczenia.
Czy ponowny wniosek o wyłączenie sędziego, oparty na tych samych podstawach faktycznych co wnioski już wcześniej rozpoznane, podlega merytorycznemu rozpoznaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponowny wniosek o wyłączenie sędziego, oparty na tych samych podstawach faktycznych co wnioski już wcześniej rozpoznane (nawet jeśli zostały pozostawione bez rozpoznania), nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stosuje wnioskowanie a fortiori do art. 41a k.p.k., uznając, że jeśli wniosek został już wcześniej rozpoznany (nawet jeśli pozostawiono go bez rozpoznania), to kolejny wniosek oparty na tych samych podstawach nie może być ponownie merytorycznie rozpatrywany. Istotna jest treść (istota) wniosku, a nie jego semantyka.
Czy można wyłączyć sędziego 'in abstracto' lub na przyszłość z powodu wadliwej procedury powołania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Kodeks postępowania karnego nie przewiduje wyłączenia sędziego 'in abstracto' ani na przyszłość. Wniosek o wyłączenie może być skutecznie złożony tylko w stosunku do sędziego wyznaczonego do rozpoznania konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołuje się do brzmienia art. 41 § 1 k.p.k., który odnosi się do wyłączenia sędziego 'w danej sprawie'. Podkreśla, że nie można wyłączyć sędziów niejako 'na przyszłość', a sędziowie nie wyznaczeni do rozpoznania sprawy mogą rozpoznać wniosek o wyłączenie, gdyż ich on bezpośrednio nie dotyczy.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T.W. | osoba_fizyczna | skazany |
| J.M. | inne | obrońca skazanego |
| A.B. | inne | sędzia Sądu Najwyższego |
| K.Ł. | inne | r. pr. (działająca z substytucji) |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 41a
Kodeks postępowania karnego
Reguluje sytuację, gdy wniosek o wyłączenie sędziego został już wcześniej rozpoznany.
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy wyłączenia sędziego w danej sprawie.
Pomocnicze
k.p.k. art. 42 § § 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 41
Kodeks postępowania karnego
Odwołanie do tezy 73-74 w komentarzu R.A. Stefańskiego i S. Zabłockiego.
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ponowny wniosek o wyłączenie sędziego oparty na tych samych podstawach faktycznych co wnioski już wcześniej rozpoznane nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu (art. 41a k.p.k. stosowany a fortiori). • Sędzia, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, może brać udział w wydaniu postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. • Wniosek o wyłączenie sędziego musi dotyczyć konkretnej sprawy i sędziego wyznaczonego do jej rozpoznania; nie można wyłączyć sędziego 'in abstracto' ani na przyszłość.
Odrzucone argumenty
Argumentacja oparta na wadliwości procedury powołania sędziego, która była już przedmiotem wcześniejszych wniosków strony. • Argumentacja o konieczności wyłączenia sędziów 'in abstracto' z powodu wadliwej procedury powołania.
Godne uwagi sformułowania
sędzia był władny wydać niniejsze postanowienie • nie jest to bowiem orzekanie w kwestii wyłączenia sędziego, ale co do wniosku o włączenie • wniosek nie mógł być aktualnie przedmiotem merytorycznego rozpoznania • wnioskowanie a fortiori • nie można wyłączyć sędziego in abstracto • nie przywołał żadnych konkretnych okoliczności wskazujących na to, że SSN A.B. jest negatywnie nastawiony do jego mandanta
Skład orzekający
Stanisław Stankiewicz
przewodniczący
A.B.
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie wykładni przepisów k.p.k. dotyczących wniosków o wyłączenie sędziego, w szczególności w kontekście ponownych wniosków i możliwości orzekania przez sędziego, którego dotyczy wniosek."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury incydentalnej w postępowaniu karnym, ale zasady interpretacji przepisów procesowych mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z bezstronnością sędziego i funkcjonowaniem Sądu Najwyższego, co jest istotne dla prawników procesowych i budzi zainteresowanie w kontekście debaty o sądownictwie.
“Czy sędzia może orzekać w sprawie własnego wyłączenia? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.