V KK 12/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację obrońcy skazanego P.R. w sprawie o czyny seksualne wobec małoletniej. Skazany został pierwotnie oskarżony o czyny z art. 200 § 1 k.k. i art. 200 § 3 k.k., a następnie skazany przez Sąd Rejonowy w Starogardzie Gdańskim na karę łączną 3 lat pozbawienia wolności. Sąd Okręgowy w Gdańsku utrzymał ten wyrok w mocy. Kluczowym zarzutem w kasacji było naruszenie zasady ne bis in idem, wynikającej z art. 114 § 1 i 3 pkt 3 k.k. w związku z art. 54 Konwencji wykonawczej do układu z Schengen. Obrońca argumentował, że część czynów przypisanych P.R. w Polsce była już przedmiotem postępowania karnego w Szkocji, które zakończyło się prawomocnym wyrokiem. Sąd Najwyższy szczegółowo analizował orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE dotyczące zasady ne bis in idem i stwierdził, że sądy niższych instancji rażąco błędnie zinterpretowały art. 54 KWUS, ignorując jego szerokie rozumienie. W szczególności, sądy nie uwzględniły, że zmiana opisu czynu w Szkocji przez sąd apelacyjny nie była spowodowana przyczynami formalnymi, lecz merytorycznym rozpoznaniem sprawy. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej czynów, które były już przedmiotem postępowania w Szkocji, i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. W pozostałej części kasacja została oddalona, a skazanemu zwrócono opłatę sądową.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady ne bis in idem w kontekście orzeczeń zagranicznych, zwłaszcza w sprawach transgranicznych i stosowania Konwencji wykonawczej do układu z Schengen.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z prawem szkockim i polskim, ale jego wnioski dotyczące wykładni prawa UE są uniwersalne.
Zagadnienia prawne (1)
Czy wcześniejsze postępowanie i wyrok w innym państwie (Szkocja) stanowi przeszkodę do ponownego prowadzenia postępowania karnego w Polsce w oparciu o zasadę ne bis in idem (art. 54 Konwencji wykonawczej do układu z Schengen)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sądy niższych instancji błędnie zinterpretowały art. 54 KWUS, ignorując jego szerokie rozumienie wynikające z orzecznictwa TSUE. Zmiana opisu czynu w Szkocji nie była spowodowana przyczynami formalnymi, a orzeczenie kończyło postępowanie merytorycznie, co wyłącza możliwość ponownego ścigania za te same czyny.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy szczegółowo omówił ewolucję wykładni art. 54 KWUS przez TSUE, podkreślając, że zasada ne bis in idem obejmuje nie tylko wyroki skazujące, ale także uniewinniające czy umarzające postępowanie merytorycznie. Wskazał, że sądy niższych instancji nieprawidłowo uznały, iż tylko skazanie za konkretny czyn w Szkocji wyłącza ponowne ściganie w Polsce, ignorując fakt, że orzeczenie szkockie było wynikiem merytorycznego rozpoznania sprawy i wyeliminowało część zarzutów z przyczyn formalnych, ale nie z braku podstaw do wszczęcia postępowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P.R. | osoba_fizyczna | skazany |
| X.Y.. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| Krzysztof Urgacz | osoba_fizyczna | prokurator |
Przepisy (39)
Główne
k.k. art. 200 § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 114 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 114 § 3
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.k. art. 12 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 4 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 85 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 86 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 63 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 41 a § 2
Kodeks karny
k.k. art. 41 § 1a
Kodeks karny
k.p.k. art. 433 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 433 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 437 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 437 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 170
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 368 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 167
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 193 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 193 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 196 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 201
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 2 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 2 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 6
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 171 § 6
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 401
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 404 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 409
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 147 § 3a
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 92
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 457 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 457 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 527 § 4
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie zasady ne bis in idem z uwagi na wcześniejsze postępowanie i wyrok w Szkocji. • Błędna wykładnia art. 54 Konwencji wykonawczej do układu z Schengen przez sądy niższych instancji.
Odrzucone argumenty
Argumenty dotyczące innych naruszeń prawa procesowego i materialnego, które nie zostały uwzględnione przez Sąd Najwyższy.
Godne uwagi sformułowania
stan powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) należy do przesłanek formalnych (ściśle procesowych) warunkujących postępowanie • nie wolno orzekać dwa razy „co do tego samego czynu” tego samego oskarżonego • europejski zakaz ne bis in idem • zasada wzajemnego zaufania • prawomocność materialna, prowadząca do zużycia (konsumpcji) skargi publicznej
Skład orzekający
Zbigniew Kapiński
przewodniczący
Adam Roch
sprawozdawca
Stanisław Stankiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady ne bis in idem w kontekście orzeczeń zagranicznych, zwłaszcza w sprawach transgranicznych i stosowania Konwencji wykonawczej do układu z Schengen."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z prawem szkockim i polskim, ale jego wnioski dotyczące wykładni prawa UE są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnej zasady prawnej ne bis in idem w kontekście międzynarodowym, pokazując złożoność jej stosowania i ewolucję orzecznictwa TSUE. Jest to przykład, jak prawo UE wpływa na polskie postępowanie karne.
“Czy można być sądzonym dwa razy za ten sam czyn? Sąd Najwyższy rozstrzyga w sprawie z elementami międzynarodowymi.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.