V KK 12/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła rzeczoznawcy majątkowego Z. J., który został oskarżony o poświadczenie nieprawdy w operacie szacunkowym dotyczącym nieruchomości rolnych, co miało umożliwić uzyskanie kredytu bankowego. Sąd Rejonowy umorzył postępowanie, uznając czyn za wypełniający znamiona art. 271 § 1 k.k., ale o znikomym stopniu społecznej szkodliwości. Sąd Okręgowy utrzymał ten wyrok w mocy. Prokurator wniósł kasację, zarzucając sądom niższych instancji m.in. obrazę przepisów postępowania (dowolna ocena dowodów) oraz prawa materialnego (niewłaściwa ocena społecznej szkodliwości czynu i błędna interpretacja znamienia celu osiągnięcia korzyści majątkowej). Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację, uznał zasadność zarzutów dotyczących naruszenia art. 271 § 3 k.k. oraz art. 1 § 2 k.k. w zw. z art. 115 § 2 k.k. Podkreślono, że uzyskanie kredytu bankowego może stanowić korzyść majątkową, a sądy niższych instancji nieprawidłowo zinterpretowały to znamienie. Ponadto, Sąd Najwyższy wskazał na uchybienia w zakresie oceny społecznej szkodliwości czynu, które powinny być dokonywane w oparciu o kryteria z art. 115 § 2 k.k. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone wyroki i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, zalecając ponowną ocenę kwestii korzyści majątkowej oraz społecznej szkodliwości czynu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia korzyści majątkowej w kontekście przestępstw gospodarczych, ocena społecznej szkodliwości czynu, wymogi postępowania odwoławczego i kasacyjnego.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z poświadczeniem nieprawdy w operacie szacunkowym na potrzeby kredytu bankowego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy uzyskanie kredytu bankowego przez spółkę, dla której sporządzono operat szacunkowy poświadczający nieprawdę, stanowi korzyść majątkową w rozumieniu art. 271 § 3 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uzyskanie środków finansowych z tytułu kredytu bankowego stanowi zwiększenie aktywów biorcy kredytu i polepsza jego sytuację majątkową, co może być uznane za korzyść majątkową.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że korzyść majątkowa jest pojęciem szerokim, obejmującym przysporzenie mienia, spodziewane korzyści oraz ogólne polepszenie sytuacji majątkowej. Uzyskanie kredytu bankowego, nawet z obowiązkiem spłaty, zwiększa aktywa i polepsza sytuację majątkową kredytobiorcy.
Jakie kryteria należy brać pod uwagę przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu z art. 271 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Należy brać pod uwagę kryteria wskazane w art. 115 § 2 k.k., takie jak rodzaj i charakter naruszonego dobra, sposób i okoliczności popełnienia czynu, waga naruszonych obowiązków oraz postać zamiaru i motywacja sprawcy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy zarzucił sądom niższych instancji, że ocena społecznej szkodliwości czynu była pobieżna i nie opierała się na wszystkich ustawowych kryteriach, a także uwzględniała okoliczności poboczne. Prawidłowa ocena wymaga analizy wszystkich elementów wskazanych w art. 115 § 2 k.k.
Czy sędzia, który wielokrotnie orzekał w tej samej sprawie w sądzie odwoławczym, może być uznany za bezstronny?
Odpowiedź sądu
Choć samo wielokrotne orzekanie nie dyskwalifikuje sędziego, w sytuacji, gdy pojawiają się wątpliwości co do jego bezstronności, celowe jest odstąpienie od przydziału sprawy temu samemu sędziemu dla zapewnienia przejrzystości postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy zauważył, że trzykrotne rozpoznawanie sprawy przez tego samego sędziego referenta w sądzie odwoławczym, zwłaszcza po złożeniu wniosku o wyłączenie, mogło budzić wątpliwości co do bezstronności. Wskazano na potrzebę zapewnienia maksymalnej przejrzystości postępowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. J. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokurator Prokuratury Okręgowej w K. | organ_państwowy | oskarżyciel |
| Prokurator Prokuratury Generalnej | organ_państwowy | strona w postępowaniu kasacyjnym |
| Spółka z o.o. „E." w K. | spółka | podmiot na zlecenie którego sporządzono operat |
Przepisy (15)
Główne
k.k. art. 271 § 1
Kodeks karny
Sąd Rejonowy uznał, że czyn oskarżonego wypełnia znamiona tego przepisu, ale zakwalifikował go jako czyn o znikomym stopniu społecznej szkodliwości.
k.k. art. 271 § 3
Kodeks karny
Prokurator zarzucił błędne przyjęcie, że działanie oskarżonego nie było ukierunkowane na osiągnięcie korzyści majątkowej. Sąd Najwyższy uznał ten zarzut za zasadny.
k.k. art. 1 § 2
Kodeks karny
Przepis dotyczący znikomej społecznej szkodliwości czynu. Sąd Najwyższy uznał, że sądy niższych instancji błędnie zastosowały ten przepis.
k.k. art. 115 § 2
Kodeks karny
Kryteria oceny stopnia społecznej szkodliwości czynu. Sąd Najwyższy wskazał na naruszenie tych przepisów przez sądy niższych instancji.
Pomocnicze
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
Zarzut naruszenia przepisu dotyczącego zasady obiektywizmu.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zarzut naruszenia przepisu dotyczącego swobodnej oceny dowodów.
k.p.k. art. 92
Kodeks postępowania karnego
Zarzut naruszenia przepisu dotyczącego oceny dowodów.
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Zarzut naruszenia przepisu dotyczącego uwzględnienia wszystkich dowodów przy podejmowaniu decyzji.
k.p.k. art. 457 § 3
Kodeks postępowania karnego
Zarzut naruszenia przepisu dotyczącego obowiązku ustosunkowania się do zarzutów apelacji.
k.p.k. art. 433 § 2
Kodeks postępowania karnego
Zarzut naruszenia przepisu dotyczącego obowiązku ustosunkowania się do zarzutów apelacji.
k.p.k. art. 424 § 1
Kodeks postępowania karnego
Zarzut naruszenia przepisu dotyczącego wymogów uzasadnienia wyroku.
k.p.k. art. 41 § 1
Kodeks postępowania karnego
Zarzut naruszenia przepisu dotyczącego wyłączenia sędziego.
k.p.k. art. 442 § 3
Kodeks postępowania karnego
Zarzut naruszenia przepisu dotyczącego skutków apelacji.
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Wspomniana w kontekście zasad sporządzania operatów szacunkowych.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r.
Dotyczące wyceny nieruchomości i sporządzania operatów szacunkowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwa interpretacja przez sądy niższych instancji znamienia 'w celu osiągnięcia korzyści majątkowej' w kontekście uzyskania kredytu bankowego. • Błędna ocena stopnia społecznej szkodliwości czynu, która nie uwzględniała wszystkich kryteriów z art. 115 § 2 k.k. • Naruszenie przepisów postępowania dotyczących obowiązku ustosunkowania się do zarzutów apelacji przez sąd odwoławczy.
Odrzucone argumenty
Zarzut rażącej obrazu przepisów postępowania (art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k. w zw. z art. 92 i art. 410 k.p.k.) w zakresie oceny dowodów. • Zarzut dotyczący braku bezstronności sędziego sądu okręgowego.
Godne uwagi sformułowania
korzyść majątkowa to znamię nieostre, wartościujące, które może być wypełnione różnymi określeniami odnoszącymi się do sytuacji majątkowej sprawcy lub innej osoby • uzyskanie środków finansowych z tytułu kredytu bankowego stanowi zwiększenie (chociażby czasowe) aktywów biorcy kredytu i polepsza jego sytuację majątkową • trzykrotne rozpoznawanie sprawy przez tego samego sędziego referenta w sądzie odwoławczym [...] mogło przecież zasadnie wskazywać, iż podczas kolejnego rozpoznania sprawy w sądzie II instancji, kwestia obsady sądu odwoławczego może stać się przedmiotem kolejnego wniosku o wyłącznie sędziego
Skład orzekający
Jerzy Grubba
przewodniczący
Michał Laskowski
członek
Jarosław Matras
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia korzyści majątkowej w kontekście przestępstw gospodarczych, ocena społecznej szkodliwości czynu, wymogi postępowania odwoławczego i kasacyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z poświadczeniem nieprawdy w operacie szacunkowym na potrzeby kredytu bankowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy interpretacji kluczowych znamion przestępstwa poświadczenia nieprawdy oraz oceny społecznej szkodliwości, co jest istotne dla praktyków prawa karnego. Dodatkowo, porusza kwestię potencjalnych wątpliwości co do bezstronności sędziego.
“Czy kredyt bankowy to korzyść majątkowa? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe znamiona przestępstwa.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.