V KK 115/22

Sąd Najwyższy2022-03-30
SNKarnewykroczeniaWysokanajwyższy
wykroczeniekara ograniczenia wolnościkodeks wykroczeńSąd Najwyższykasacjanaruszenie prawa materialnego

Podsumowanie

Sąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w Ż. w części dotyczącej kary ograniczenia wolności i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu rażącego naruszenia art. 20 § 1 k.w. poprzez orzeczenie kary w wymiarze 2 miesięcy zamiast 1 miesiąca.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego dotyczącą wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Ż., który orzekł wobec obwinionego karę 2 miesięcy ograniczenia wolności za wykroczenie z art. 121 § 1 k.w. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie prawa materialnego, wskazując, że zgodnie z art. 20 § 1 k.w. kara ograniczenia wolności trwa 1 miesiąc i nie podlega miarkowaniu. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sprawa dotyczyła wykroczenia z art. 121 § 1 Kodeksu wykroczeń, popełnionego przez D. B., który trzykrotnie w ciągu roku wyłudził przejazd koleją. Sąd Rejonowy w Ż. wyrokiem nakazowym z dnia 19 maja 2020 r. uznał obwinionego za winnego i wymierzył mu karę 2 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 40 godzin miesięcznie. Wyrok stał się prawomocny po niewniesieniu sprzeciwu. Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku w części dotyczącej kary, zarzucając rażące naruszenie art. 20 § 1 k.w., który stanowi, że kara ograniczenia wolności trwa 1 miesiąc i nie przewiduje możliwości orzeczenia jej w innym wymiarze. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu, uznał kasację za oczywiście zasadną. Podkreślił, że art. 20 § 1 k.w. jest przepisem bezwzględnie oznaczonej sankcji, niepozwalającym na miarkowanie okresu kary. W związku z tym, orzeczenie kary w wymiarze 2 miesięcy stanowiło rażące naruszenie prawa. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Ż. do ponownego rozpoznania.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, kara ograniczenia wolności trwa 1 miesiąc i jest to sankcja bezwzględnie oznaczona, bez możliwości miarkowania jej okresu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na art. 20 § 1 k.w. oraz orzecznictwo i literaturę prawniczą, stwierdził, że miesiąc jest treścią kary ograniczenia wolności, a nie podstawą jej wymiaru, co oznacza, że ustawa nie przewiduje wyjątków pozwalających na orzeczenie jej w innym wymiarze.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

obwiniony (w zakresie kary)

Strony

NazwaTypRola
D. B.osoba_fizycznaobwiniony

Przepisy (3)

Główne

k.w. art. 121 § § 1

Kodeks wykroczeń

Dotyczy wykroczenia polegającego na wyłudzeniu przejazdu koleją.

k.w. art. 20 § § 1

Kodeks wykroczeń

Kara ograniczenia wolności trwa 1 miesiąc i jest to sankcja bezwzględnie oznaczona.

Pomocnicze

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Umożliwia rozpoznanie kasacji na posiedzeniu w trybie uproszczonym, gdy jest ona oczywiście zasadna.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażące naruszenie przepisu prawa materialnego – art. 20 § 1 k.w. poprzez wymierzenie kary ograniczenia wolności w wymiarze 2 miesięcy, podczas gdy przepis ten stanowi, że kara ta trwa 1 miesiąc.

Godne uwagi sformułowania

kara ograniczenia wolności trwa 1 miesiąc kara ta stanowi przykład sankcji bezwzględnie oznaczonej Ustawa nie wprowadza żadnych wyjątków, które pozwalałyby na miarkowanie okresu tej kary miesiąc należy traktować jako treść kary ograniczenia wolności, a nie podstawę jej wymiaru

Skład orzekający

Kazimierz Klugiewicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 20 § 1 k.w. dotyczącego wymiaru kary ograniczenia wolności w sprawach wykroczeniowych."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie wykroczeń i kary ograniczenia wolności, nie ma zastosowania do kar w sprawach karnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest precyzyjne stosowanie przepisów prawa, nawet w pozornie prostych kwestiach, jak wymiar kary. Pokazuje też rolę Sądu Najwyższego w zapewnianiu jednolitości orzecznictwa.

Sąd Najwyższy: Kara ograniczenia wolności to zawsze jeden miesiąc, nawet za jazdę bez biletu!

Sektor

transport

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt V KK 115/22
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 marca 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kazimierz Klugiewicz
Protokolant Katarzyna Wełpa
w sprawie
D. B.
,
obwinionego z art. 121 § 1 k.w.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.,
w dniu 30 marca 2022 r.,
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść obwinionego
od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Ż.
z dnia 19 maja 2020 r., sygn. akt II W (…),
uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o
karze i w tym zakresie sprawę przekazuje Sądowi
Rejonowemu w Ż. do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
D. B. został obwiniony o to, że w dniu 6 grudnia 2019 r., w Ż., jadąc pociągiem na trasie Ż. – W., po raz trzeci w ciągu roku wyłudził przejazd koleją na szkodę P. S.A., pomimo nieuiszczenia nałożonej na niego dwukrotnie kary pieniężnej, określonej w taryfie za jazdę bez biletu w dniu 20.07.2019 r. i w dniu 25.07.2019 r., tj. o wykroczenie z art. 121 § 1 k.w. Sąd Rejonowy w Ż. wyrokiem nakazowym z dnia 19 maja 2020 r., sygn. akt II W (…), uznał obwinionego za winnego zarzucanego mu wykroczenia określonego w art. 121 § 1 k.w., za które wymierzył mu karę 2 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 40 godzin w miesiącu.
Wobec niewniesienia sprzeciwu przez żadną ze stron wyrok ten uprawomocnił się w dniu 10 czerwca 2020 r. (k. 19v).
Pismem z dnia 15 marca 2022 r. Prokurator Generalny wniósł kasację od ww. wyroku na korzyść obwinionego, w zakresie orzeczenia o karze. Podniósł zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia przepisu prawa materialnego – art. 20 § 1 k.w., polegającego na wymierzeniu D. B. za popełnienie przypisanego mu wykroczenia z art. 121 § 1 k.w. kary dwóch miesięcy ograniczenia wolności, podczas gdy zgodnie z normą określoną w art. 20 § 1 k.w. kara ograniczenia wolności mogła być orzeczona jedynie w wymiarze jednego miesiąca ograniczenia wolności. Wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ż.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna, co uprawniało do jej rozpoznania na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Zgodnie z art.  20 §  1 k.w. kara ograniczenia wolności trwa 1 miesiąc. Treść tego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że kara ta stanowi przykład sankcji bezwzględnie oznaczonej. Ustawa nie wprowadza żadnych wyjątków, które pozwalałyby na miarkowanie okresu tej kary. (
zob. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 23 marca 2021 r., V KK 86/21, LEX nr 3150713, z dnia 24 października 2018 r., V KK 473/18 ; LEX nr 2573402, z dnia 23 kwietnia 2015 r., II KK 94/15,LEX nr 1681880
). Jak zauważa się w  literaturze: „miesiąc należy traktować jako treść kary ograniczenia wolności, a nie podstawę jej wymiaru” (J. Wojciechowski, w:
Kodeks wykroczeń. Komentarz
, red. J. Lachowski, Warszawa 2021, teza 3 do art. 20 k.w.).
W świetle powyższych uwag jako oczywiste jawi się to, że wymierzenie obwinionemu kary ograniczenia wolności w wymiarze 2 miesięcy stanowi rażące naruszenie art. 20 § 1 k.w., prowadzące do orzeczenia kary w wysokości nieprzewidzianej w ustawie. Konieczne stało się zatem uchylenie zaskarżonego orzeczenia w zakresie orzeczenia o karze i przekazanie sprawy w tej części Sądowi Rejonowemu w Ż. do ponownego rozpoznania.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę