V KK 114/18

Sąd Najwyższy2018-06-07
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
oszustwoZUSzasiłek chorobowyzasiłek macierzyńskifikcyjna umowa o pracękasacjaSąd Najwyższybezwzględne przyczyny odwoławcze

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego G.S. jako oczywiście bezzasadną, utrzymując w mocy wyrok sądu okręgowego.

Obrońca skazanego G.S. wniósł kasację od wyroku sądu okręgowego utrzymującego w mocy wyrok sądu rejonowego skazujący go za oszustwo na szkodę ZUS. Zarzuty dotyczyły rzekomych uchybień proceduralnych, w tym składu sądu i formy postępowania przygotowawczego. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, wskazując na ograniczenia w jej wnoszeniu przy warunkowo zawieszonej karze pozbawienia wolności oraz na niezasadność podniesionych zarzutów dotyczących bezwzględnych przyczyn odwoławczych.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego G.S. od wyroku Sądu Okręgowego w Z., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Z. skazujący G.S. za oszustwo na szkodę ZUS, polegające na doprowadzeniu do wypłaty nienależnych zasiłków chorobowego i macierzyńskiego poprzez zawarcie fikcyjnej umowy o pracę. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. W uzasadnieniu wskazano, że możliwość wniesienia kasacji na korzyść skazanego jest ograniczona, gdy kara pozbawienia wolności została warunkowo zawieszona, chyba że zachodzą bezwzględne przyczyny odwoławcze określone w art. 439 k.p.k. Obrońca podniósł zarzuty dotyczące prowadzenia postępowania przygotowawczego w niewłaściwej formie (śledztwo zamiast dochodzenia) oraz wydania wyroku przez sąd drugiej instancji w nieprawidłowym składzie. Sąd Najwyższy uznał te zarzuty za bezzasadne. Stwierdzono, że postępowanie przygotowawcze było prowadzone prawidłowo w formie śledztwa zgodnie z ówczesnym brzmieniem przepisów, a zarzut dotyczący składu sądu odwoławczego również nie znalazł potwierdzenia, gdyż wyrok został wydany w prawidłowym składzie, a zarządzenie o wyznaczeniu składu 3 sędziów było zgodne z prawem. Sąd Najwyższy podkreślił również, że zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych nie podlegają badaniu w postępowaniu kasacyjnym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, ale tylko w przypadku wystąpienia bezwzględnych przyczyn odwoławczych określonych w art. 439 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał na ograniczenia wynikające z art. 523 § 3 k.p.k., zgodnie z którymi kasację na korzyść można wnieść jedynie w razie skazania na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia, chyba że zachodzą uchybienia z art. 439 k.p.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Prokurator / Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
G. S.osoba_fizycznaskazany
A. J.osoba_fizycznawspółsprawca
ZUS Oddział w Z.instytucjapokrzywdzony
Skarb Państwaorgan_państwowykoszty sądowe

Przepisy (15)

Główne

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 12

Kodeks karny

k.k. art. 4 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 449

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 40 § § 1 pkt 6

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 325b § § 2

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 69 § § 1 i 2

Kodeks karny

k.k. art. 70 § § 1 pkt 1

Kodeks karny

k.k. art. 33 § § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 93 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 409

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja obrońcy była oczywiście bezzasadna. Ograniczenia wnoszenia kasacji na korzyść skazanego przy warunkowo zawieszonej karze pozbawienia wolności. Brak wystąpienia bezwzględnych przyczyn odwoławczych z art. 439 k.p.k. Prawidłowość prowadzenia postępowania przygotowawczego w formie śledztwa. Prawidłowość składu sądu odwoławczego. Niezasadność zarzutu wydania wyroku przed rozprawą apelacyjną.

Odrzucone argumenty

Postępowanie przygotowawcze powinno być prowadzone w formie dochodzenia. Wyrok sądu odwoławczego został wydany w nieprawidłowym składzie. Sędziowie sądu odwoławczego podlegali wyłączeniu na podstawie art. 40 § 1 pkt 6 k.p.k. Wyrok został wydany przed rozprawą apelacyjną.

Godne uwagi sformułowania

kasacja okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym zarzut wystąpienia wspomnianego uchybienia nie może być jednak podniesiony przez stronę bezrefleksyjnie, względnie jawnie zmierzać – jak to ma miejsce w niniejszej sprawie - do ominięcia wspomnianego ograniczenia wnoszenia kasacji zarzuty dotyczące bezwzględnych przyczyn odwoławczych okazały się bezpodstawne wyłączenie z art. 40 § 1 pkt 6 k.p.k. dotyczy sędziego, który rozpoznając apelację, zażalenie, kasację, czy też inny środek zaskarżenia miałby orzekać w kwestii zasadności wydanego uprzednio przez siebie orzeczenia lub zarządzenia.

Skład orzekający

Piotr Mirek

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność wnoszenia kasacji przy warunkowo zawieszonej karze pozbawienia wolności oraz interpretacja bezwzględnych przyczyn odwoławczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów k.p.k. dotyczących kasacji i składu sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z prawem do kasacji i prawidłowością postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Kiedy można złożyć kasację? Sąd Najwyższy wyjaśnia ograniczenia.

Dane finansowe

nienależny zasiłek chorobowy: 3044,16 PLN

nienależny zasiłek macierzyński: 3788,68 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KK 114/18
POSTANOWIENIE
Dnia 7 czerwca 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Piotr Mirek
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 7 czerwca 2018 r.,
sprawy
G. S.
skazanego z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k.
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w Z.
z dnia 30 sierpnia 2017 r., sygn. akt VII Ka […],
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Z.
z dnia 10 marca 2017 r., sygn. akt VII […],
p o s t a n o w i ł:
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną,
2. obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego
.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 10 marca 2017 r., sygn. akt VII K
[…]
, Sąd Rejonowy w Z. uznał G. S. za winnego tego, że w okresie od lutego 2014 r. do listopada 2014 r. w Z., działając wspólnie i w porozumieniu z A. J. w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem ZUS Oddział w Z. w ten sposób, że działając jako pełnomocnik firmy ,,E.” sp. z o.o., doprowadził do zawarcia z A. J., wiedząc, że jest ona w ciąży, fikcyjnej umowy o pracę w w/w firmie, której faktycznie nie świadczyła, a po przekazaniu przez A. J. jako osoby ubezpieczonej zwolnienia lekarskiego w tytułu ciąży, a później urodzenia dziecka, spowodowaniu przedłożenia tych dokumentów do ZUS, co doprowadziło do wypłacenia nienależnego zasiłku chorobowego w kwocie 3.044,16 zł oraz nienależnego zasiłku macierzyńskiego w kwocie 3.788.68 zł, czym działali na szkodę ZUS Oddział w Z., tj. przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. wymierzył mu karę 1 roku pozbawienia wolności, której wykonanie na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. i art. 70 § 1 pkt 1 k.k. w z w. z art. 4 § 1 k.k. warunkowo zawiesił na okres próby 2 lat.
Ponadto na podstawie art. 33 § 2 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. wymierzył oskarżonemu karę 100 stawek dziennych grzywny przy ustaleniu wysokości jednej stawki na kwotę 100 złotych.
Zasądził też od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe.
Od powyższego wyroku apelację wywiódł obrońca oskarżonego.
Wyrokiem z dnia 30 sierpnia 2017 r., sygn. akt VII Ka
[…]
, Sąd Okręgowy w Z. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.
Wyrok Sądu odwoławczego został zaskarżony kasacją przez obrońcę skazanego, który sformułował zarzuty, mające przybierać postać uchybień określonych w:
1.
art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 449 k.p.k. - pomimo iż postępowanie przygotowawcze winno być prowadzone i zakończone w formie dochodzenia, wyrok został wydany w składzie 3-osobowym bez uprzedniego postanowienia Sądu lub prezesa Sądu w tym przedmiocie,
2.
art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. - w wydaniu orzeczenia brały udział osoby podlegające wyłączeniu na podstawie art. 40 § 1 pkt 6 k.p.k. - sędziowie składu orzekającego w II instancji wydali wyrok już przed rozprawą apelacyjną.
Podnosząc sformułowane powyżej zarzuty, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz uniewinnienie G. S.
W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator wniósł o jej oddalenie, jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym, co uzasadniało jej oddalenie w trybie art. 535 § 3 k.p.k. W pierwszej kolejności należy wskazać, że G. S. został skazany na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, co ograniczało, zgodnie z treścią art. 523 k.p.k. możliwość zaskarżenia kasacją prawomocnego wyroku sądu odwoławczego. Przepis art. 523 § 3 k.p.k. stanowi, że kasację na korzyść  można wnieść jedynie w razie skazania oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. Zgodnie z art. 523 § 4 k.p.k. ograniczenie to nie dotyczy kasacji wniesionej z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k., jak też kasacji wniesionej przez podmiot wymieniony w art. 521 k.p.k. Zarzut wystąpienia wspomnianego uchybienia nie może być jednak podniesiony przez stronę bezrefleksyjnie, względnie jawnie zmierzać – jak to ma miejsce w niniejszej sprawie - do ominięcia wspomnianego ograniczenia wnoszenia kasacji. Nie można przecież inaczej odbierać tego, że uzasadnienie kasacji sporządzonej przez podmiot fachowy, świadomy wspomnianych wcześniej ograniczeń, poświęcone jest w większości argumentacji dotyczącej ustaleń faktycznych Sądu pierwszej instancji, która dla oceny słuszności zarzutów kasacyjnych nie ma żadnego znaczenia i której badanie leży poza granicami kognicji Sądu Najwyższego orzekającego w sprawie skazanego.
Sformułowane przez obrońcę skazanego zarzuty dotyczące bezwzględnych przyczyn odwoławczych okazały się bezpodstawne.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że obrońca wywodzi, iż postępowanie przygotowawcze w sprawie powinno być prowadzone i zakończone w formie dochodzenia, co powoduje skutki w zakresie kształtowania składu orzekającego w instancji odwoławczej określone w art. 449 k.p.k. Stanowisko to nie zasługuje na podzielenie. Podstawą wszczęcia śledztwa w niniejszej sprawie był art. 325b § 2 k.p.k. (w brzmieniu sprzed nowelizacji, która weszła w życie 1 lipca 2015 r.), który nakazywał prowadzenie postępowania w takiej właśnie formie, gdy sprawa dotyczyła czynu z art. 233 § 1 k.k. To, że czyn ten został na dalszym etapie postępowania przygotowawczego wyłączony do odrębnego postępowania nie miał jednakże wpływu na formę dalszego prowadzenia postępowania przygotowawczego i nie zmienia relewantnego z punktu widzenia dyspozycji art. 449 § 2 k.p.k. faktu, zakończenia tego postępowania w formie śledztwa. W tej sytuacji nie można przyjąć, że w sprawie zaistniała bezwzględna przyczynia odwoławcza wskazywana przez obrońcę.
Niezależnie od powyższego, jedynie na marginesie zauważyć można, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 21 lipca 2017 r. (art. 93 § 2 k.p.k.), do rozpoznania sprawy na rozprawie odwoławczej został wyznaczony skład trzech sędziów(k. 463).
Oczywiście bezzasadnym - bo sformułowanym w oderwaniu od treści przepisu art. 40 § 1 k.p.k. jest również drugi z zarzutów kasacyjnych. Dla wykazania jego bezzasadności wystarczającym jest przypomnienie tego, co wydaje się oczywiste i w orzecznictwie oraz literaturze przedmiotu nie budzi jakichkolwiek wątpliwości. Wyłączenie z art. 40 § 1 pkt 6 k.p.k. dotyczy sędziego, który rozpoznając apelację, zażalenie, kasację, czy też inny środek zaskarżenia miałby orzekać w kwestii zasadności wydanego uprzednio przez siebie orzeczenia lub zarządzenia. Sytuacja taka w niniejszej sprawie nie zachodziła.
Dodatkowo zauważyć trzeba, że wydanie wyroku następuje z chwilą jego ogłoszenia (do tego czasu, zgodnie z art. 409 k.p.k., sąd może wznowić przewód sądowy). Stad też, z uwagi na niekwestionowaną przez skarżącego treść protokołu rozprawy z dnia 25 sierpnia 2017 r. i publikacji wyroku z dnia 30 sierpnia 2017 r. brak jakichkolwiek racjonalnych podstaw, aby twierdzić, że wyrok Sądu odwoławczego został wydany w innej dacie, niż ta, która została w nim wskazana.
Niczego w ocenie zarzutu skarżącego nie zmienia ani podnoszona przez niego informacja o sporządzeniu projektu protokołu i wyroku w sprawie, która została zamieszczona na Portalu Informacyjnym Sądów Apelacji
[…]
, ani odwoływanie się do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 12 marca 2007 r., SNO 9/07.
Abstrahując od tego, że informacja zamieszczona na Portalu Informacyjnym miała dotyczyć tylko projektu, stwierdzić wyraźnie trzeba, że nie uprawnia ona w żadnym wypadku do formułowania wniosków oczekiwanych przez skarżącego i zakładania, że wyrok został wydany przed rozpoznaniem sprawy. Charakter informacji zamieszczanych na Portalu Informacyjnych wystarczająco wyjaśnia notatka urzędowa znajdującą się na karcie 506 akt głównych. Wynika z niej, że na portalu informacyjnym odnotowano sporządzenie przez sekretarza sądowego jedynie projektów, które nie zawierały zapisów z przebiegiem rozprawy czy też rozstrzygnięciem sądu, co jest powszechną praktyką związaną z przygotowaniem szablonów dokumentów wymaganych na zbliżającej się rozprawie.
Co zaś się tyczy powoływanego w kasacji orzeczenia Sądu Najwyższego, to nie odnosi się ono do kwestii, które mogłyby mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i wymagały szerszego omówienia. W tym zakresie odesłać należy skarżącego do całości uzasadnienia wymienionego orzeczenia.
Mając na uwadze powyższe argumenty, kasację należało oddalić, jako oczywiście bezzasadną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI