V KK 114/15

Sąd Najwyższy2015-09-10
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuŚrednianajwyższy
kasacjaSąd Najwyższypodżeganiepobicieobraza prawa procesowegoart. 158 k.k.art. 18 § 2 k.k.skarga uprawnionego oskarżyciela

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego K.K. od wyroku utrzymującego w mocy wyrok skazujący za podżeganie do pobicia, uznając zarzut braku skargi uprawnionego oskarżyciela za bezzasadny.

Obrońca skazanego K.K. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego skazujący K.K. za podżeganie do pobicia. Głównym zarzutem było naruszenie przepisów dotyczących braku skargi uprawnionego oskarżyciela. Sąd Najwyższy, po analizie sprawy, oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, podzielając argumentację sądów niższych instancji.

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego K.K. od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Gnieźnie. Sąd Rejonowy skazał K.K. za podżeganie do pobicia, zmieniając pierwotne oskarżenie o współsprawstwo pobicia. Obrońca zarzucił obu sądom naruszenie przepisów proceduralnych, w szczególności art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k., wskazując na wydanie orzeczenia merytorycznego pomimo braku skargi uprawnionego oskarżyciela. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu, uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Podkreślono, że sąd nie jest związany opisem ani oceną prawną czynu dokonaną przez oskarżyciela, a zmiana kwalifikacji prawnej w ramach tego samego zdarzenia faktycznego nie stanowi nowego czynu. Sąd odwoławczy prawidłowo wyjaśnił, że nie doszło do naruszenia art. 439 k.p.k. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił kasację i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd orzekający nie naruszył wskazanych przepisów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sądy niższych instancji prawidłowo rozpoznały sprawę. Podkreślono, że sąd nie jest związany pierwotną kwalifikacją prawną czynu przez oskarżyciela, a zmiana kwalifikacji w ramach tego samego zdarzenia faktycznego jest dopuszczalna. Sąd odwoławczy przekonywująco wyjaśnił brak naruszenia art. 439 k.p.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie_kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
K. K.osoba_fizycznaskazany
A. G.osoba_fizycznapokrzywdzony
P. B.osoba_fizycznapokrzywdzony
B. M.osoba_fizycznaosoba nakłaniana
F. R.osoba_fizycznaoskarżony
K. S.osoba_fizycznaoskarżony
M. D.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (8)

Główne

k.k. art. 158 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 18 § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 399 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 535 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § 4

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd nie jest związany opisem ani oceną prawną czynu dokonaną przez oskarżyciela. Zmiana kwalifikacji prawnej czynu przez sąd, mieszcząca się w ramach tego samego zdarzenia faktycznego, nie stanowi nowego czynu. Sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzut obrazy art. 439 k.p.k.

Odrzucone argumenty

Orzeczenie merytoryczne zostało wydane pomimo braku skargi uprawnionego oskarżyciela (zarzut kasacji).

Godne uwagi sformułowania

Sąd nie jest związany opisem ani oceną prawną czynu dokonaną przez oskarżyciela. Nie można uznać za nowy czyn modyfikacji ustaleń faktycznych i ocen prawnych, które mieszczą się w ramach tego samego zdarzenia faktycznego. Zmiana dokonana przez Sąd pierwszej instancji w kwalifikacji prawnej zachowania skazanego w porównaniu z tą proponowaną przez oskarżyciela polegała na przypisaniu mu innej tzw. zjawiskowej formy popełnienia przestępstwa. W miejsce współsprawstwa pobicia człowieka przypisano skazanemu niesprawczą formę działania, to jest podżeganie.

Skład orzekający

Marian Buliński

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność zmiany kwalifikacji prawnej czynu przez sąd w ramach tego samego zdarzenia faktycznego, nawet jeśli pierwotnie zarzucano inne formy sprawstwa, bez konieczności wnoszenia nowej skargi oskarżyciela."

Ograniczenia: Dotyczy głównie spraw karnych, gdzie sąd dokonuje własnej oceny prawnej czynu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii procesowej w prawie karnym – zakresu swobody sądu w kwalifikacji prawnej czynu i relacji między oskarżeniem a orzeczeniem. Jest interesująca dla prawników procesualistów.

Czy sąd może zmienić zarzut z pobicia na podżeganie? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice swobody sądu.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KK 114/15
POSTANOWIENIE
Dnia 10 września 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marian Buliński
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 10 września 2015 r.,
sprawy
K. K.
‎
skazanego z art. 158 § 1 k.k.
‎
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu
‎
z dnia 8 października 2014 r., sygn. akt IV Ka 747/14
‎
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Gnieźnie
‎
z dnia 24 marca 2014 r., sygn. akt II K 1000/10,
1. oddala kasację obrońcy skazanego K.K. jako oczywiście bezzasadną;
2. obciąża skazanego K.K. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
K.K. został oskarżony o to, że razem z F. R. „w dniu 29 maja 2009 r. w G., działając w zamiarze pobicia P.B., wspólnie i w porozumieniu z K. S., M. D. i innymi ustalonymi osobami, co do których postępowanie karne zostało wyłączone do odrębnego rozpoznania, wzięli udział w pobiciu A. G., w trakcie którego zadano mu cios pięścią w głowę, a następnie inna ustalona osoba i K. S. niebezpiecznymi przedmiotami w postaci metalowych rurek o długości około 50 cm i wadze około 1,50 kg uderzali go w głowę i plecy, w wyniku czego pokrzywdzony doznał obrażeń czaszkowo - mózgowych w postaci otarcia naskórka w okolicy prawego oczodołu, rany tłuczonej lewej małżowiny usznej, krwiaka nadtwardówkowego w prawej okolicy czołowo-skroniowej, stłuczenia płata skroniowego lewego, złamania lewej kości potylicznej i piramidy lewej kości skroniowej z następowym krwiakiem w jamie bębenkowej i błony bębenkowej, złamania podstawy prawej kości czołowej, złamania ścian oczodołu prawego z następowym obrzękiem powieki górnej oraz stłuczenia prawego śródręcza, co naruszyło czynności narządów jego ciała na czas powyżej 7 dni,
tj. o czyn z art. 158 § 1 kk”.
Sąd Rejonowy w Gnieźnie po ponownym rozpoznaniu sprawy wyrokiem dnia 24 marca 2014 r. (II K 1000/10) orzekł „w ramach zarzucanego oskarżonemu czynu uznaje
K. K.
za winnego tego, że w dniu 29.05.2009r. w G. chcąc, aby B. M. wraz z innymi osobami wziął udział w pobiciu P. B., w którym P. B. byłby narażony na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo nastąpienia skutku określonego w art. 156 § 1 kk lub w art. 157§ 1 kk, nakłaniał go do tego, tj. przestępstwa z art. 18 § 2 kk w zw. z art. 158 § 1 kk”.
Apelację od tego wyroku złożył obrońca oskarżonego zarzucając temuż orzeczeniu między innymi obrazę art. 399 § 1 k.p.k. i art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. polegającą na uznaniu oskarżonego za winnego podżegania B.M. do wzięcia udziału w pobiciu P.B. przy braku skargi uprawnionego oskarżyciela.
Sąd Okręgowy w Poznaniu wyrokiem z dnia 8 października 2014 r. (IV Ka 747/14) utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie, uznając wniesioną apelację za oczywiście bezzasadną.
Kasację od tego wyroku złożył obrońca skazanego zarzucając temuż orzeczeniu
„uchybienie stanowiące bezwzględną przyczynę odwoławczą określone w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k., polegające na wydaniu w sprawie merytorycznego orzeczenia, pomimo braku skargi uprawnionego oskarżyciela”.
W oparciu o to wniósł o uchylenie wyroków obu sądów i umorzenie postępowania co do przypisanego czynu.
W odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Okręgowej w Poznaniu wniósł o oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej.
W tej sytuacji Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Nie budzi wątpliwości, że skazany po ostrej wymianie zdań oraz szarpaninie z P. B. zadzwonił do B. M. i nakłaniał go by on wraz z kolegami pobił P. B.. Następnie skazany z grupą kolegów szukał na ulicach G. wymienionego aż znaleźli go w towarzystwie A. G.. Z grupy, w której znajdował się skazany podbiegło w kierunku szukanego P. B. oraz A. G. kilka osób by zrealizować wcześniej przedstawiony im przez skazanego zamiar pobicia P. B.. Wobec ucieczki B. grupa mężczyzn przekonana, że to A. G. miał konflikt ze skazanym, pobiła go. Sąd odwoławczy szeroko i przekonywająco uzasadnił (k.10-14 uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego) dlaczego uznał, że Sąd pierwszej instancji skazując K. K. za podżeganie do popełnienia przestępstwa z art. 158 § 1 k.k. utrzymał się w granicach zdarzenia historycznego przedstawionego mu do oceny w akcie oskarżenia.
W pełni podzielając argumentację Sądu odwoławczego podkreślić należy, że Sąd nie jest związany opisem ani oceną prawną czynu dokonaną przez oskarżyciela. Nie można uznać za nowy czyn modyfikacji ustaleń faktycznych i ocen prawnych, które mieszczą się w ramach tego samego zdarzenia faktycznego. Zmiana dokonana przez Sąd pierwszej instancji w kwalifikacji prawnej zachowania skazanego w porównaniu z tą proponowaną przez oskarżyciela polegała na przypisaniu mu innej tzw. zjawiskowej formy popełnienia przestępstwa. W miejsce współsprawstwa pobicia człowieka przypisano skazanemu niesprawczą formę działania, to jest podżeganie.
W przedmiotowej sprawie, wobec ograniczeń wynikających z art. 523 § 2 k.p.k., zgodnie z art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k., kasacja mogła być wniesiona jedynie z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k.
Jednakże już sąd odwoławczy przekonywująco wyjaśnił, że sąd orzekający nie naruszył art. 439 k.p.k., dlatego też kasację powtarzającą niezasadny zarzut obrazy art. 439 k.p.k. przez sąd pierwszej instancji, należało oddalić jako oczywiście bezzasadną.
l.n

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI