Orzeczenie · 2025-03-26

V KK 113/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-03-26
SNKarnewykroczeniaWysokanajwyższy
wykroczeniekara ograniczenia wolnościkara zastępczaaresztkasacjaProkurator GeneralnySąd Najwyższyzasada ne bis in idemprawo procesowe

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Prokuratora Generalnego o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 30 czerwca 2023 r. (sygn. akt II W 331/23), którym orzeczono karę 1 miesiąca ograniczenia wolności za czyn z art. 119 § 1 k.w., oraz prawomocnego postanowienia tego samego sądu z dnia 25 czerwca 2024 r. (sygn. akt II Ko 1831/23), zarządzającego wykonanie zastępczej kary 15 dni aresztu w zamian za karę ograniczenia wolności. Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku nakazowego, zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego, w szczególności art. 5 § 1 pkt 8 k.p.s.w., poprzez ponowne ukaranie obwinionego E. T. za czyn, za który został już wcześniej prawomocnie ukarany wyrokiem nakazowym z dnia 4 maja 2023 r. (sygn. akt II W 128/23). Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.s.w., uznał, że istnieją podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonych orzeczeń. Wskazano, że instytucja wstrzymania wykonania jest odstępstwem od zasady bezzwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń i może być stosowana wyjątkowo, gdy zaistnieją szczególne, nadzwyczajne względy. W niniejszej sprawie wstępna analiza kasacji wykazała znaczne prawdopodobieństwo uwzględnienia zarzutu dotyczącego bezwzględnej przyczyny odwoławczej, co mogłoby spowodować nieodwracalne skutki związane z wykonaniem kary, zwłaszcza z uwagi na zarządzenie zastępczej kary aresztu. W związku z tym Sąd Najwyższy postanowił wstrzymać wykonanie wyroku nakazowego i postanowienia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Wstrzymanie wykonania prawomocnych orzeczeń w postępowaniu kasacyjnym, zasada ne bis in idem w sprawach o wykroczenia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji ponownego ukarania za ten sam czyn i zastosowania instytucji wstrzymania wykonania na etapie kasacji.

Zagadnienia prawne (2)

Czy ponowne ukaranie za ten sam czyn, za który sprawca był już prawomocnie ukarany, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ponowne ukaranie za ten sam czyn, za który sprawca był już prawomocnie ukarany, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą i rażące naruszenie prawa procesowego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wstępnie uznał, że zarzut Prokuratora Generalnego dotyczący ponownego ukarania za ten sam czyn, za który obwiniony był już wcześniej prawomocnie ukarany, jest zasadny i stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą. Wykonanie orzeczenia w takiej sytuacji mogłoby spowodować nieodwracalne skutki.

Czy wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. (w zw. z art. 112 k.p.s.w.), ale tylko wyjątkowo, gdy zaistnieją szczególne, nadzwyczajne względy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia jest odstępstwem od zasady bezzwłocznej wykonalności i wymaga wykazania szczególnych, nadzwyczajnych powodów, takich jak wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Wstrzymanie wykonania

Strony

NazwaTypRola
E. T.osoba_fizycznaukaranego
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 532 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wstrzymania wykonania zaskarżonego wyroku w postępowaniu kasacyjnym.

k.p.s.w. art. 112

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Przepis recypujący art. 532 k.p.k. do postępowania kasacyjnego o wykroczenie.

k.w. art. 119 § § 1

Kodeks wykroczeń

Przepis, z którego przypisano czyn obwinionemu.

Pomocnicze

k.p.s.w. art. 5 § § 1 pkt 8

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Wskazany jako naruszony przepis, dotyczący zakazu ponownego ukarania za ten sam czyn.

k.p.s.w. art. 104 § § 1 pkt 7

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Określa ponowne ukaranie za ten sam czyn jako bezwzględną przyczynę odwoławczą.

k.p.s.w. art. 110 § § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Podstawa do wniesienia kasacji przez Prokuratora Generalnego.

k.k.w. art. 9

Kodeks karny wykonawczy

Dotyczy zasady bezzwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzut Prokuratora Generalnego dotyczący rażącego naruszenia prawa procesowego przez ponowne ukaranie za ten sam czyn. • Możliwość spowodowania nieodwracalnych skutków związanych z wykonaniem kary, w tym zastępczej kary aresztu.

Godne uwagi sformułowania

bezwzględna przyczyna odwoławcza • szczególne, nadzwyczajne względy • wysokie prawdopodobieństwo wydania orzeczenia kasatoryjnego • nieodwracalne skutki związane z jej wykonaniem • realnego pozbawienia E. T. wolności

Skład orzekający

Adam Roch

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wstrzymanie wykonania prawomocnych orzeczeń w postępowaniu kasacyjnym, zasada ne bis in idem w sprawach o wykroczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ponownego ukarania za ten sam czyn i zastosowania instytucji wstrzymania wykonania na etapie kasacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej zasady prawnej (ne bis in idem) i pokazuje, jak Sąd Najwyższy może interweniować, aby zapobiec rażącej niesprawiedliwości, nawet w sprawach o wykroczenia.

Czy można być ukaranym dwa razy za to samo? Sąd Najwyższy wstrzymuje wykonanie kary aresztu.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst