V KK 113/25
Podsumowanie
Sąd Najwyższy wstrzymał wykonanie prawomocnego wyroku nakazowego i postanowienia o zarządzeniu zastępczej kary aresztu w związku z kasacją Prokuratora Generalnego kwestionującą ponowne ukaranie za ten sam czyn.
Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim, który wymierzył karę ograniczenia wolności, a następnie postanowienia o zarządzeniu zastępczej kary aresztu. Zarzucono rażące naruszenie prawa procesowego, polegające na ponownym ukaraniu za czyn, za który obwiniony był już wcześniej prawomocnie ukarany. Sąd Najwyższy, uznając zasadność wstępnej analizy kasacji i możliwość wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, wstrzymał wykonanie zaskarżonych orzeczeń.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Prokuratora Generalnego o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 30 czerwca 2023 r. (sygn. akt II W 331/23), którym orzeczono karę 1 miesiąca ograniczenia wolności za czyn z art. 119 § 1 k.w., oraz prawomocnego postanowienia tego samego sądu z dnia 25 czerwca 2024 r. (sygn. akt II Ko 1831/23), zarządzającego wykonanie zastępczej kary 15 dni aresztu w zamian za karę ograniczenia wolności. Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku nakazowego, zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego, w szczególności art. 5 § 1 pkt 8 k.p.s.w., poprzez ponowne ukaranie obwinionego E. T. za czyn, za który został już wcześniej prawomocnie ukarany wyrokiem nakazowym z dnia 4 maja 2023 r. (sygn. akt II W 128/23). Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.s.w., uznał, że istnieją podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonych orzeczeń. Wskazano, że instytucja wstrzymania wykonania jest odstępstwem od zasady bezzwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń i może być stosowana wyjątkowo, gdy zaistnieją szczególne, nadzwyczajne względy. W niniejszej sprawie wstępna analiza kasacji wykazała znaczne prawdopodobieństwo uwzględnienia zarzutu dotyczącego bezwzględnej przyczyny odwoławczej, co mogłoby spowodować nieodwracalne skutki związane z wykonaniem kary, zwłaszcza z uwagi na zarządzenie zastępczej kary aresztu. W związku z tym Sąd Najwyższy postanowił wstrzymać wykonanie wyroku nakazowego i postanowienia.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, ponowne ukaranie za ten sam czyn, za który sprawca był już prawomocnie ukarany, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą i rażące naruszenie prawa procesowego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wstępnie uznał, że zarzut Prokuratora Generalnego dotyczący ponownego ukarania za ten sam czyn, za który obwiniony był już wcześniej prawomocnie ukarany, jest zasadny i stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą. Wykonanie orzeczenia w takiej sytuacji mogłoby spowodować nieodwracalne skutki.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
wstrzymanie wykonania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. T. | osoba_fizyczna | ukaranego |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | wnioskodawca |
Przepisy (7)
Główne
k.p.k. art. 532 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do wstrzymania wykonania zaskarżonego wyroku w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.s.w. art. 112
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Przepis recypujący art. 532 k.p.k. do postępowania kasacyjnego o wykroczenie.
k.w. art. 119 § § 1
Kodeks wykroczeń
Przepis, z którego przypisano czyn obwinionemu.
Pomocnicze
k.p.s.w. art. 5 § § 1 pkt 8
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Wskazany jako naruszony przepis, dotyczący zakazu ponownego ukarania za ten sam czyn.
k.p.s.w. art. 104 § § 1 pkt 7
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Określa ponowne ukaranie za ten sam czyn jako bezwzględną przyczynę odwoławczą.
k.p.s.w. art. 110 § § 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Podstawa do wniesienia kasacji przez Prokuratora Generalnego.
k.k.w. art. 9
Kodeks karny wykonawczy
Dotyczy zasady bezzwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzut Prokuratora Generalnego dotyczący rażącego naruszenia prawa procesowego przez ponowne ukaranie za ten sam czyn. Możliwość spowodowania nieodwracalnych skutków związanych z wykonaniem kary, w tym zastępczej kary aresztu.
Godne uwagi sformułowania
bezwzględna przyczyna odwoławcza szczególne, nadzwyczajne względy wysokie prawdopodobieństwo wydania orzeczenia kasatoryjnego nieodwracalne skutki związane z jej wykonaniem realnego pozbawienia E. T. wolności
Skład orzekający
Adam Roch
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wstrzymanie wykonania prawomocnych orzeczeń w postępowaniu kasacyjnym, zasada ne bis in idem w sprawach o wykroczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ponownego ukarania za ten sam czyn i zastosowania instytucji wstrzymania wykonania na etapie kasacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej zasady prawnej (ne bis in idem) i pokazuje, jak Sąd Najwyższy może interweniować, aby zapobiec rażącej niesprawiedliwości, nawet w sprawach o wykroczenia.
“Czy można być ukaranym dwa razy za to samo? Sąd Najwyższy wstrzymuje wykonanie kary aresztu.”
Sektor
inne
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
SN V KK 113/25 POSTANOWIENIE Dnia 26 marca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Roch w sprawie E. T. ukaranego z art. 119 § 1 k.w. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 26 marca 2025 r. na posiedzeniu bez udziału stron wniosku Prokuratora Generalnego o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 30 czerwca 2023 r. o sygn. akt II W 331/23 oraz prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 25 czerwca 2024 r. o sygn. akt II Ko 1831/23 zarządzającego wobec ukaranego wykonanie zastępczej kary 15 dni aresztu na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.s.w. postanowił wstrzymać wykonanie prawomocnego wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 30 czerwca 2023 r. o sygn. akt II W 331/23 oraz prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 25 czerwca 2024 r. o sygn. akt II Ko 1831/23 zarządzającego wobec ukaranego wykonanie zastępczej kary 15 dni aresztu w zamian za orzeczoną ww. wyrokiem nakazowym karę 1 miesiąca ograniczenia wolności. UZASADNIENIE Prawomocnym wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 30 czerwca 2023 r. o sygn. akt II W 331/23, E. T. za czyn z art. 119 § 1 k.w. wymierzono karę 1 miesiąca ograniczenia wolności. Prawomocnym postanowieniem z dnia 25 czerwca 2024 r., sygn. akt II Ko 1831/23, w zamian za orzeczoną ww. wyrokiem nakazowym karę 1 miesiąca ograniczenia wolności, zarządzono wobec ukaranego wykonanie zastępczej kary 15 dni aresztu. Kasację od powyższego wyroku na korzyść ukaranego na podst. art. 110 § 1 k.p.s.w. wniósł Prokurator Generalny, zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa procesowego – art. 5 § 1 pkt 8 k.p.s.w., polegające na ukaraniu obwinionego E. T. za czyn z art. 119 § 1 k.w., mimo że za ten sam czyn został on wcześniej ukarany wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 4 maja 2023 r. o sygn. akt II W 128/23, który uprawomocnił się w dniu 1 czerwca 2023 r., co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 104 § 1 pkt 7 k.p.s.w. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. (recypowanego na mocy art. 112 k.p.s.w. do kasacyjnego postępowania o wykroczenie) jest odstępstwem od zasady bezzwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń (art. 9 k.k.w.), przy czym wstrzymaniu może ulec tak zaskarżone orzeczenie, jak i inne, którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji. Zastosowanie wspomnianej instytucji może jednak nastąpić tylko wyjątkowo. Kontrola kasacyjna dotyczy bowiem prawomocnego wyroku, a więc objętego domniemaniem prawidłowości ustaleń i trafności rozstrzygnięć w nim zawartych. Szczególne uprawnienie sądu kasacyjnego wynikające z art. 532 k.p.k. wymaga więc potwierdzenia, że w sprawie zaistniały szczególne, nadzwyczajne względy nakazujące pozbawienie w tym trybie prawomocnego wyroku atrybutu wykonalności. Powodem ku temu może być zasadność argumentacji przedstawionej na poparcie zarzutów kasacji, stwarzająca wysokie prawdopodobieństwo wydania orzeczenia kasatoryjnego, bądź też okoliczności podlegające uwzględnieniu przez sąd kasacyjny z urzędu. Okoliczności tego rodzaju muszą być jednak wyraźnie dostrzegalne w wyniku wstępnego zbadania sprawy, skoro procedowanie w oparciu o art. 532 k.p.k. następuje przed rozpoznaniem kasacji – i takie w niniejszej sprawie zaistniały. W wyniku wstępnej analizy kasacji dostrzeżono bowiem znaczne prawdopodobieństwo uwzględnienia sformułowanego weń zarzutu. Nie przesądzając więc ostatecznego efektu wniesionej przez Prokuratora Generalnego kasacji, która dopiero będzie przedmiotem merytorycznego rozpoznania, Sąd Najwyższy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie istnieje realna możliwość uwzględnienia tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia w związku z prawdopodobieństwem zaistnienia wskazanego uchybienia o randze bezwzględnej przyczyny odwoławczej. Już jego wstępna analiza wskazuje bowiem, iż wykonanie wyroku nakazowego Sądu Rejonowego Ostrowie Wielkopolskim z dnia 30 czerwca 2023 r. o sygn. akt II W 331/23 w sposób określony prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 25 czerwca 2024 r. o sygn. akt II Ko 1831/23 może spowodować nieodwracalne skutki związane z jej wykonaniem, zwłaszcza z uwagi na zarządzenie zastępczej kary 15 dni aresztu, a zatem realnego pozbawienia E. T. wolności . Z tych względów należało przyjąć, że w sprawie zaktualizowały się wcześniej omówione podstawy do zastosowania nadzwyczajnej instytucji przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.s.w. w zakresie wskazanym w sentencji orzeczenia . [J.J.] [a.ł]
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę