Orzeczenie · 2023-07-26

V KK 111/23

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2023-07-26
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
warunkowe umorzeniekaralnośćSąd Najwyższykasacjaprawo karneKodeks karnyKodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść oskarżonego D.B. od wyroku Sądu Rejonowego w Grudziądzu z dnia 6 czerwca 2022 r., sygn. akt II K 426/20. Sąd Rejonowy warunkowo umorzył postępowanie karne wobec D.B. na okres próby, nakładając jednocześnie obowiązek powstrzymania się od nadużywania alkoholu. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa karnego procesowego i materialnego, w szczególności art. 167 k.p.k. w zw. z art. 213 § 1 k.p.k. i art. 366 § 1 k.p.k. oraz art. 66 § 1 k.k. Głównym zarzutem było zaniechanie aktualizacji danych o karalności oskarżonego, co skutkowało błędnym uznaniem go za osobę niekaraną i w konsekwencji niesłusznym warunkowym umorzeniem postępowania, mimo że w dacie wyrokowania D.B. był już prawomocnie skazany za inne przestępstwa umyślne. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną. Podkreślił, że zgodnie z art. 66 § 1 k.k., warunkowe umorzenie postępowania jest możliwe jedynie wobec osoby niekaranej za przestępstwo umyślne. W tej sprawie warunek ten nie został spełniony, ponieważ D.B. był już prawomocnie skazany. Sąd Najwyższy odwołał się do utrwalonego orzecznictwa, zgodnie z którym wcześniejsza karalność stanowi bezwzględną przeszkodę do zastosowania warunkowego umorzenia. Zwrócono również uwagę na brak należytej staranności Sądu Rejonowego, który nie posiadał aktualnych danych o karalności oskarżonego. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Grudziądzu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja bezwzględnego charakteru przesłanki niekaralności przy warunkowym umorzeniu postępowania karnego oraz obowiązek dbałości o aktualność danych o karalności.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie spraw karnych, w których rozważane jest warunkowe umorzenie postępowania.

Zagadnienia prawne (2)

Czy warunkowe umorzenie postępowania karnego może być zastosowane wobec osoby, która była już prawomocnie skazana za przestępstwo umyślne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, warunkowe umorzenie postępowania karnego jest możliwe jedynie wobec osoby niekaranej za przestępstwo umyślne.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że warunek niekaralności za przestępstwo umyślne, określony w art. 66 § 1 k.k., ma charakter bezwzględny i stanowi przeszkodę do zastosowania instytucji warunkowego umorzenia postępowania. W analizowanej sprawie oskarżony był już prawomocnie skazany, co wykluczało możliwość zastosowania tej instytucji.

Czy sąd orzekający ma obowiązek aktualizacji danych o karalności oskarżonego przed podjęciem decyzji o warunkowym umorzeniu postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd powinien dysponować aktualnymi danymi o karalności, a ich brak lub nieaktualność może stanowić podstawę do uchylenia orzeczenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał na brak należytej staranności Sądu Rejonowego, który nie posiadał aktualnych danych o karalności oskarżonego. Choć sąd nie musi aktywnie uzyskiwać danych, jeśli są one nieaktualne, może to prowadzić do rażącej obrazy prawa, jeśli wpływa na treść wyroku.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
D.B.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (10)

Główne

k.k. art. 66 § § 1

Kodeks karny

Warunkowe umorzenie postępowania jest możliwe tylko wobec osoby niekaranej za przestępstwo umyślne.

Pomocnicze

k.k. art. 67 § § 1

Kodeks karny

Nałożenie obowiązków na okres próby.

k.k. art. 67 § § 2

Kodeks karny

Nałożenie obowiązku powstrzymania się od nadużywania alkoholu.

k.k. art. 72 § § 1 pkt 5

Kodeks karny

Określenie obowiązków w okresie próby.

k.p.k. art. 167

Kodeks postępowania karnego

Czynności dowodowe.

k.p.k. art. 213 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Uzyskiwanie informacji o karalności.

k.p.k. art. 366 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Rozpoznanie sprawy bez zbędnej zwłoki.

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Rozpoznanie kasacji na posiedzeniu.

k.k. art. 288 § § 1

Kodeks karny

Niszczenie rzeczy.

k.k. art. 57a § § 1

Kodeks karny

Czyn chuligański.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 66 § 1 k.k. poprzez warunkowe umorzenie postępowania wobec osoby już prawomocnie skazanej za przestępstwo umyślne. • Zaniechanie aktualizacji danych o karalności oskarżonego, co skutkowało błędnym uznaniem go za osobę niekaraną.

Godne uwagi sformułowania

warunkowe umorzenie postępowania karnego jest możliwe jedynie wobec osoby niekaranej uprzednio za przestępstwo umyślne • wymóg niekaralności za przestępstwo ma bowiem charakter bezwzględny • sąd nie wykazał się należytą starannością, nie posiadał bowiem aktualnych danych o karalności oskarżonego • zaistniała rażąca obraza prawa w zakresie przepisów prawa karnego materialnego i procesowego

Skład orzekający

Zbigniew Kapiński

przewodniczący-sprawozdawca

Małgorzata Bednarek

członek

Paweł Kołodziejski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja bezwzględnego charakteru przesłanki niekaralności przy warunkowym umorzeniu postępowania karnego oraz obowiązek dbałości o aktualność danych o karalności."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw karnych, w których rozważane jest warunkowe umorzenie postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest dokładne sprawdzenie karalności przed podjęciem decyzji o warunkowym umorzeniu, co ma praktyczne znaczenie dla prawników procesowych.

Czy można umorzyć sprawę, jeśli oskarżony już był karany? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst