V KK 110/13

Sąd Najwyższy2013-06-25
SNKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiWysokanajwyższy
jazda pod wpływemart. 178a k.k.kasacjaSąd Najwyższytryb konsensualnyart. 335 k.p.k.art. 343 k.p.k.ograniczenie wolnościzawieszenie kary

Sąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący za jazdę pod wpływem alkoholu, uznając, że sąd niższej instancji nieprawidłowo uwzględnił wniosek o skazanie bez rozprawy, który był sprzeczny z uzgodnieniami między prokuratorem a oskarżonym co do kary.

Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku Sądu Rejonowego skazującego L.B. za jazdę pod wpływem alkoholu bez przeprowadzenia rozprawy. Zarzucono, że sąd uwzględnił wniosek o skazanie, który był sprzeczny z uzgodnieniami oskarżonego i prokuratora co do kary (bezwarunkowe ograniczenie wolności zamiast warunkowo zawieszonego). Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na naruszenie przepisów proceduralnych.

Kasacja Prokuratora Generalnego dotyczyła prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 29 września 2009 r., sygn. akt II K [...], skazującego L.B. na karę 5 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na rzecz gminy oraz zakazem prowadzenia pojazdów na okres roku. Zarzut kasacji dotyczył rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego (art. 343 § 7 i 6 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k.), polegającego na uwzględnieniu wniosku o skazanie bez rozprawy, mimo że jego treść była sprzeczna z uzgodnieniami między prokuratorem a oskarżonym. Prokurator uzgodnił z oskarżonym karę ograniczenia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, jednak we wniosku o skazanie znalazła się kara bezwzględna. Sąd Najwyższy podkreślił, że tryb konsensualny wymaga zgodności wyroku z uzgodnieniami stron, a sąd ma obowiązek kontroli wniosku pod kątem tej zgodności. W przypadku rozbieżności, sprawa powinna być rozpoznana na zasadach ogólnych. Sąd Rejonowy zaniechał tych czynności, co doprowadziło do wydania wyroku sprzecznego z prawem i istotnie wpływającego na jego treść. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w G., który będzie związany przedstawionymi zapatrywaniami prawnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie może uwzględnić wniosku o skazanie bez rozprawy, jeśli jego treść jest sprzeczna z uzgodnieniami stron, a w szczególności jeśli uzgodniono karę z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, a we wniosku znajduje się kara bezwzględna.

Uzasadnienie

Istota trybu konsensualnego polega na tym, że wyrok ma opiewać na karę uzgodnioną przez prokuratora i oskarżonego. Sąd ma obowiązek kontroli wniosku pod kątem zgodności z porozumieniem. Jeśli wniosek jest sprzeczny z uzgodnieniami, a strony nie modyfikują stanowisk, sprawa powinna być rozpoznana na zasadach ogólnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

L. B.

Strony

NazwaTypRola
L. B.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (8)

Główne

k.k. art. 178a § § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 343 § § 7

Kodeks postępowania karnego

Sąd zaniechał przeprowadzenia czynności weryfikacji wniosku i stanowisk stron, co skutkowało uwzględnieniem wadliwie sformułowanego wniosku.

k.p.k. art. 335 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sąd nie mógł uwzględnić wniosku prokuratora, ponieważ zawierał on karę sprzeczną z uzgodnieniami z oskarżonym.

Pomocnicze

k.p.k. art. 343 § § 6

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 521 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa prawna wniesienia kasacji przez Prokuratora Generalnego.

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Tryb rozpoznania sprawy przez Sąd Najwyższy.

k.p.k. art. 518

Kodeks postępowania karnego

Zastosowanie przepisów dotyczących kasacji do postępowania przed Sądem Najwyższym.

k.p.k. art. 442 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Związanie sądu drugiej instancji zapatrywaniami prawnymi sądu kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Rejonowy uwzględnił wniosek o skazanie bez rozprawy, który był sprzeczny z uzgodnieniami między prokuratorem a oskarżonym co do kary (bezwzględna zamiast warunkowo zawieszonej). Sąd Rejonowy zaniechał przeprowadzenia kontroli wniosku i stanowisk stron na posiedzeniu, co skutkowało naruszeniem art. 343 § 7 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

Istota omawianego trybu konsensualnego sprowadza się bowiem do tego, że wyrok sądu, wydany na posiedzeniu bez prowadzenia postępowania dowodowego, ma w założeniu opiewać na taką właśnie karę, jaką uzgodnili prokurator i oskarżony. Sąd Rejonowy zaniechał przeprowadzenia tych czynności na posiedzeniu przeprowadzonym w dniu 29 września 2009 r. i uwzględnił wadliwie sformułowany wniosek prokuratora. Nie ma też żadnej wątpliwości co do tego, że omówione naruszenia prawa miały istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, skoro w efekcie doszło do wymierzenia L. B. nieuzgodnionej z nim, surowszej – bo bezwzględnej – kary ograniczenia wolności.

Skład orzekający

Dorota Rysińska

przewodniczący-sprawozdawca

Zbigniew Puszkarski

członek

Włodzimierz Wróbel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "interpretacja przepisów dotyczących skazania bez rozprawy (art. 335 k.p.k. i art. 343 k.p.k.), wymogu zgodności wyroku z uzgodnieniami stron w trybie konsensualnym, wpływu naruszeń proceduralnych na treść wyroku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sprzeczności wniosku z uzgodnieniami stron w trybie konsensualnym. Wymaga analizy konkretnych ustaleń faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie procedur i uzgodnień między stronami w procesie karnym, nawet w trybie uproszczonym. Błąd proceduralny sądu doprowadził do surowszej kary dla oskarżonego.

Błąd sądu: kara bez rozprawy surowsza niż uzgodniona!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KK 110/13
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 czerwca 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dorota Rysińska (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Zbigniew Puszkarski
‎
SSN Włodzimierz Wróbel
w sprawie
L. B.
‎
skazanego z art. 178a § 2 k.k.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, odbytym w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
‎
w dniu 25 czerwca 2013 r.,
‎
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego (PG
[…]
)
‎
od wyroku Sądu Rejonowego w S.
‎
z dnia 29 września 2009 r., sygn. akt II K
[…]
,
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w G.
UZASADNIENIE
Prokurator Generalny zaskarżył kasacją, wniesioną na korzyść L.B. w trybie art. 521 § 1 k.p.k., prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 29 września 2009 r. Wyrokowi temu zarzucił „
rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego procesowego – art. 343 § 7 i 6 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k., polegające na uwzględnieniu wniosku prokuratora o skazanie L. B. bez przeprowadzenia rozprawy i wydanie wyroku zgodnie z wnioskiem pomimo, że pozostawał on w sprzeczności z dokonanymi uprzednio z oskarżonym uzgodnieniami, co doprowadziło do orzeczenia nieuzgodnionej z oskarżonym kary 5 miesięcy ograniczenia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania”.
Na tej podstawie Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
.
Poddany analizie przebieg przeprowadzonego w sprawie postępowania, w konfrontacji z treścią kończącego je rozstrzygnięcia, potwierdza oczywistą zasadność podniesionego w kasacji zarzutu.
Z materiału dowodowego wynika, że orzekający w trybie art. 343 § 6 k.p.k. Sąd Rejonowy, wydał wyrok skazujący oskarżonego L. B. za przestępstwo określone w art. 178a § 2 k.k. i wymierzył mu karę 5 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na rzecz gminy D. w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym, oraz orzekł wobec niego środek karny zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres roku. Wymierzenia takiej właśnie kary żądał prokurator we wniosku dołączonym do aktu oskarżenia na podstawie art. 335 § 1 k.p.k.
Rzecz jednak w tym, że prokurator nie miał podstaw do umieszczenia we wspomnianym wniosku opisanego żądania co do kary, ponieważ z oskarżonym uzgodnił wymierzenie mu kary ograniczenia wolności nie w sposób bezwzględny, a z warunkowym zawieszeniem jej wykonania (k. 19). Co za tym idzie, Sąd Rejonowy nie mógł uwzględnić tak sformułowanego wniosku. Istota omawianego trybu konsensualnego sprowadza się bowiem do tego, że wyrok sądu, wydany na posiedzeniu bez prowadzenia postępowania dowodowego, ma w założeniu opiewać na taką właśnie karę, jaką uzgodnili prokurator i oskarżony.
Oczywiście, sąd obowiązany jest dokonać kontroli złożonego na podstawie art. 335 § 1 k.p.k. wniosku, także pod kątem jego zgodności z treścią faktycznie zawartego porozumienia. To bowiem kara przewidziana w tym porozumieniu stanowi element oceny zasadności wniosku. Akceptacja więc przez sąd kary zgodnej z zawartym porozumieniem, lecz rozbieżnej z treścią złożonego wniosku, nie pozwala na podzielenie jego zasadności. Analogicznie też, akceptacja kary wnioskowanej, jednak innej niż uzgodniona nie oznacza, że istnieją podstawy do uwzględnienia tegoż (rozbieżnego wszak z uzgodnieniami) wniosku. W każdej natomiast z tych sytuacji, sąd ma możliwość zweryfikowania, na posiedzeniu przeprowadzonym w trybie art. 343 § 5 k.p.k., czy to treści wniosku, czy to stanowiska prokuratora i oskarżonego, co może otworzyć drogę do uwzględnienia wniosku i wydania wyroku skazującego, orzekającego uzgodnioną (po ewentualnej modyfikacji stanowisk) karę. W przeciwnym wypadku, jak stanowi przepis art. 343 § 7 k.p.k., sprawa powinna zostać  rozpoznana na zasadach ogólnych.
Sąd Rejonowy zaniechał przeprowadzenia tych czynności na posiedzeniu przeprowadzonym w dniu 29 września 2009 r. i uwzględnił wadliwie sformułowany wniosek prokuratora. Wydany w tych warunkach, zgodny z tym wnioskiem wyrok skazujący, bez żadnej zatem wątpliwości obraża wymienione w zarzucie kasacji przepisy prawa procesowego. Nie ma też żadnej wątpliwości co do tego, że omówione naruszenia prawa miały istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, skoro w efekcie doszło do wymierzenia L. B. nieuzgodnionej z nim, surowszej – bo bezwzględnej – kary ograniczenia wolności. Tak wydany wyrok musiał zatem podlegać uchyleniu.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy w G. – aktualnie właściwy (w myśl rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 października 2012 r. w sprawie zniesienia niektórych sądów rejonowych) – będzie związany zapatrywaniami prawnymi, prezentowanymi powyżej (art. 518 w zw. z art. 442 § 3 k.p.k.). Ponownie zatem zbada zasadność złożonego na podstawie art. 335 § 1 k.p.k. wniosku i podejmie próbę jego weryfikacji. Jej fiasko będzie oznaczało konieczność rozpoznania sprawy na rozprawie.
Z tych wszystkich powodów uznając, że skarga podlega uwzględnieniu w trybie określonym przepisem art. 535 § 5 k.p.k., Sąd Najwyższy orzekł, jak w wyroku.
aw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI