V KK 110/13

Sąd Najwyższy2013-06-25
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiWysokanajwyższy
kasacjaSąd Najwyższyprawo karne procesoweart. 178a § 2 k.k.art. 335 k.p.k.art. 343 k.p.k.wniosek o skazanie bez rozprawyporozumienie stronograniczenie wolności

Sąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący za jazdę pod wpływem alkoholu, uznając, że sąd niższej instancji uwzględnił wniosek prokuratora o skazanie bez rozprawy, mimo że kara orzeczona była niezgodna z wcześniejszymi ustaleniami z oskarżonym.

Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku Sądu Rejonowego skazującego L. B. za jazdę pod wpływem alkoholu. Zarzucono rażące naruszenie przepisów procesowych, polegające na uwzględnieniu wniosku o skazanie bez rozprawy, mimo że orzeczona kara była sprzeczna z ustaleniami między prokuratorem a oskarżonym. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność weryfikacji wniosku prokuratora lub rozpoznania sprawy na zasadach ogólnych.

Kasacja Prokuratora Generalnego dotyczyła wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 29 września 2009 r., skazującego L. B. z art. 178a § 2 k.k. Zarzucono rażące naruszenie przepisów prawa karnego procesowego (art. 343 § 7 i 6 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k.), polegające na uwzględnieniu wniosku prokuratora o skazanie bez rozprawy, mimo że orzeczona kara 5 miesięcy ograniczenia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania była niezgodna z wcześniejszymi ustaleniami z oskarżonym. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w trybie art. 535 § 5 k.p.k., uznał zasadność kasacji. Stwierdzono, że Sąd Rejonowy nie miał podstaw do uwzględnienia wniosku prokuratora, ponieważ prokurator uzgodnił z oskarżonym karę z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, a nie karę bezwzględną. Istota trybu konsensualnego wymaga, aby wyrok odpowiadał uzgodnionej karze. Sąd jest zobowiązany do kontroli wniosku pod kątem zgodności z porozumieniem. W przypadku rozbieżności, sąd powinien zweryfikować stanowiska stron lub rozpoznać sprawę na zasadach ogólnych. Sąd Rejonowy zaniechał tych czynności, co doprowadziło do wydania wyroku niezgodnego z ustaleniami i naruszającego przepisy procesowe. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w G., wskazując na konieczność związania się przedstawionymi zapatrywaniami prawnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie może uwzględnić wniosku, jeśli orzeczona kara jest sprzeczna z ustaleniami między prokuratorem a oskarżonym. W takiej sytuacji sprawa powinna zostać rozpoznana na zasadach ogólnych.

Uzasadnienie

Istota trybu konsensualnego (art. 335 k.p.k.) polega na tym, że wyrok ma opiewać na karę uzgodnioną przez strony. Sąd jest zobowiązany do kontroli wniosku pod kątem zgodności z porozumieniem. Jeśli kara orzeczona jest inna niż uzgodniona, sąd powinien zweryfikować stanowiska stron lub rozpoznać sprawę na zasadach ogólnych (art. 343 § 7 k.p.k.).

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

L. B.

Strony

NazwaTypRola
L. B.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (8)

Główne

k.k. art. 178a § § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 335 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy wniosku prokuratora o skazanie bez rozprawy.

k.p.k. art. 343 § § 6

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy trybu postępowania w przedmiocie skazania bez rozprawy.

k.p.k. art. 343 § § 7

Kodeks postępowania karnego

Stanowi, że w przypadku braku podstaw do uwzględnienia wniosku, sprawa powinna zostać rozpoznana na zasadach ogólnych.

Pomocnicze

k.p.k. art. 521 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wniesienia kasacji przez Prokuratora Generalnego.

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Tryb rozpoznania kasacji.

k.p.k. art. 442 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Związanie sądu niższej instancji zapatrywaniami prawnymi sądu wyższej instancji.

k.p.k. art. 518

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy stosowania przepisów o kasacji do postępowań.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego procesowego – art. 343 § 7 i 6 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k., polegające na uwzględnieniu wniosku prokuratora o skazanie L. B. bez przeprowadzenia rozprawy i wydanie wyroku zgodnie z wnioskiem pomimo, że pozostawał on w sprzeczności z dokonanymi uprzednio z oskarżonym uzgodnieniami, co doprowadziło do orzeczenia nieuzgodnionej z oskarżonym kary 5 miesięcy ograniczenia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania.

Godne uwagi sformułowania

Istota omawianego trybu konsensualnego sprowadza się bowiem do tego, że wyrok sądu, wydany na posiedzeniu bez prowadzenia postępowania dowodowego, ma w założeniu opiewać na taką właśnie karę, jaką uzgodnili prokurator i oskarżony. Akceptacja więc przez sąd kary zgodnej z zawartym porozumieniem, lecz rozbieżnej z treścią złożonego wniosku, nie pozwala na podzielenie jego zasadności. W przeciwnym wypadku, jak stanowi przepis art. 343 § 7 k.p.k., sprawa powinna zostać rozpoznana na zasadach ogólnych.

Skład orzekający

Dorota Rysińska

przewodniczący-sprawozdawca

Zbigniew Puszkarski

członek

Włodzimierz Wróbel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skazania bez rozprawy (art. 335 i 343 k.p.k.) i konieczności zgodności orzeczonej kary z ustaleniami stron."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania i sytuacji rozbieżności między wnioskiem a ustaleniami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje istotne błędy proceduralne, które mogą prowadzić do niesprawiedliwych rozstrzygnięć, nawet w trybie uproszczonym. Podkreśla znaczenie dokładności i zgodności ustaleń między stronami a wyrokiem sądu.

Błąd proceduralny w Sądzie Rejonowym doprowadził do orzeczenia surowszej kary niż uzgodniono – Sąd Najwyższy uchyla wyrok.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KK 110/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 czerwca 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dorota Rysińska (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Zbigniew Puszkarski SSN Włodzimierz Wróbel Protokolant Anna Kowal w sprawie L. B. skazanego z art. 178a § 2 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, odbytym w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 25 czerwca 2013 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 29 września 2009 r., uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w G. UZASADNIENIE Prokurator Generalny zaskarżył kasacją, wniesioną na korzyść L. B. w trybie art. 521 § 1 k.p.k., prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 29 września 2009 r. Wyrokowi temu zarzucił „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego procesowego – art. 343 § 7 i 6 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k., polegające na uwzględnieniu wniosku prokuratora o skazanie L. 2 B. bez przeprowadzenia rozprawy i wydanie wyroku zgodnie z wnioskiem pomimo, że pozostawał on w sprzeczności z dokonanymi uprzednio z oskarżonym uzgodnieniami, co doprowadziło do orzeczenia nieuzgodnionej z oskarżonym kary 5 miesięcy ograniczenia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania”. Na tej podstawie Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Poddany analizie przebieg przeprowadzonego w sprawie postępowania, w konfrontacji z treścią kończącego je rozstrzygnięcia, potwierdza oczywistą zasadność podniesionego w kasacji zarzutu. Z materiału dowodowego wynika, że orzekający w trybie art. 343 § 6 k.p.k. Sąd Rejonowy, wydał wyrok skazujący oskarżonego L. B. za przestępstwo określone w art. 178a § 2 k.k. i wymierzył mu karę 5 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na rzecz gminy D. w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym, oraz orzekł wobec niego środek karny zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres roku. Wymierzenia takiej właśnie kary żądał prokurator we wniosku dołączonym do aktu oskarżenia na podstawie art. 335 § 1 k.p.k. Rzecz jednak w tym, że prokurator nie miał podstaw do umieszczenia we wspomnianym wniosku opisanego żądania co do kary, ponieważ z oskarżonym uzgodnił wymierzenie mu kary ograniczenia wolności nie w sposób bezwzględny, a z warunkowym zawieszeniem jej wykonania (k. 19). Co za tym idzie, Sąd Rejonowy nie mógł uwzględnić tak sformułowanego wniosku. Istota omawianego trybu konsensualnego sprowadza się bowiem do tego, że wyrok sądu, wydany na posiedzeniu bez prowadzenia postępowania dowodowego, ma w założeniu opiewać na taką właśnie karę, jaką uzgodnili prokurator i oskarżony. Oczywiście, sąd obowiązany jest dokonać kontroli złożonego na podstawie art. 335 § 1 k.p.k. wniosku, także pod kątem jego zgodności z treścią faktycznie zawartego porozumienia. To bowiem kara przewidziana w tym porozumieniu stanowi element oceny zasadności wniosku. Akceptacja więc przez sąd kary zgodnej z zawartym porozumieniem, lecz rozbieżnej z treścią złożonego wniosku, nie pozwala na podzielenie jego zasadności. Analogicznie też, akceptacja kary 3 wnioskowanej, jednak innej niż uzgodniona nie oznacza, że istnieją podstawy do uwzględnienia tegoż (rozbieżnego wszak z uzgodnieniami) wniosku. W każdej natomiast z tych sytuacji, sąd ma możliwość zweryfikowania, na posiedzeniu przeprowadzonym w trybie art. 343 § 5 k.p.k., czy to treści wniosku, czy to stanowiska prokuratora i oskarżonego, co może otworzyć drogę do uwzględnienia wniosku i wydania wyroku skazującego, orzekającego uzgodnioną (po ewentualnej modyfikacji stanowisk) karę. W przeciwnym wypadku, jak stanowi przepis art. 343 § 7 k.p.k., sprawa powinna zostać rozpoznana na zasadach ogólnych. Sąd Rejonowy zaniechał przeprowadzenia tych czynności na posiedzeniu przeprowadzonym w dniu 29 września 2009 r. i uwzględnił wadliwie sformułowany wniosek prokuratora. Wydany w tych warunkach, zgodny z tym wnioskiem wyrok skazujący, bez żadnej zatem wątpliwości obraża wymienione w zarzucie kasacji przepisy prawa procesowego. Nie ma też żadnej wątpliwości co do tego, że omówione naruszenia prawa miały istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, skoro w efekcie doszło do wymierzenia L. B. nieuzgodnionej z nim, surowszej – bo bezwzględnej – kary ograniczenia wolności. Tak wydany wyrok musiał zatem podlegać uchyleniu. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy w G.. – aktualnie właściwy (w myśl rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 października 2012 r. w sprawie zniesienia niektórych sądów rejonowych) – będzie związany zapatrywaniami prawnymi, prezentowanymi powyżej (art. 518 w zw. z art. 442 § 3 k.p.k.). Ponownie zatem zbada zasadność złożonego na podstawie art. 335 § 1 k.p.k. wniosku i podejmie próbę jego weryfikacji. Jej fiasko będzie oznaczało konieczność rozpoznania sprawy na rozprawie. Z tych wszystkich powodów uznając, że skarga podlega uwzględnieniu w trybie określonym przepisem art. 535 § 5 k.p.k., Sąd Najwyższy orzekł, jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI