V KK 103/25

Sąd Najwyższy2025-06-04
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuNiskanajwyższy
kasacjaSąd Najwyższykara pozbawienia wolnościzawieszenie karynawiązkaśrodek karnyzakaz prowadzenia pojazdówprawo karnepostępowanie karne

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego M. W. jako oczywiście bezzasadną, utrzymując w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku, który warunkowo zawiesił wykonanie kary pozbawienia wolności.

Obrońca skazanego M. W. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku, który warunkowo zawiesił wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej przez Sąd Rejonowy. Zarzuty dotyczyły m.in. rażącej obrazy prawa materialnego w zakresie orzeczenia nawiązek oraz naruszenia przepisów postępowania. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, oddalając ją i obciążając skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego M. W. od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku, który zmienił wyrok Sądu Rejonowego, warunkowo zawieszając wykonanie kary pozbawienia wolności. Obrońca zarzucał m.in. rażącą obrazę prawa materialnego w postaci orzeczenia nawiązek, które miały być nieznane ustawie, oraz naruszenie przepisów postępowania, w tym pominięcie zarzutu rażącej niewspółmierności środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Wskazał, że nawiązka jest środkiem kompensacyjnym znanym ustawie karnej, a argumentacja skarżącego dotyczyła jedynie podstaw jej orzeczenia. Sąd Najwyższy zauważył również błąd w wymiarze kary łącznej orzeczonej przez sąd I instancji oraz nieścisłość w kwocie zasądzonych nawiązek podnoszoną przez skarżącego. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, nawiązka jest środkiem kompensacyjnym znanym ustawie karnej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że nawiązka jest środkiem kompensacyjnym przewidzianym w ustawie karnej, a zarzuty skarżącego dotyczące braku szkody lub krzywdy nie podważają jej ustawowego charakteru.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić kasację

Strona wygrywająca

SkarPaństwo

Strony

NazwaTypRola
M. W.osoba_fizycznaskazany
S. Z.osoba_fizycznawspółoskarżony
J. J.osoba_fizycznapokrzywdzony
M. K.osoba_fizycznapokrzywdzony
J. Z.osoba_fizycznapokrzywdzony
S. P.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (39)

Główne

k.k. art. 279 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 13 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 288 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 244

Kodeks karny

k.k. art. 91 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 42 § 1a

Kodeks karny

k.k. art. 43 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 91 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 46 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 69 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 69 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 70 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 73 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 72 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 535 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 636 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 637a

Kodeks karny

Pomocnicze

k.k. art. 5 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 4

Kodeks karny

k.k. art. 7

Kodeks karny

k.k. art. 410

Kodeks karny

k.k. art. 424 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 6

Kodeks karny

k.k. art. 167

Kodeks karny

k.k. art. 335 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 335 § 3

Kodeks karny

k.k. art. 335 § 4

Kodeks karny

k.k. art. 343 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 343 § 3

Kodeks karny

k.k. art. 343 § 4

Kodeks karny

k.k. art. 343 § 5

Kodeks karny

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 440

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 60 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 86 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 37

Kodeks karny

Argumenty

Odrzucone argumenty

Obraza prawa materialnego w postaci orzeczenia nieznanego ustawie środka karnego (nawiązki). Obraza przepisów postępowania przez pominięcie zarzutu rażącej niewspółmierności środka karnego (zakazu prowadzenia pojazdów). Obraza art. 440 k.p.k. przez utrzymanie w mocy wyroku sądu I instancji mimo podstaw do zmiany w zakresie nawiązek.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest oczywiście bezzasadna nawiązka stanowi środek kompensacyjny znany ustawie karnej nie było dopuszczalne wymierzenie kary łącznej roku pozbawienia wolności

Skład orzekający

Kazimierz Klugiewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że nawiązka jest środkiem znanym ustawie karnej i że kasacja w tym zakresie jest bezzasadna. Wskazanie na błąd w wymiarze kary łącznej."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyficznych zarzutów kasacyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych i materialnoprawnych związanych z orzekaniem nawiązek i środków karnych w postępowaniu karnym. Jest interesująca dla prawników karnistów, ale mniej dla szerszej publiczności.

Sąd Najwyższy o nawiązkach w sprawach karnych: czy są one 'nieznane ustawie'?

Dane finansowe

nawiązka: 3000 PLN

nawiązka: 1000 PLN

nawiązka: 2000 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
V KK 103/25
POSTANOWIENIE
Dnia 4 czerwca 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kazimierz Klugiewicz
w sprawie
M. W.
,
skazanego z art. 279 § 1 k.k. i in.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.,
w dniu 4 czerwca 2025 r.,
kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku
z dnia 31 lipca 2024 r., sygn. akt V Ka 955/24,
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego Gdańsk-Południe w Gdańsku
‎
z dnia 30 stycznia 2024 r., sygn. akt X K 654/22,
p o s t a n o w i ł:
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążyć skazanego.
UZASADNIENIE
M. W. wyrokiem  Sądu Rejonowego Gdańsk - Południe w Gdańsku z dnia 30 stycznia 2024 r., sygn. akt X K 654/22, został uznany za winnego:
- trzech występków z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 279 § 1 k.k. w zb. z art. 288 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., art. 279 § 1 k.k. w zb. z art. 288 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i 279 § 1 k.k. popełnionych w warunkach ciągu przestępstw, za które wymierzono mu karę roku pozbawienia wolności;
- dwóch występków z art. 244 k.k., popełnionych w warunkach ciągu przestępstw, za które wymierzono mu karę 3 miesięcy pozbawienia wolności.
Sąd I instancji, na podstawie art. 91 § 2 k.k., połączył kary pozbawienia wolności orzeczone wobec oskarżonego M. W. i wymierzył w ich miejsce karę 1 roku pozbawienia wolności. Ponadto, na podstawie art. 42 § 1a pkt 2 k.k., art. 43 § 1 k.k., art. 91 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego M. W. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat, na podstawie art. 46 § 2 k.k. zasądził solidarnie od oskarżonych S. Z. i M. W. nawiązki w kwotach: 3000 zł na rzecz J. J. i M. K., 1000 zł na rzecz J. Z. i 2000 zł na rzecz S. P.
Od tego wyroku apelację wniósł obrońca oskarżonego, który – podnosząc zarzuty obrazy przepisów prawa materialnego (art. 279 § 1 k.k.; art. 46 § 2 k.k., art. 60 § 2 k.k.), naruszenia przepisów postępowania, mającą wpływ na treść wyroku (art. 5 § 2 k.p.k.; art. 4 k.p.k., 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k., w zw. z art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k.; art. 6 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. w zw. z art. 167 k.p.k.; art. 6 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. w zw. z art. 167 k.p.k.; art. 335 § 1, 3, 4 k.p.k. wart. 343 § 2, 3,4, 5 k.p.k.), wskazując na błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia, który miał wpływ na wydany wyrok, a także formułując  zarzut rażącej niewspółmierności kary pozbawienia wolności – wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Sąd Okręgowy w Gdańsku wyrokiem z dnia 31 lipca 2024 r., sygn. akt V Ka 955/24, zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że na podstawie art. 69 §1 i 2 k.k., art. 70 § 1 k.k., wykonanie orzeczonej wobec M. W. kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby wynoszący 3 lata i na podstawie art. 73 § 1 k.k. i art. 72 § 1 pkt 4 k.k. oddał oskarżonego w okresie próby pod dozór kuratora oraz zobowiązał go do wykonywania pracy zarobkowej. W pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.
Wyrok Sądu II instancji, w części utrzymującej w mocy orzeczenie Sądu
meriti
, został zaskarżony kasacją przez obrońcę skazanego, który podniósł następujące zarzuty:
1.
rażące obrazę przepisów prawa materialnego mającą wpływ na treść wyroku w postaci art. 46 § 2 k.k. przez orzeczenie nieznanego ustawie środka karnego określonego jako nawiązka poprzez zasądzenie solidarnie od oskarżonych S. Z. i M. W. kwoty 3000 zł osobno na rzecz każdego z pokrzywdzonych, tj. J. J., M. K., J. Z., S. P., pomimo, że nie istniała żadna szkoda na majątku pokrzywdzonych oraz krzywda niemajątkowa na dzień zamknięcia przewodu sądowego oraz wydania wyroku przez Sąd l instancji, podczas gdy nawiązka zasądzana jest tytułem powstałej szkody na majątku lub krzywdy na osobie,
2.
rażące obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść wyroku, w postaci:
a)
obrazę art. 439 § 1 pkt 5 k.p.k. k.p.k. w zw. z art. 46 § 2 k.k. przez orzeczenie nieznanego ustawie środka karnego określonego jako nawiązka poprzez zasądzenie solidarnie od oskarżonych S. Z. i M. W. kwoty 3000 zł osobno na rzecz każdego z pokrzywdzonych, tj. J. J., M. K., J. Z., S. P., pomimo, że nie istniała żadna szkoda na majątku pokrzywdzonych oraz krzywda niemajątkowa na dzień zamknięcia przewodu sądowego oraz wydania wyroku przez sąd I i II instancji, podczas gdy nawiązka zasądzana jest tytułem powstałej szkody na majątku lub krzywdy na osobie,
b)
art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. poprzez pominięciu zarzutu rażącej niewspółmierności orzeczonego wobec oskarżonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat, podczas gdy sytuacja majątkowa oskarżonego, obowiązki nałożone na  niego wyrokiem sądu I instancji w postaci obowiązku zapłaty łącznie kwoty 12000 zł na rzecz pokrzywdzonych, okoliczności popełniania czynu i motywacja oskarżonego, nie zostały uwzględnione w sposób wystarczający przy zasądzeniu oskarżonemu środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat,
c)
art. 440 k.p.k. poprzez utrzymanie mocy w części zaskarżonej wyroku sądu I instancji, pomimo, że zachodziły podstawy do zmiany wyroku w zakresie zasądzonego środka karnego w postaci obowiązku zapłaty łącznie kwoty 12000 zł na rzecz pokrzywdzonych, podczas gdy nawiązka może być orzeczona wyłącznie w sytuacji wystąpienia szkody u pokrzywdzonego, a nie tytułem bezpodstawnego przysporzenia majątkowego.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów autor kasacji wniósł o uchylenie wyroku Sądu odwoławczego w zaskarżonej części i poprzedzającego go wyroku Sądu I instancji w zakresie objętym zaskarżeniem, i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi
meriti
.
Prokurator w odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście bezzasadna, co uprawniało do jej oddalenia na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że Sąd II instancji zmienił wyrok Sądu
meriti
co do kary, warunkowo zawieszając jej wykonanie na okres próby wynoszący 3 lata. Z tego względu podstawą kasacji dla strony mogły być jedynie uchybienia mające rangę bezwzględnych przyczyn odwoławczych wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. (art. 523 § 2 i § 4 pkt 1 k.p.k.).
Wobec tego, kasacja mogła podlegać merytorycznemu rozpoznaniu wyłącznie w zakresie zarzutu wskazującego na obrazę prawa procesowego tj. art. 439 § 1 pkt 5 k.p.k. Zarzut ten jest jednak oczywiście bezzasadny, albowiem w świetle art. 46 § 2 k.k. nie budzi wątpliwości to, że nawiązka stanowi środek kompensacyjny znany ustawie karnej,  zaś argumentacja autora kasacji sprowadza się jedynie do kwestionowania podstaw jej orzeczenia, co rzecz jasna nie może prowadzić do wykazania podniesionego uchybienia.
Na koniec wolno na marginesie – z uwagi na kierunek kasacji – zauważyć, że zgodnie z art. 86 § 1 k.k. sąd wymierza karę łączną w granicach powyżej najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa. Jeżeli zatem w niniejszej sprawie łączeniu podlegały kary jednostkowe roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności, to minimalny wymiar kary łącznej wynosił rok i 1 miesiąc kary pozbawienia wolności, albowiem karę tego rodzaju wymierza się w miesiącach i latach (zob. art. 37 k.k.). Nie było zatem dopuszczalne wymierzenie kary łącznej roku pozbawienia wolności, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Nie ma też racji skarżący podnosząc, że wobec oskarżonego orzeczono nawiązki w łącznej kwocie 12 000 złotych, skoro rzeczywista ich suma wynosi 9 000 zł.
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu, na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążając skazanego.
[J.I.]
[r.g.]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI