Orzeczenie · 2026-05-06

V KB 41/26

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-05-06
SNinnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
Sąd Najwyższyniezawisłość sędziowskabezstronnośćpostępowanie karnelustracjawniosek o wyłączenieobrońcazarządzenie

Zarządzenie Prezesa Sądu Najwyższego Zbigniewa Kapińskiego z dnia 6 maja 2026 r. dotyczy wniosku o zbadanie spełnienia przez sędzię Małgorzatę Bednarek wymogów niezawisłości i bezstronności, złożonego na podstawie przepisów ustawy o Sądzie Najwyższym (uSN) i Kodeksu postępowania karnego (k.p.k.). Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 6-9 i 24 uSN, odrzucił wniosek, stwierdzając, że pochodzi on od strony postępowania, został sporządzony i wniesiony przez obrońcę z zachowaniem terminu i wymogów pisma procesowego. Uzasadnienie odrzucenia wskazuje, że wniosek nie spełniał wymogów merytorycznych, nie wskazywał na sposób postępowania sędziego po powołaniu ani na to, jak okoliczności związane z powołaniem miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności. Argumentacja obrońcy została uznana za nieindywidualizowaną i zbyt ogólną. Ponadto, Sąd Najwyższy zinterpretował art. 29 § 11 uSN, stanowiąc, że obowiązek zawiadomienia organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku dotyczy wyłącznie pełnomocników, a nie obrońców, co wykluczało konieczność zawiadomienia Okręgowej Rady Adwokackiej w tej konkretnej sprawie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wniosków o wyłączenie sędziego w Sądzie Najwyższym, w tym rozróżnienie między pełnomocnikiem a obrońcą w kontekście procedury lustracyjnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej procedury lustracyjnej i wniosków o wyłączenie sędziego w Sądzie Najwyższym.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wniosek o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego, złożony przez obrońcę w postępowaniu lustracyjnym, spełnia wymogi formalne i merytoryczne przewidziane w ustawie o Sądzie Najwyższym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych, w szczególności nie wskazuje konkretnych okoliczności naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wniosek był zbyt ogólny, nie wskazywał na indywidualny wpływ okoliczności powołania sędziego na jego bezstronność i niezawisłość, a argumentacja była powtarzalna i nie dotyczyła specyfiki danej sprawy.

Czy przepis art. 29 § 11 ustawy o Sądzie Najwyższym, nakazujący zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku o przeprowadzenie testu niezależności, obejmuje swoim zakresem obrońców?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten dotyczy wyłącznie pełnomocników, a nie obrońców.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na rozróżnieniu ról procesowych pełnomocnika i obrońcy w ustawie o Sądzie Najwyższym, uznając, że brak jest podstaw do szerszej interpretacji pojęcia 'pełnomocnik' w kontekście art. 29 § 11 uSN.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucenie wniosku
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
lustrowanyinnestrona postępowania
obrońca lustrowanegoinneobrońca
SSN Małgorzata Bednarekinnesędzia

Przepisy (14)

Główne

uSN art. 29 § § 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

uSN art. 29 § § 6-9

Ustawa o Sądzie Najwyższym

uSN art. 29 § § 7

Ustawa o Sądzie Najwyższym

uSN art. 29 § § 8

Ustawa o Sądzie Najwyższym

uSN art. 29 § § 9

Ustawa o Sądzie Najwyższym

uSN art. 29 § § 11

Ustawa o Sądzie Najwyższym

k.p.k. art. 429 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 119 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

uSN art. 29 § § 5

Ustawa o Sądzie Najwyższym

uSN art. 29 § § 10

Ustawa o Sądzie Najwyższym

uSN art. 85 § § 2

Ustawa o Sądzie Najwyższym

k.p.k. art. 87 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 20 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 99 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek nie wskazuje na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz tego, jak okoliczności związane z powołaniem miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności. • Argumentacja obrońcy jest nieindywidualizowana i nie dotyczy konkretnej sprawy. • Przepis art. 29 § 11 uSN dotyczy wyłącznie pełnomocników, a nie obrońców.

Godne uwagi sformułowania

wniosek pochodzi od strony postępowania przed Sądem Najwyższym – lustrowanego • został sporządzony, podpisany i wniesiony przez obrońcę lustrowanego • z zachowaniem terminu tygodniowego • czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego • Kodeks postępowania karnego nie przewiduje w niniejszym wypadku obowiązku sporządzenia uzasadnienia, gdyż zarządzenie to jest niezaskarżalne • Za spełnienie tego wymogu ustawowego nie sposób uznać przywoływanie postanowień, w których wyłączono SSN Annę Dziergawkę od rozpoznania sprawy • Argumentacja w końcowej części uzasadnienia wniosku, w której wskazuje się na skomplikowany charakter spraw lustracyjnych jako spraw represyjnych pomija z jednej strony, że tego typu sprawy nie są jedynymi sprawami o skomplikowanej materii • Obrońca tylko markuje taki indywidualny wpływ, nie podając jednak żadnych konkretnych okoliczności • Przepis ten jednak odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje swoim zakresem obrońców.

Skład orzekający

Zbigniew Kapiński

przewodniczący

Małgorzata Bednarek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wniosków o wyłączenie sędziego w Sądzie Najwyższym, w tym rozróżnienie między pełnomocnikiem a obrońcą w kontekście procedury lustracyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury lustracyjnej i wniosków o wyłączenie sędziego w Sądzie Najwyższym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy procedury lustracyjnej i zasad niezawisłości sędziowskiej, co jest tematem budzącym zainteresowanie w kontekście praworządności i funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.

Sąd Najwyższy odrzuca wniosek o wyłączenie sędziego: czy obrońca może być traktowany jak pełnomocnik?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst