Orzeczenie · 2026-04-09

V KB 34/26

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-04-09
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
niezawisłość sędziowskabezstronnośćwyłączenie sędziegoSąd Najwyższypostępowanie karneobrońcazarządzenietest niezależności

Prezes Sądu Najwyższego, Zbigniew Kapiński, na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 6-9 i 24 uSN, wydał zarządzenie o odrzuceniu wniosku o zbadanie spełnienia przez sędziego A.D. wymogów niezawisłości i bezstronności. Wniosek, złożony przez obrońcę skazanego, został uznany za spełniający wymogi formalne dotyczące pochodzenia od strony postępowania, sporządzenia przez obrońcę, zachowania terminu oraz wymogów pisma procesowego. Jednakże, w uzasadnieniu zarządzenia wskazano, że wniosek nie spełnia wymogów merytorycznych. Nie wskazano, w jaki sposób okoliczności związane z powołaniem sędziego i jego postępowaniem po powołaniu miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w konkretnej sprawie. Sąd odrzucił argumentację wnioskodawcy dotyczącą wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej jako podstawy do wyłączenia sędziego, podkreślając, że oznaczałoby to automatyczne wyłączenie w każdej sprawie. Stwierdzono również, że brak zaufania strony do sędziego nie stanowi podstawy do jego wyłączenia. Wskazano, że Sędzia SN R.W. został wyłączony od rozpoznania sprawy na mocy wcześniejszego postanowienia, a Sędzia SN A.D. została przydzielona zgodnie z przepisami. Podkreślono, że obrońca nie zapoznał się z aktami sprawy. Dodatkowo, odniesiono się do wniosku o wznowienie postępowania w innej sprawie (V KB 12/26), wyjaśniając, że zarządzenia nie są orzeczeniami, od których można wznowić postępowanie karne. Zarządzenie jest niezaskarżalne, a uzasadnienie zostało sporządzone ze względu na odrzucenie wniosku.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wniosków o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego, podstaw wyłączenia sędziego, możliwości wznowienia postępowania w sprawach karnych zakończonych zarządzeniem oraz rozróżnienia między pełnomocnikiem a obrońcą w kontekście zawiadamiania organów samorządu zawodowego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej procedury w Sądzie Najwyższym i wniosków o charakterze proceduralnym, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy karnej.

Zagadnienia prawne (4)

Czy wniosek o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego, złożony przez obrońcę skazanego, spełnia wymogi formalne i merytoryczne przewidziane prawem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie spełnia wymogów merytorycznych, ponieważ nie wskazuje w sposób wystarczający, jak okoliczności związane z powołaniem sędziego i jego postępowaniem po powołaniu miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w konkretnej sprawie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wniosek nie zawierał wystarczającego uzasadnienia merytorycznego, a argumentacja oparta na bezwzględnej przyczynie odwoławczej lub braku zaufania strony do sędziego jest błędna i nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego.

Czy brak zaufania strony lub jej reprezentanta procesowego do sędziego stanowi podstawę do jego wyłączenia od rozpoznania sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, brak zaufania strony lub jej reprezentanta procesowego do sędziego nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że przepisy prawa nie przewidują takiej podstawy do wyłączenia sędziego, ani w trybie przepisów ustrojowych, ani w trybie przepisów Kodeksu postępowania karnego.

Czy w sprawach zakończonych zarządzeniem w Sądzie Najwyższym możliwe jest wznowienie postępowania sądowego w trybie art. 540 i art. 542 § 3 k.p.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarządzenia zapadające w sprawach kategorii KB nie są orzeczeniami, w stosunku do których możliwe jest wznowienie postępowania sądowego.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że wznowienie postępowania sądowego jest możliwe jedynie w odniesieniu do postępowań zakończonych orzeczeniem sądu, a zarządzenie nie jest rodzajem orzeczenia w polskiej procedurze karnej.

Czy w przypadku odrzucenia wniosku złożonego przez obrońcę w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, obligatoryjne jest zawiadomienie organu samorządu zawodowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis art. 29 § 11 uSN, przewidujący obligatoryjne zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku, odnosi się wyłącznie do pełnomocników, a nie obrońców.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że prawodawca w ustawie o Sądzie Najwyższym rozróżnia role pełnomocników i obrońców, a sformułowanie 'pełnomocnik' w art. 29 § 11 uSN nie obejmuje obrońcy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucenie wniosku
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
A.D.innesędzia
skazanyinnestrona postępowania
obrońca skazanegoinnereprezentant strony
Sędzia SN R.W.innesędzia

Przepisy (18)

Główne

k.p.k. art. 429 § § 1

Kodeks postępowania karnego

uSN art. 29 § § 6-9

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Pomocnicze

uSN art. 29 § § 7

Ustawa o Sądzie Najwyższym

k.p.c. art. 87 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

uSN art. 29 § § 8 zd. czwarte

Ustawa o Sądzie Najwyższym

uSN art. 29 § § 8 zd. pierwsze

Ustawa o Sądzie Najwyższym

k.p.k. art. 119 § § 1

Kodeks postępowania karnego

uSN art. 29 § § 9

Ustawa o Sądzie Najwyższym

uSN art. 24

Ustawa o Sądzie Najwyższym

k.p.k. art. 99 § § 2

Kodeks postępowania karnego

uSN art. 29 § § 5

Ustawa o Sądzie Najwyższym

k.p.k. art. 20 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 540

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 542 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 119 § § 1

Kodeks postępowania karnego

uSN art. 29 § § 11

Ustawa o Sądzie Najwyższym

uSN art. 85 § § 2

Ustawa o Sądzie Najwyższym

uSN art. 29 § § 10

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek nie spełnia wymogów merytorycznych, ponieważ nie wskazuje w sposób wystarczający, jak okoliczności związane z powołaniem sędziego i jego postępowaniem po powołaniu miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w konkretnej sprawie. • Brak zaufania strony lub jej reprezentanta procesowego do sędziego nie stanowi podstawy do jego wyłączenia. • Zarządzenia zapadające w sprawach kategorii KB nie są orzeczeniami, w stosunku do których możliwe jest wznowienie postępowania sądowego. • Przepis art. 29 § 11 uSN odnosi się wyłącznie do pełnomocników, a nie obrońców.

Odrzucone argumenty

Argumentacja oparta na wystąpieniu bezwzględnej przyczyny odwoławczej jako podstawy do wyłączenia sędziego. • Argumentacja oparta na braku zaufania strony do sędziego jako podstawie do wyłączenia. • Możliwość wznowienia postępowania w sprawach zakończonych zarządzeniem. • Rozumienie pojęcia 'pełnomocnik' w art. 29 § 11 uSN jako obejmującego także obrońcę.

Godne uwagi sformułowania

wniosek pochodzi od strony postępowania przed Sądem Najwyższym • został sporządzony, podpisany i wniesiony przez obrońcę skazanego • czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego • nie wskazuje bowiem na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz tego, jak okoliczności związane z powołaniem oraz sposób postępowania sędziego po powołaniu – w rozumieniu art. 29 § 5 i n. uSN – miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w okolicznościach tej konkretnej sprawy • „brak zaufania” (s. 2 wniosku) strony lub jej reprezentanta procesowego do sędziego przydzielonego lub wyznaczonego do rozpoznania sprawy nie stanowi w ogóle podstawy do wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy • orzeczenia zapadające w sprawach KB nie są takimi orzeczeniami, w stosunku do których – w świetle art. 540 i art. 542 § 3 k.p.k. – możliwe jest wznowienie postępowania sądowego • zarządzenie (decyzja w takiej formie zapadła w sprawie V KB 12/26) w polskiej procedurze karnej nie jest rodzajem orzeczenia • Artykuł 29 § 11 uSN przewiduje co prawda obligatoryjne zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku złożonego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Przepis ten jednak odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje swoim zakresem obrońców.

Skład orzekający

Zbigniew Kapiński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wniosków o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego, podstaw wyłączenia sędziego, możliwości wznowienia postępowania w sprawach karnych zakończonych zarządzeniem oraz rozróżnienia między pełnomocnikiem a obrońcą w kontekście zawiadamiania organów samorządu zawodowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury w Sądzie Najwyższym i wniosków o charakterze proceduralnym, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy karnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z niezawisłością i bezstronnością sędziów, co jest istotne dla każdego prawnika. Pokazuje też, jak rygorystyczne są wymogi formalne w postępowaniu sądowym.

Sąd Najwyższy odrzuca wniosek o test niezawisłości sędziego. Kluczowe błędy formalne i merytoryczne obrońcy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst