V KB 15/26

Sąd Najwyższy2026-02-17
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
niezawisłość sędziowskabezstronność sędziegowniosek o wyłączenie sędziegoSąd Najwyższykodeks postępowania karnegoustawa o Sądzie Najwyższymobrońcaskazany

Sąd Najwyższy odrzucił wniosek skazanego o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego, uznając go za niespełniający wymogów formalnych i merytorycznych.

Sąd Najwyższy, w osobie Prezesa Zbigniewa Kapińskiego, wydał zarządzenie o odrzuceniu wniosku skazanego L.W. o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego SN Antoniego Bojańczyka. Wniosek, złożony przez obrońcę, nie spełniał wymogów formalnych, nie wskazywał na konkretny wpływ okoliczności powołania sędziego na jego bezstronność, a także nie zawierał uzasadnienia sposobu postępowania sędziego po powołaniu. Sąd uznał, że poglądy prawne sędziego nie stanowią podstawy do kwestionowania jego bezstronności.

Prezes Sądu Najwyższego Zbigniew Kapiński wydał zarządzenie o odrzuceniu wniosku skazanego L.W. o zbadanie spełnienia przez sędziego SN Antoniego Bojańczyka wymogów niezawisłości i bezstronności. Wniosek, złożony przez obrońcę skazanego, został odrzucony na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 6-9 i 24 uSN, ponieważ nie spełniał wymaganych prawem wymogów. W szczególności, wniosek nie wskazywał na sposób postępowania sędziego po powołaniu ani na to, jak okoliczności związane z powołaniem miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w tej konkretnej sprawie. Sąd uznał, że wypowiedziane poglądy prawne sędziego w ramach działalności orzeczniczej nie stanowią podstawy do kwestionowania jego bezstronności, gdyż oznaczałoby to, że taki wpływ występuje w każdej sprawie. Ponadto, sąd wyjaśnił, że obowiązek zawiadomienia organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku dotyczy wyłącznie pełnomocników, a nie obrońców, zgodnie z rozróżnieniem ról procesowych w ustawie o Sądzie Najwyższym. Zarządzenie jest niezaskarżalne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie spełnia wymaganych prawem wymogów, w szczególności nie wskazuje na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz tego, jak okoliczności związane z powołaniem miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wniosek nie zawierał wystarczającego uzasadnienia merytorycznego, a poglądy prawne sędziego nie stanowiły podstawy do kwestionowania jego bezstronności. Dodatkowo, wniosek nie spełniał wymogów formalnych dotyczących wskazania sposobu postępowania sędziego po powołaniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie wniosku

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
L.W.osoba_fizycznaskazany
Antoni Bojańczykosoba_fizycznasędzia
Zbigniew Kapińskiosoba_fizycznaPrezes SN

Przepisy (13)

Główne

k.p.k. art. 429 § § 1

Kodeks postępowania karnego

uSN art. 29 § § 6-9

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Pomocnicze

uSN art. 29 § § 7

Ustawa o Sądzie Najwyższym

k.p.c. art. 87 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

uSN art. 29 § § 8

Ustawa o Sądzie Najwyższym

k.p.k. art. 119 § § 1

Kodeks postępowania karnego

uSN art. 29 § § 9

Ustawa o Sądzie Najwyższym

k.p.k. art. 99 § § 2

Kodeks postępowania karnego

uSN art. 29 § § 5

Ustawa o Sądzie Najwyższym

uSN art. 29 § § 11

Ustawa o Sądzie Najwyższym

uSN art. 85 § § 2

Ustawa o Sądzie Najwyższym

k.p.k. art. 20 § § 1

Kodeks postępowania karnego

uSN art. 29 § § 10

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek pochodzi od strony postępowania. Wniosek został sporządzony, podpisany i wniesiony przez obrońcę skazanego. Wniosek został złożony z zachowaniem terminu tygodniowego. Wniosek czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego. Wniosek nie wskazuje na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz tego, jak okoliczności związane z powołaniem miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności. Poglądy prawne sędziego w ramach działalności orzeczniczej nie stanowią podstawy do kwestionowania jego bezstronności. Obowiązek zawiadomienia organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku dotyczy wyłącznie pełnomocników, nie obrońców.

Godne uwagi sformułowania

wniosek pochodzi od strony postępowania przed Sądem Najwyższym – skazanego L.W. został sporządzony, podpisany i wniesiony przez obrońcę skazanego czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego nie przewiduje w niniejszym wypadku obowiązku sporządzenia uzasadnienia, gdyż zarządzenie to jest niezaskarżalne nie wskazuje bowiem na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz tego, jak okoliczności związane z powołaniem oraz sposób postępowania sędziego po powołaniu – w rozumieniu art. 29 § 5 i n. uSN – miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w okolicznościach tej konkretnej sprawy Za spełnienie tego wymogu ustawowego nie sposób uznać powoływanej przez wnioskodawcę okoliczności dotyczącej wypowiedzianych poglądów prawnych w ramach działalność orzeczniczej oraz w zakresie wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, albowiem oznaczałoby to, że taki wpływ występuje w każdej sprawie, niezależnie od jej okoliczności. Przepis ten jednak odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje swoim zakresem obrońców. Prawodawca w ustawie o Sądzie Najwyższym rozróżnia bowiem role procesowe, jakie w postępowaniu przed tym Sądem mogą pełnić adwokaci i radcowie prawni, wskazując wyraźnie w art. 85 § 2 uSN zarówno pełnomocników, jak i obrońców.

Skład orzekający

Zbigniew Kapiński

przewodniczący

Antoni Bojańczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wniosków o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziów Sądu Najwyższego, w tym rozróżnienie między pełnomocnikiem a obrońcą w kontekście obowiązków procesowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury w Sądzie Najwyższym i wniosków składanych przez obrońców w sprawach karnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z niezawisłością i bezstronnością sędziów, co jest istotne dla prawników procesowych. Jednakże, ze względu na charakter zarządzenia i brak głębszej analizy merytorycznej, może być mniej interesująca dla szerszej publiczności.

Sąd Najwyższy odrzuca wniosek o zbadanie bezstronności sędziego – kluczowe rozróżnienie między obrońcą a pełnomocnikiem.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
V KB 15/26
ZARZĄDZENIE
Dnia 17 lutego 2026 r.
Prezes SN Zbigniew Kapiński
W związku z wnioskiem o zbadanie spełnienia przez
SSN Antoniego Bojańczyka
wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących powołaniu i postępowania po powołaniu na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 6-9 i 24 uSN,
stwierdziwszy, że:
- wniosek pochodzi od strony postępowania przed Sądem Najwyższym – skazanego L.W. (art. 29 § 7 uSN),
- został sporządzony, podpisany i wniesiony przez obrońcę skazanego (art. 87
1
§ 1 k.p.c. w zw. z art. 29 § 8 zd. czwarte uSN),
- z zachowaniem terminu tygodniowego (art. 29 § 8 zd. pierwsze uSN) i
- czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego (art. 119 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 9 i 24 uSN),
1)   wniosek odrzucić;
2) odpis zarządzenia doręczyć obrońcy i skazanemu oraz dołączyć do akt V KK 485/24
3) o wniosku i o wydanym zarządzeniu zawiadomić SSN Antoniego Bojańczyka;
4)  zakreślić sprawę w repertorium KB jako zakończoną w inny sposób.
UZASADNIENIE
Kodeks postępowania karnego nie przewiduje w niniejszym wypadku obowiązku sporządzenia uzasadnienia, gdyż zarządzenie to jest niezaskarżalne (por. art. 99 § 2 k.p.k.).
Jednakże – z uwagi na odrzucenie wniosku – należało je sporządzić.
Wniosek nie spełnia wszystkich wymaganych prawem wymogów, nie wskazuje bowiem na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz tego, jak okoliczności związane z powołaniem oraz sposób postępowania sędziego po powołaniu – w rozumieniu art. 29 § 5 i n. uSN – miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w okolicznościach tej konkretnej sprawy. Za spełnienie tego wymogu ustawowego nie sposób uznać powoływanej przez wnioskodawcę okoliczności dotyczącej wypowiedzianych poglądów prawnych w ramach działalność orzeczniczej oraz w zakresie wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, albowiem oznaczałoby to, że taki wpływ występuje w każdej sprawie, niezależnie od jej okoliczności. To z kolei stałoby w sprzeczności z treścią i celem art. 29 § 5 uSN.
W niniejszej sprawie brak było podstaw, aby o odrzuceniu wniosku zawiadomić Okręgową Radę Adwokacką. Artykuł 29 § 11 uSN przewiduje co prawda obligatoryjne zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku złożonego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Przepis ten jednak odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje swoim zakresem obrońców. Prawodawca w ustawie o Sądzie Najwyższym rozróżnia bowiem role procesowe, jakie w postępowaniu przed tym Sądem mogą pełnić adwokaci i radcowie prawni, wskazując wyraźnie w art. 85 § 2 uSN zarówno pełnomocników, jak i obrońców. Brak jest w takiej sytuacji jakichkolwiek racjonalnych podstaw, aby w wypadku art. 29 § 11 uSN sformułowanie „pełnomocnik” rozumieć szerzej aniżeli w art. 85 § 2 uSN, jako obejmujące także obrońcę. W takiej sytuacji w postępowaniu prowadzonym przed Sądem Najwyższym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego zawiadomienie organu samorządu zawodowego, do którego należy obrońca, w razie złożenia przez niego wniosku o przeprowadzenie testu niezależności, który został odrzucony (art. 29 § 10 uSN), możliwe jest jedynie w razie stwierdzenia przesłanek określonych w art. 20 § 1 k.p.k., a te w niniejszej sprawie n
ie zostały spełnione.
Prezes Sądu Najwyższego
SSN Zbigniew Kapiński
Na niniejsze zarządzenie zażalenie nie przysługuje.
[J.J.]
[a.ł]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI