V KB 149/25

Sąd Najwyższy2025-08-20
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższyniezależność sędziowskabezstronnośćpostępowanie karnewniosekodrzucenieobrońcapełnomocnik

Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o przeprowadzenie testu niezależności sędziego, uznając go za niespełniający wymogów formalnych i merytorycznych.

Sąd Najwyższy w formie zarządzenia odrzucił wniosek o przeprowadzenie testu niezależności sędziego, wskazując na jego braki formalne. Wnioskodawca nie wykazał, w jaki sposób okoliczności związane z powołaniem sędziego miałyby wpływać na jego niezawisłość lub bezstronność. Sąd podkreślił również, że przepis o zawiadomieniu organu samorządu zawodowego dotyczy wyłącznie pełnomocników, a nie obrońców.

Sąd Najwyższy, działając na podstawie Kodeksu postępowania karnego i ustawy o Sądzie Najwyższym, wydał zarządzenie o odrzuceniu wniosku o przeprowadzenie testu niezależności sędziego. Uzasadnienie, choć nieobowiązkowe dla niezaskarżalnych zarządzeń, zostało sporządzone ze względu na odrzucenie wniosku. Sąd wskazał, że wniosek nie spełniał wymogów formalnych, ponieważ nie wykazywał, w jaki sposób okoliczności związane z powołaniem sędziego miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w konkretnej sprawie. Sąd odrzucił argumentację wnioskodawcy, że wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej automatycznie świadczy o takim wpływie. Ponadto, Sąd Najwyższy wyjaśnił, że obowiązek zawiadomienia organu samorządu zawodowego, przewidziany w art. 29 § 11 uSN, dotyczy wyłącznie pełnomocników, a nie obrońców, co wynika z rozróżnienia tych ról w ustawie. W związku z tym, w niniejszej sprawie nie było podstaw do zawiadomienia Okręgowej Rady Adwokackiej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie spełnia wymogów, ponieważ nie wskazuje w sposób konkretny, jak okoliczności związane z powołaniem sędziego wpływają na jego niezawisłość lub bezstronność w danej sprawie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że samo powołanie się na bezwzględną przyczynę odwoławczą nie jest wystarczające do wykazania wpływu na niezawisłość lub bezstronność sędziego, gdyż wymagałoby to uznania takiego wpływu w każdej sprawie, co jest sprzeczne z celem przepisów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie wniosku

Przepisy (6)

Główne

uSN art. 29 § § 5

Ustawa o Sądzie Najwyższym

uSN art. 29 § § 10

Ustawa o Sądzie Najwyższym

uSN art. 29 § § 11

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Obowiązkowe zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku złożonego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, dotyczy wyłącznie pełnomocników.

Pomocnicze

k.p.k. art. 99 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Nie przewiduje obowiązku sporządzenia uzasadnienia dla niezaskarżalnego zarządzenia.

uSN art. 85 § § 2

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Rozróżnia role pełnomocników i obrońców w postępowaniu przed Sądem Najwyższym.

k.p.k. art. 20 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa przesłanki zawiadomienia organu samorządu zawodowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek nie wskazuje w sposób konkretny, jak okoliczności związane z powołaniem sędziego wpływają na jego niezawisłość lub bezstronność. Przepis o zawiadomieniu organu samorządu zawodowego dotyczy wyłącznie pełnomocników, a nie obrońców.

Godne uwagi sformułowania

nie wskazuje bowiem na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz tego, jak okoliczności związane z powołaniem oraz sposób postępowania sędziego po powołaniu – w rozumieniu art. 29 § 5 i n. uSN – miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w okolicznościach tej konkretnej sprawy Za spełnienie tego wymogu ustawowego nie sposób uznać powoływanej przez wnioskodawcę okoliczności wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, albowiem oznaczałoby to, że taki wpływ występuje w każdej sprawie, niezależnie od jej okoliczności. Prawodawca w ustawie o Sądzie Najwyższym rozróżnia bowiem role procesowe, jakie w postępowaniu przed tym Sądem mogą pełnić adwokaci i radcowie prawni, wskazując wyraźnie w art. 85 § 2 uSN zarówno pełnomocników, jak i obrońców.

Skład orzekający

Zbigniew Kapiński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących testu niezależności sędziego, rozróżnienie między pełnomocnikiem a obrońcą w kontekście procedur SN."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury wniosku o test niezależności w postępowaniu karnym przed SN.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii niezależności i bezstronności sędziowskiej, a także precyzyjnej interpretacji przepisów procesowych dotyczących ról procesowych.

Sąd Najwyższy wyjaśnia: Kiedy wniosek o test niezależności sędziego jest bezzasadny?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
V KB 149/25
ZARZĄDZENIE
Dnia 20 sierpnia 2025 r.
X
UZASADNIENIE
Kodeks postępowania karnego nie przewiduje w niniejszym wypadku obowiązku sporządzenia uzasadnienia, gdyż zarządzenie to jest niezaskarżalne (por. art. 99 § 2 k.p.k.). Jednakże – z uwagi na odrzucenie wniosku – należało je sporządzić.
Wniosek nie spełnia wszystkich wymaganych prawem wymogów, nie wskazuje bowiem na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz tego, jak okoliczności związane z powołaniem oraz sposób postępowania sędziego po powołaniu – w rozumieniu art. 29 § 5 i n. uSN – miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w okolicznościach tej konkretnej sprawy. Za spełnienie tego wymogu ustawowego nie sposób uznać powoływanej przez wnioskodawcę okoliczności wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, albowiem oznaczałoby to, że taki wpływ występuje w każdej sprawie, niezależnie od jej okoliczności. To z kolei stałoby w sprzeczności z treścią i celem art. 29 § 5 uSN.
W niniejszej sprawie brak było podstaw, aby o odrzuceniu wniosku zawiadomić Okręgową Radę Adwokacką. Artykuł 29 § 11 uSN przewiduje co prawda obligatoryjne zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku złożonego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Przepis ten jednak odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje swoim zakresem obrońców. Prawodawca w ustawie o Sądzie Najwyższym rozróżnia bowiem role procesowe, jakie w postępowaniu przed tym Sądem mogą pełnić adwokaci i radcowie prawni, wskazując wyraźnie w art. 85 § 2 uSN zarówno pełnomocników, jak i obrońców. Brak jest w takiej sytuacji jakichkolwiek racjonalnych podstaw, aby w wypadku art. 29 § 11 uSN sformułowanie „pełnomocnik” rozumieć szerzej aniżeli w art. 85 § 2 uSN, jako obejmujące także obrońcę. W takiej sytuacji w postępowaniu prowadzonym przed Sądem Najwyższym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego zawiadomienie organu samorządu zawodowego, do którego należy obrońca, w razie złożenia przez niego wniosku o przeprowadzenie testu niezależności, który został odrzucony (art. 29 § 10 uSN), możliwe jest jedynie w razie stwierdzenia przesłanek określonych w art. 20 § 1 k.p.k., a te w niniejszej sprawie nie zostały spełnione.
Prezes Sądu Najwyższego
SSN Zbigniew Kapiński
Na niniejsze zarządzenie zażalenie nie przysługuje.
[J.J.]
[a.ł]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI