V KB 113/25

Sąd Najwyższy2025-11-07
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
wyłączenie sędziegoniezawisłośćbezstronnośćSąd NajwyższySąd Apelacyjnytymczasowe aresztowanieprawo o ustroju sądów powszechnychpostępowanie karne

Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania wniosek sędziego o ponowne rozpoznanie wniosku o wyłączenie, uznając, że procedura testowa nie ma zastosowania do spraw o zażalenie na tymczasowe aresztowanie.

Sędzia Sądu Apelacyjnego w Gdańsku złożył wniosek o ponowne rozpoznanie wniosków o stwierdzenie braku spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności oraz wyłączenie od rozpoznania sprawy, a także o uchylenie postanowienia o wyłączeniu. Sąd Najwyższy uznał, że możliwość przeprowadzenia postępowania testowego wobec sędziego jest limitowana, a w sprawach dotyczących zażalenia na tymczasowe aresztowanie, które powinny być rozpoznane w krótkim terminie, procedura ta nie ma zastosowania. W związku z tym sędzia nie miał prawa złożyć wniosku o ponowne rozpoznanie.

Sprawa dotyczyła wniosku sędziego Sądu Apelacyjnego w Gdańsku o ponowne rozpoznanie wniosków o stwierdzenie braku spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności oraz wyłączenie od rozpoznania sprawy II AKz 370/25, a także o uchylenie postanowienia o wyłączeniu. Wniosek ten został złożony po tym, jak prokurator regionalny wniósł o wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy dotyczącej zażalenia oskarżonego na postanowienie o przedłużeniu tymczasowego aresztowania. Sąd Apelacyjny w Gdańsku pierwotnie wyłączył sędziego od rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek sędziego, stwierdził, że możliwość przeprowadzenia tzw. postępowania testowego wobec sędziego sądu powszechnego jest limitowana nie tylko przez podmiot uprawniony do złożenia wniosku, ale także przez kryterium funkcjonalne. Wniosek taki może być złożony jedynie w sprawach, w których termin rozpoznania i wydania orzeczenia jest dłuższy niż miesiąc. Sąd Najwyższy podkreślił, że sprawy dotyczące zażalenia na postanowienie w przedmiocie tymczasowego aresztowania powinny być przedstawione sądowi odwoławczemu w ciągu 48 godzin i rozpoznane przed upływem 7 dni od przekazania akt. W związku z tym, w tego rodzaju sprawach, procedura testowa przewidziana w przepisach Prawa o ustroju sądów powszechnych nie ma zastosowania. W konsekwencji, sędzia sądu powszechnego nie dysponuje prawem do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie wniosku o wyłączenie. Kierując się tymi motywami, Sąd Najwyższy pozostawił wniosek bez rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sędzia sądu powszechnego nie dysponuje prawem do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie wniosku o wyłączenie w trybie art. 42a § 13 p.u.s.p.

Uzasadnienie

Możliwość przeprowadzenia postępowania testowego wobec sędziego jest limitowana kryterium funkcjonalnym, tj. wnioski takie mogą być składane tylko w sprawach, w których termin rozpoznania jest dłuższy niż miesiąc. Sprawy dotyczące zażalenia na postanowienie o tymczasowym aresztowaniu powinny być rozpoznane w terminie 7 dni, co wyklucza zastosowanie procedury testowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawić wniosek bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
B.K.osoba_fizycznaoskarżony
X. Y.osoba_fizycznasędzia
Prokuratura Regionalna w Elbląguorgan_państwowywnioskodawca
Sąd Okręgowy w Elbląguorgan_państwowyinny

Przepisy (10)

Główne

p.u.s.p. art. 42a § § 13

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Reguluje prawo sędziego do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie wniosku o wyłączenie.

p.u.s.p. art. 45a § § 4

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Określa kryterium czasowe dla zastosowania procedury testowej.

Pomocnicze

p.u.s.p. art. 42a § § 4

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Określa kto może złożyć wniosek o ponowne rozpoznanie wniosku o wyłączenie.

p.u.s.p. art. 42a § § 6

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Określa kto może złożyć wniosek o ponowne rozpoznanie wniosku o wyłączenie.

k.p.k. art. 430 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 429 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 42 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 463 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Określa termin przedstawienia sądowi odwoławczemu zażalenia.

k.p.k. art. 252 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Określa termin rozpoznania zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Procedura testowa nie ma zastosowania do spraw o zażalenie na tymczasowe aresztowanie ze względu na krótkie terminy rozpoznania. Sędzia nie ma prawa do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie wniosku o wyłączenie w trybie art. 42a § 13 p.u.s.p. w sprawach, do których procedura testowa nie ma zastosowania.

Godne uwagi sformułowania

Możliwość przeprowadzenia tzw. postępowania testowego wobec sędziego sądu powszechnego limitowana jest nie tylko poprzez określenie, kto może taki wniosek złożyć (...), ale także poprzez kryterium funkcjonalne w tego rodzaju sprawach, procedura testowa przewidziana w przepisach Prawa o ustroju sądów powszechnych nie ma zastosowania sędzia sądu powszechnego nie dysponuje prawem do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie wniosku o wyłączenie

Skład orzekający

Oktawian Nawrot

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego i procedury testowej w sprawach karnych, w szczególności dotyczących tymczasowego aresztowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej i przepisów Prawa o ustroju sądów powszechnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z niezawisłością i bezstronnością sędziów, a także ograniczeń w stosowaniu procedury testowej. Jest to istotne dla prawników procesowych.

Sędzia chciał sam siebie badać? Sąd Najwyższy stawia granice procedurze wyłączenia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
V KB 113/25
POSTANOWIENIE
Dnia 7 listopada 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Oktawian Nawrot
w sprawie oskarżonego B.K.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 7 listopada 2025 r.
wniosku sędziego Sądu Apelacyjnego w Gdańsku X. Y. o ponowne rozpoznanie wniosku o stwierdzenie braku spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności oraz wyłączenie od rozpoznania sprawy II AKz 370/25,
na podstawie art. 42a § 4, 13 i 14 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jedn. Dz.U. 2024, poz. 334 ze zm.) w zw. z art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k.,
postanawia:
pozostawić wniosek bez rozpoznania.
UZASADNIENIE
Dnia 5 maja 2025 r. z-ca prokuratora regionalnego w Elblągu – Michał Kwiatkowski, działając na podstawie art. 42 § 1 k.p.k. i art. 41 § 1 k.p.k., wniósł o wyłączenie Sędziego Sądu Apelacyjnego w Gdańsku X. Y. od rozpoznania sprawy II AKz 370/25, dot. zażalenia oskarżonego B. K. na postanowienie Sądu Okręgowego w Elblągu z dnia 2 kwietnia 2025 r., sygn. II K 44/24, o przedłużeniu tymczasowego aresztowania do dnia 4 lipca 2025 r., godz. 8:50.
Postanowieniem z 21 maja 2025 r., II AKz 370/25, Sąd Apelacyjny w Gdańsku wyłączył sędziego X. Y. od rozpoznania sprawy II AKz 370/25.
Pismem z 2 czerwca 2025 r. SSA w Gdańsku X. Y., na podstawie art. 42a § 13 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (dalej: „p.u.s.p.”), wniósł ponowne rozpoznanie wniosków prok. Prokuratury Regionalnej w Gdańsku o stwierdzenie braku spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności oraz wyłączenie od rozpoznania sprawy II AKz 370/25 oraz o uchylenie postanowienia Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 21 maja 2025 r. i oddalenie wniosku prok. Prokuratury Regionalnej w Gdańsku.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Możliwość przeprowadzenia tzw. postępowania testowego wobec sędziego sądu powszechnego limitowana jest nie tylko poprzez określenie, kto może taki wniosek złożyć (art. 42a § 6 p.u.s.p.), ale także poprzez kryterium funkcjonalne – wniosek taki może być złożony w sprawach, w których termin rozpoznania i wydania orzeczenia jest dłuższy niż miesiąc począwszy od złożenia pisma wszczynającego postępowanie w sprawie (art. 45a § 4 p.u.s.p.
a contrario
).
Sprawa, w której sędzia złożył pismo zarejestrowane pod sygnaturą V KB 113/25 dotyczyła rozpoznania w postępowaniu odwoławczym zażalenia na postanowienie w przedmiocie tymczasowego aresztowania. Tego rodzaju sprawy powinny być natomiast przedstawione sądowi odwoławczemu w ciągu 48 godzin (art. 463 § 2 k.p.k.) i rozpoznane przed upływem 7 dni od przekazania sądowi zażalenia z niezbędnymi aktami (art. 252 § 3 k.p.k.). Stąd, w tego rodzaju sprawach, procedura testowa przewidziana w przepisach Prawa o ustroju sądów powszechnych nie ma zastosowania. W konsekwencji, sędzia sądu powszechnego nie dysponuje prawem do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie wniosku o wyłączenie, o jakim mowa w art. 42a § 13 p.u.s.p.
Kierując się przedstawionymi motywami Sąd Najwyższy rozstrzygnął jak w postanowieniu.
[J.J.]
[r.g.]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI