V Ka 921/17

L. , 7 listopada 2017r. Sygn. akt V Ka 921/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Okręgowy w Lublinie V Wydział Karny – Odwoławczy w składzie : Przewodniczący : SSO Jerzy Daniluk (spr.) Sędziowie : SO Artur Makuch SO Dorota Janicka Protokolant: st. sekr. sądowy Agnieszka Mazur przy udziale Prokuratora Kingi Aftyki po rozpoznaniu dnia 7 listopada 2017r. w L. sprawy P. S. s. J. i M. z d. M. urodz. (...) w P. oskarżonego z art. 177 § 2 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k. , art. 178 a § 1 k.k. , art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29.07.2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii na skutek apelacji wniesionych przez prokuratora, pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej i obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego Lublin - Zachód w Lublinie z dnia 8 czerwca 2017r. sygn. akt IV K 85/16 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że: 1. uchyla rozstrzygnięcia o wymierzonych oskarżonemu jednostkowych karach pozbawienia wolności i łącznej karze pozbawienia wolności, jednostkowych środkach karnych zakazu prowadzenia pojazdów i łącznym zakazie prowadzenia pojazdów oraz nawiązce; 2. uznaje, iż przypisane oskarżonemu czyny opisane w pkt I i II aktu oskarżenia stanowią jedno przestępstwo, wyczerpujące dyspozycję art. 177 § 2 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k. w zb. z art. 178a § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i za to na podstawie art. 177 § 2 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. , w brzmieniu ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U. z 1998 r. Nr 88, poz. 553) obowiązującej w dacie czynu w zw. z art. 4 § 1 k.k. , wymierza oskarżonemu karę 4 / czterech / lat pozbawienia wolności; 3. na podstawie art. 42 § 2 k.k. w brzmieniu ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U. z 1998 r. Nr 88, poz. 553) obowiązującej w dacie czynu w zw. z art. 4 § 1 k.k. , orzeka wobec oskarżonego środek karny zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 7 / siedmiu / lat; 4. uchyla rozstrzygnięcie o zwolnieniu oskarżonego od opłaty za I instancję; 5. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. M. S. i adw. R. M. kwoty po 2.479,68 zł (dwa tysiące czterysta siedemdziesiąt dziewięć złotych sześćdziesiąt osiem groszy) tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną przed Sądem I instancji; II. uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej czynu z punktu III i na podstawie art. 62a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 783) i w tej części postępowanie karne umarza, zaś poniesionymi wydatkami obciąża Skarb Państwa; III. w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; IV. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. R. M. prowadzącego Kancelarię Adwokacką w L. kwotę 516,60 zł (pięćset szesnaście złotych sześćdziesiąt groszy) tytułem nieopłaconej przez stronę pomocy prawnej udzielonej przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu za II instancję; V. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. M. S. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w L. kwotę 516,60 zł (pięćset szesnaście złotych sześćdziesiąt groszy) tytułem nieopłaconej przez stronę pomocy prawnej udzielonej przez obrońcę ustanowionego z urzędu za II instancję; VI. zwalnia oskarżonego od opłaty za obie instancje oraz wydatków postępowania odwoławczego, którymi obciąża Skarb Państwa. Artur Makuch Jerzy Daniluk Dorota Janicka Sygn. akt V Ka 921/17 UZASADNIENIE P. S. został oskarżony o to, że: I. w dniu 23 października 2009r. w L. na ul. (...) kierując samochodem marki B. o nr rej (...) umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym w ten sposób, że jadąc w kierunku J. , znajdując się w stanie nietrzeźwości, posiadając przy pierwszym badaniu 1,67 %o zaś przy drugim badaniu 1,76 %o alkoholu we krwi przekroczył znacznie dopuszczalną prędkość, wykonując nieprawidłowo /po prawej stronie/ manewr wyprzedzania samochodu ciężarowego marki V. utracił panowanie nad pojazdem wjechał na lewy pas ruchu i doprowadził do zderzenia z pojazdem marki M. o nr rej (...) , w wyniku czego pasażer pojazdu marki B. S. Ż. odniósł obrażenia ciała w postaci ciężkich obrażeń wielonarządowych, które stały się przyczyną jego zgonu, tj. o czyn z art. 177 § 2 kk w zw. z art. 178 § 1 kk ; II. w dniu 23 października 2009 roku w L. znajdując się w stanie nietrzeźwości posiadając przy pierwszym badaniu 1,67 %o a przy drugim badaniu 1, 76 %o alkoholu we krwi prowadził po drodze publicznej samochód osobowy marki B. o nr rej. (...) , tj. o czyn z art. 178 a § 1 kk ; III. w dniu 23 października 2009 roku w L. posiadał wbrew przepisom ustawy woreczek foliowy z zawartością 0,95 gram substancji psychotropowej w postaci amfetaminy, tj. o czyn z art. 62 ust 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii ; Wyrokiem z dnia 8 czerwca 2017 r., w sprawie sygnatur akt IV K 85/16, Sąd Rejonowy Lublin – Zachód w Lublinie: I/ P. S. uznał za winnego popełnienia zarzuconego mu w pkt. I czynu wyczerpującego dyspozycję art. 177 § 2 kk w zw. z art. 178 § 1 kk i za to na podstawie art. 177 § 2 kk w zw. z art. 178 § 1 kk skazał go na karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności; 2/ na podstawie art. 42 § 2 kk w brzmieniu pierwotnym ustawy z dnia 06.06.1997 r. Dz.U. z dnia 02.08.1997r. orzekł wobec niego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 5 (pięciu) lat; 3/ na podstawie art. 46 § 2 kk orzekł od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonej M. Ż. nawiązkę w kwocie 15.000 (piętnaście tysięcy) zł; 4/ w ramach czynu z pkt II P. S. uznał za winnego tego, że w dniu 23 października 2009 r. w L. kierował po drodze publicznej w ruchu lądowym samochodem osobowym marki B. o nr rej. (...) znajdując się w stanie nietrzeźwości przy stwierdzonym stężeniu alkoholu we krwi przy pierwszym badaniu 1,67 %o a przy drugim badaniu 1, 76 %o alkoholu we krwi to jest czynu wyczerpującego dyspozycję art. 178a § 1 kk i za to na podstawie art. 178a § 1 kk skazał go na karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności; 5/ na podstawie art. 42 § 2 kk w brzmieniu przed wprowadzeniem zmian zawartych w ustawie z dnia 20.03.2015r. Dz.U. z 2015 poz. 541, która weszła w życie w dniu 18.05.2015r. orzekł wobec oskarżonego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 (trzech) lat; 6/ P. S. uznał za winnego popełnienia zarzuconego mu w pkt. III czynu wyczerpującego dyspozycję art. 62 ust 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii i za to na podstawie art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii skazał go na karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności; 7/ na podstawie art. 70 ust. 2 cytowanej ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii orzekł przepadek i nakazał zniszczenie dowodu rzeczowego ujawnionego w wykazie dowodów rzeczowych nr I/ 410/09 pod poz. 1 na k. 131; 8/ na podstawie art. 85 § 1 kk i art. 86 § 1 kk wymierzone wobec oskarżonego jednostkowe kary pozbawienia wolności połączył i wymierzył mu łączną karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności; 9/ na mocy art. 90 § 2 kk w zw. z art. 85 §1 kk wymierzone oskarżonemu środki karne w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych połączył i wymierzył mu łączny środek karny zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 7 (siedmiu) lat; 10/ zwolnił oskarżonego od opłaty, poniesionymi w sprawie wydatkami obciążył Skarb Państwa. Apelację od powyższego wyroku wnieśli Prokurator, pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej oraz obrońca oskarżonego. Prokurator przedmiotowemu wyrokowi zarzucił: I. rażącą niewspółmierność kary pozbawienia wolności wymierzonej oskarżonemu za czyn I aktu oskarżenia w stosunku do stopnia społecznej szkodliwości oraz winy, wynikającą z orzeczenia zbyt niskiej jednostkowej kary pozbawienia wolności orzeczonej w wymiarze dwóch lat pozbawienia wolności, oraz orzeczenie kary łącznej za trzy popełnione przez P. S. czyny, przy zastosowaniu zupełnej absorpcji i wymierzenie dwóch lat pozbawienia wolności, co powoduje, że kara ta nie spełnia swojej funkcji w zakresie prewencji ogólnej i szczególnej i nie zaspokaja społecznego poczucia sprawiedliwości, podczas gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego, przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności podmiotowych i przedmiotowych czynów, sposobu działania oskarżonego przemawia za orzeczeniem wobec oskarżonego kary surowszej; II. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na jego treść wyrażający się w uznaniu, że w przypadku P. S. zachodzą okoliczności uzasadniające odstąpienie od wymierzenia mu, za czyn opisany w pkt. l aktu oskarżenia, na podstawie art. 42 § 3 k.k. , zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na zawsze i poprzestanie na wymierzeniu wobec oskarżonego tego zakazu na okres lat pięciu. Podnosząc powyższe zarzuty wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie wobec P. S. za czyn opisany w punkcie I aktu oskarżenia kary sześciu lat pozbawienia wolności oraz orzeczenie zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na zawsze oraz orzeczenie wobec niego na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. kary łącznej sześciu lat i sześciu miesięcy pozbawienia wolności oraz na podstawie art. 90 § 2 k.k. w zw. z art. 85 § 1 k.k. wymierzenie oskarżonemu środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów. Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej podniósł zarzuty: I. na podstawie art. 438 pkt. 2 i 3 k.p.k. obrazy przepisów postępowania, to jest art. 4 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. poprzez dokonanie analizy zgromadzonego materiału dowodowego z przekroczeniem swobodnej granicy ich oceny polegającym na przyjęciu, że S. Ż. wyraził zgodę na udostępnienie pojazdu oskarżonemu, w sytuacji gdy ze zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego, powyższe nie wynika, a Sąd dokonał oceny materiału w sposób dowolny bez wskazania dowodów, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego, który miał wpływ na treść orzeczenia poprzez uznanie, iż S. Ż. udzielił nieumyślnej pomocy do popełnienia nieumyślnego przestępstwa, co doprowadziło do wymierzenia oskarżonemu rażąco niskiej kary za czyn określony w pkt. I wyroku; II. na podstawie art. 438 pkt. 3 k.p.k. błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia wobec orzeczonego środka karnego za czyn określony w pkt. I wyroku poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż 5 - letni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych wobec oskarżonego P. S. jest okresem wystarczającym na osiągnięcie wobec oskarżonego skutku w zakresie oddziaływania tego środka co w konsekwencji spowodowało bezpodstawne orzeczenie rzeczonego środka karnego na tak krótki okres bądź odstąpienie od wymierzenia zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na zawsze, to jest orzeczenie środka karnego na postawie art. 42 § 3 k.k. w brzmieniu z 15. 07. 2000 r. (Dz.U. 2000 Nr 48, poz. 548 zm.); III. na podstawie art. 438 pkt 2 k.p.k. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, to jest: art. 626 § l k.p.k. poprzez nie zasądzenie obrońcy oskarżonego kosztów obrony z urzędu mimo zgłoszonego przez niego w tym przedmiocie wniosku (powołany wniosek obrońca oskarżonego złożył na rozprawie głównej w dniu 25 maja 2017 roku) IV. na podstawie art. 438 pkt. 4 k.p.k. rażącą niewspółmierność orzeczonej wobec oskarżonego kary w wymiarze 2 lat pozbawienia wolności oraz orzeczonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 5 lat za przestępstwo z art. 177 § 2 k.k. w zw. z art. 178 § l k.k. , w sytuacji, gdy kara pozbawienia wolności oraz środek karny w tym wymiarze nie spełnia celów prewencji ogólnej i indywidualnej, podczas gdy, okoliczności przestępstwa, stopień zawinienia sprawcy, tragiczne skutki przestępstw, oraz społeczna szkodliwość, znaczna nietrzeźwość oskarżonego jak również potrzeba osiągnięcia celów wychowawczych i ogólnoprewencyjnych przemawiają za wymierzeniem kary surowszej. Mając powyższe na uwadze, stosownie do art. 427 § l i 2 k.p.k. w zw. z art. 437 § l i 2 k.p.k. wniósł o zmianę wyroku w zaskarżonej części poprzez: 1. orzeczenie wobec oskarżonego P. S. za czyn opisany w pkt. I wyroku kary 6 (sześciu) lat pozbawienia wolności oraz tym samym, wymierzenie wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności w wymiarze łącznej kary 6 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności; 2. wymierzenie wobec oskarżonego P. S. na podstawie art. 42 § 3 k.k. w brzmieniu z 15. 07. 2000 r. (Dz.U. 2000 Nr 48, póz. 548 zm.) środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na zawsze oraz tym samym, wymierzenie wobec oskarżonego środków karnych w wymiarze łącznego środka karnego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na zawsze; 3. zasądzenie obrońcy oskarżonego kosztów obrony z urzędu według norm prawem przepisanych za I instancję; 4. w pozostałym zakresie wniósł o utrzymanie orzeczenia w mocy. Obrońca oskarżonego natomiast zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił: 1. obrazę przepisów prawa materialnego: - art. 46 § 2 k.k. w zw. z art. 4 § l k.k. poprzez zastosowanie przepisu art. 46 § 2 k.k. w brzmieniu z daty orzekania co doprowadziło do orzeczenia na rzecz oskarżycielki posiłkowej M. Ż. nawiązki w kwocie 15.000 zł w sytuacji gdy przepis ten w brzmieniu z daty popełnienia czynu jest względniejszy dla oskarżonego bowiem wyłącza możliwość orzeczenia nawiązki na rzecz spadkobierców pokrzywdzonego (osób najbliższych); - art. 178 § l k.k. w zw. z art. 4 § l k.k. poprzez zastosowanie przepisu art. 178 § l k.k. w brzmieniu z daty orzekania w sytuacji gdy przepis ten w brzmieniu z daty popełnienia czynu jest względniejszy dla oskarżonego, bowiem nie określa, że przy skazaniu za czyn z art. 177 § 2 k.k. wymierzona kara nie może być niższa niż 2 lata pozbawienia wolności; - art. 11 § l i 2 k.k. polegającą na błędnym uznaniu, że w przedmiotowej sprawie zachowanie przypisane oskarżonemu należy zakwalifikować jako dwa czyny tj. czyn polegający na prowadzeniu pojazdu w stanie nietrzeźwości należy zakwalifikować jako jeden czyn z art. 178 a § l k.k. natomiast doprowadzenie na skutek nietrzeźwości do wypadku ze skutkiem śmiertelnym jako drugi czyn z art. 177 § 2 k.k. w zw. z art. 178 § l k.k. , a w konsekwencji uznanie, że każdy z tych czynów podlega odrębnemu ukaraniu podczas gdy okoliczności przedmiotowej sprawy wskazują, że prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości stanowi przestępstwo współukarane uprzednie względem przestępstwa spowodowania wypadku komunikacyjnego ze skutkiem śmiertelnym w stanie nietrzeźwości; 2). obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na treść orzeczenia, a to: - art. 192 § 2 k.p.k. poprzez przesłuchanie oskarżycielki posiłkowej M. Ż. bez obecności biegłego psychologa lub psychiatry w sytuacji gdy istniała wątpliwość co do stanu psychicznego oskarżycielki posiłkowej bowiem wskazała ona, że leczyła się psychiatrycznie i psychologicznie a także wskazywało na to jej zachowanie w czasie rozpraw; - art. 7 k.p.k. , art. 410 k.p.k. w zw. z art. 201 k.p.k. poprzez uznanie, że opinia biegłego z zakresu medycyny sądowej M. L. jest jasna i niesprzeczna co stało się podstawą do ustalenia że to oskarżony był kierowcą samochodu B. w dniu zdarzenia, w sytuacji gdy opinia ta budzi wątpliwości; 3). błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia który mógł mieć wpływ na treść zaskarżonego wyroku polegający na: - przyjęciu, iż oskarżony dopuścił się popełnienia czynu z art. 62 ust. l ustawy z dnia 29.07.2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii , w sytuacji gdy ilość amfetaminy zabezpieczona w odzieży oskarżonego to 0.95 gram a zatem jest to ilość mała wskazująca na wypadek niniejszej wagi; - przyjęciu, iż oskarżony dopuścił się popełnienia czynu z art. 178 a § l k.k. w sytuacji gdy materiał dowodowy nie dostarcza podstaw do stwierdzenia umyślności w zachowaniu oskarżonego bowiem w aktach brak jest dowodów wskazujących na istnienie u oskarżonego świadomości, że znajduje się w stanie nietrzeźwości a także, że powyższe przewidywał i na to się godził; - przyjęciu, że oskarżony dopuścił się popełnienia czynu z art. 177 § 2 kk w zw. z art. 178 § l k.k. w sytuacji gdy jak to zostało podniesione powyżej w kwestii miejsca zajmowanego przez oskarżonego w pojeździe B. w dniu zdarzenia opiniował biegły z zakresu medycyny sądowej, a wydanej opinii nie można uznać za jasną i niesprzeczna; 4) z ostrożności zarzucam rażącą niewspółmierność kary wymierzoną oskarżonemu w wysokości za czyn z pkt. l w wymiarze 2 lat pozbawienia wolności, za czyn z pkt. 2 w wymiarze 8 miesięcy pozbawienia wolności, za czyn z pkt. 3 w wymiarze 6 miesięcy pozbawienia wolności i kary łącznej w wymiarze 2 lat bowiem okoliczności dotyczące oskarżonego a związane z rozległością i wagą obrażeń jakie odniósł w przedmiotowym zdarzeniu powoduje, że wymierzone kary winny zostać złagodzone, a kara łączna warunkowo zawieszona. Na zasadzie art. 427 § l k.p.k. i art. 437 § l k.p.k. wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie IV Wydział Karny w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji ewentualnie o złagodzenie wymierzonej oskarżonemu kary. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja obrońcy oskarżonego na uwzględnienie nie zasługuje, zaś podniesione w niej twierdzenia i argumenty, za wyjątkiem zarzutu naruszenia prawa karnego materialnego określonego w pkt 1 apelacji są niezasadne, stanowiąc jedynie nieuzasadnioną i nieuprawnioną polemikę z prawidłowymi ustaleniami poczynionymi przez Sąd I instancji. Częściowo zasadna okazała się natomiast apelacja wniesiona przez prokuratora oraz pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej, w której domagali się orzeczenia surowszej kary pozbawienia wolności. Na wstępie zaznaczyć należy, iż Sąd Rejonowy na podstawie zebranych dowodów prawidłowo ustalił stan faktyczny i w jego oparciu słusznie uznał winę oskarżonego P. S. . Ocena materiału dowodowego została dokonana przez Sąd I instancji z uwzględnieniem reguł zawartych w art. 4, 5 i 7 k.p.k. , a więc jest bezstronna i nie narusza granic swobodnej oceny oraz jest zgodna z zasadami prawidłowego rozumowania, wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, a zwłaszcza nie zawiera błędów faktycznych i logicznych. Wyrok – zgodnie z art. 410 k.p.k. – znajduje oparcie w prawidłowo dokonanej ocenie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego i ujawnionego w toku postępowania. Sąd Okręgowy w pełni podzielił argumentację Sądu I instancji zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku sporządzonym zgodnie z wymogami art. 424 k.p.k. i nie ma potrzeby jej ponownego przytaczania. Przechodząc do apelacji obrońcy wskazać należy, iż całkowicie chybiony jest uczyniony przez niego zarzut jakoby Sąd Rejonowy dokonał oceny dowodów w sposób powierzchowny. Odnosząc się do związanych z omawianym tu zarzutem twierdzeń skarżącego zwrócić należy uwagę, iż błędu w zakresie oceny dowodów stara się on przede wszystkim upatrywać w sprzecznej wewnętrznie, w jego przekonaniu, ocenie dowodu z opinii biegłego z zakresu medycyny sądowej, albowiem u oskarżonego nie stwierdzono obrażeń rąk i nóg typowych dla kierowcy pomimo tego, że P. S. był stabilizowany przez koło kierownicy, którego mógł się trzymać. Otóż w ocenie Sądu Okręgowego, z poglądem dotyczącym niespójności wewnętrznej opinii nie sposób się zgodzić. Podkreślenia wymaga okoliczność, iż Sąd Rejonowy trafnie przytoczył szereg argumentów, w tym uznał za w pełni wiarygodne wnioski wynikające z przedłożonej w sprawie opinii biegłego M. L. , które stanowczo wskazują jakie obrażenia ciała odnieśli oskarżony oraz pokrzywdzony, a w związku z tym jakie miejsca zajmowali w pojeździe. Ponadto biegły opiniował uzupełniająco na rozprawie, głównie właśnie, co do okoliczności wskazanych w omawianym zarzucie. Skarżący zdaje się nie dostrzegać, iż biegły składając ustną opinię przez cały czas podkreślał, że obrażenia kciuków oraz nóg występują raczej w przypadku uderzeń czołowych, zaś w sprawie rozpoznawanej doszło do uderzenia bocznego. Biegły zaopiniował wprost, że cyt.:” kierowca może zapierać się o kierownicę, ale w przypadku uderzeń bocznych nie występuje uszkodzenie kciuków. Również uszkodzenie stóp jest częściej spotykane w przypadku uderzeń czołowych”. Z uwagi zatem na przebieg wypadku i charakter uderzenia oczywistym jest, iż obrażenia ciała, na które wskazuje skarżący, nawet pomimo zapierania się o kierownicę - nie musiały wystąpić. Analiza opinii zarówno pierwszej sporządzonej przez biegłego jak i późniejszej uzupełniającej prowadzi zatem do konkluzji, iż biegły w sposób syntetyczny, a co najważniejsze kompletny, przedstawił swoje końcowe wnioski odnośnie obrażeń ciała oraz ich przyczyn, a także uszkodzeń samochodu, a w kontekście powyższego umiejscowienia pokrzywdzonego oraz oskarżonego w pojeździe - odpowiednio i przekonująco je argumentując. Biegły dogłębnie wyjaśnił także, że kierowca w zaistniałej sytuacji znajdował się na uprzywilejowanej pozycji, albowiem był stabilizowany przez koło kierownicy, którego mógł się trzymać, natomiast pasażer nawet na skutek zapięcia pasów był narażony na duże prawdopodobieństwo doznania ciężkich obrażeń z uwagi na znaczny stopień zgniecenia prawego boku pojazdu. Z pewnością treść opinii nie może być więc uznana za nieprawidłową - nie przemawia za tym w szczególności to, iż konkluzja opinii jest być może odwrotna od oczekiwanej przez skarżącego. Co jednak istotniejsze analiza zgromadzonych w aktach dowodów dawała, w ocenie Sądu Okręgowego, podstawę do sformułowania jednoznacznej opinii, co do wzmiankowanych powyżej kwestii. Biegły dysponował bowiem zarówno dokumentacją dotyczącą S. Ż. jak i P. S. , jak również zeznaniami świadków, znajdujących się bezpośrednio na miejscu zdarzenia. Dowody te zostały prawidłowo ocenione przez Sąd Rejonowy i korespondują z treścią wymienionej opinii. Oczywistym jest przy tym, że z uwagi na upływ czasu biegły wydawał opinię w oparciu o protokół sekcji zwłok pokrzywdzonego oraz dokumentację medyczną oskarżonego. Żadnych nieprawidłowości w tym zakresie Sąd Okręgowy nie dostrzega. Analiza uzasadnienia apelacji prowadzi do wniosku, iż dalszych błędów obrońca oskarżonego stara się także dopatrywać w tym, iż świadek K. K. nie pamiętała dokładnie wszystkich okoliczności zdarzenia, co miało wpływ na zasadniczą treść jej relacji. Zdaniem Sądu Okręgowego, jest to stanowisko oczywiście nieprawdziwe. W pierwszej kolejności zwrócić trzeba uwagę, iż świadek bez żadnych wątpliwości wskazała, iż pasażerem pojazdu był S. Ż. , zaś kierowcą oskarżony P. S. . Zeznania K. K. znalazły przy tym pełne potwierdzenie w treści wypełnionej przez nią karty informacyjnej, z której wynika, że świadek faktycznie stwierdziła zgon S. Ż. na miejscu zdarzenia, wskazując jednocześnie, że zajmował on miejsce pasażera. W tych też warunkach obrońca oskarżonego bezzasadnie stara się twierdzić, iż w jej zeznaniach znalazły się poważne wątpliwości, albowiem w zakresie okoliczności istotnych dla merytorycznego osądu w tej sprawie przez cały czas świadek zeznawała konsekwentnie i w sposób spójny. Natomiast zagadnienia, czy po wypadku na ziemi zostało rozsypane mięso i czy świadek dostrzegła tę okoliczność bądź nie - mają znaczenie drugorzędne, nie istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia tej sprawy, a zatem i bez wpływu na wiarygodność złożonych przez świadka depozycji. Niezasadne są również pozostałe zarzuty sformułowane przez obrońcę oskarżonego. Wbrew twierdzeniom skarżącego Sąd I instancji nie dopuścił się obrazy art. 192 § 2 k.p.k. przesłuchując oskarżycielkę posiłkową M. Ż. bez obecności biegłego psychologa. Należy bowiem wskazać autorowi apelacji, iż nie była ona bezpośrednim świadkiem zdarzenia będącego przedmiotem osądu w tej sprawie, a jej zeznania pełniły wyłącznie funkcję pomocniczą dla ustalenia okoliczności istotnych z punktu widzenia tej sprawy. Należy również wskazać, iż konieczność skorzystania z pomocy biegłego lekarza lub biegłego psychologa aktualizuje się w sytuacji gdy istnieje wątpliwość, co do stanu psychicznego świadka, jego rozwoju umysłowego, zdolności postrzegania lub odtwarzania przez niego postrzeżeń. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zaistniała, albowiem brak było podstaw do kwestionowania prawidłowego odtwarzania faktów przez oskarżycielkę posiłkową. Żadne okoliczności w tej sprawie na taką przesłankę nie wskazują. Jednocześnie wskazać należy skarżącemu, że skorzystanie z pomocy lekarskiej, czy też z pomocy psychologa w sytuacji traumatycznego zdarzenia polegającego na utracie dziecka nie przesądza jeszcze o wątpliwościach, co do stanu psychicznego określonej osoby. Jest to bowiem naturalna konsekwencja nagłej straty, która zaistniała w rodzinie. W związku z powyższym zarzut uczyniony przez skarżącego nie zasługiwał na uwzględnienie. Przechodząc do dalszych zarzutów apelacji obrońcy należy jednak wskazać, iż Sąd I instancji dopuścił się obrazy przepisów prawa materialnego tj. art. 46 § 2 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. Naruszenie to nastąpiło bowiem poprzez zastosowanie przez Sąd Rejonowy art. 46 § 2 k.k. w brzmieniu z daty orzekania, gdy przepis ten w brzmieniu z daty popełnienia czynu jest względniejszy dla oskarżonego P. S. . Doprowadziło to do orzeczenia na rzecz oskarżycielki posiłkowej M. Ż. nawiązki w kwocie 15.000 zł. z tytułu spłaconych przez nią kredytów. Na gruncie natomiast względniejszego dla oskarżonego brzmienia przepisu art. 46 § 2 k.k. z daty popełnienia czynu możliwość orzeczenia nawiązki dotyczyła jednak wyłącznie pokrzywdzonego sensu stricto, i wyłączała możliwość orzeczenia nawiązki na rzecz spadkobierców pokrzywdzonego (osób najbliższych), jako innych osób wymienionych w rozumieniu art. 46 § l k.k. , a taką osobą jest właśnie oskarżycielka posiłkowa M. Ż. . Zgodnie z brzmieniem art. 4 § l k.k. jeżeli w czasie orzekania obowiązuje ustawa inna niż w czasie popełnienia przestępstwa stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest względniejsza dla sprawcy. W przedmiotowej sprawie, w dacie popełnienia przez oskarżonego czynu tj. w dniu 23 października 2009 r. obowiązywał przepis art. 46 § 2 k.k. w brzmieniu następującym:„zamiast obowiązku określonego w § l sąd może orzec na rzecz pokrzywdzonego nawiązkę w celu zadośćuczynienia za ciężki uszczerbek na zdrowiu, naruszenie czynności narządu ciała, rozstrój zdrowia, a także za doznaną krzywdę." Aktualne brzmienie wskazanego przepisu stanowi natomiast, że „jeżeli orzeczenie obowiązku określonego w § l jest znacznie utrudnione, sąd może orzec zamiast tego obowiązku nawiązkę w wysokości do 200 000 złotych na rzecz pokrzywdzonego, a w razie jego śmierci w wyniku popełnionego przez skazanego przestępstwa nawiązkę na rzecz osoby najbliższej, której sytuacja życiowa wskutek śmierci pokrzywdzonego uległa znacznemu pogorszeniu. W razie gdy ustalono więcej niż jedną taką osobę, nawiązki orzeka się na rzecz każdej z nich." Reasumując, w niniejszej sprawie względniejszy dla P. S. jest przepis art. 46 § 2 k.k. w brzmieniu z daty popełnienia czynu tj. z 2009 roku., który na mocy art. 4 § 1 k.k. należało zastosować wobec oskarżonego. Zgodnie bowiem z brzmieniem przepisu obowiązującego w tej dacie, nawiązka jako zadośćuczynienie za doznane krzywdy może być wyłącznie orzeczona na rzecz pokrzywdzonego, co tym samym wyłączało możliwość jej orzeczenia na rzecz jego spadkobierców (osób najbliższych), jako innych osób uprawnionych w rozumieniu art. 46 § l k.k. (vide: Sąd Najwyższy postanowienie z dnia 3 stycznia 2006 r., III KK 264/05; T. Grzegorczyk, Zobowiązanie sprawcy, s. 57.). W powołanym postanowieniu Sądu Najwyższego wskazano, że „zakres szkód określonych w przepisie § 2 art. 46 k.k. wskazuje jednoznacznie, że uprawnionym podmiotem jest pokrzywdzony sensu stricto. Tzw. strony zastępcze, czyli osoby wstępujące w prawa zmarłego pokrzywdzonego ( art. 52 § l k.p.k. ), realizują prawa zmarłego, lecz występują we własnym imieniu, bowiem zajęły miejsce zmarłego pokrzywdzonego, który nie jest już podmiotem prawnym. Zatem w wypadku śmierci pokrzywdzonego wykluczyć należy możliwość orzeczenia nawiązki z art. 46 § 2 k.k. na rzecz innej uprawnionej osoby." Z uwagi na powyższe koniecznym było uchylenie rozstrzygnięcia w przedmiocie orzeczonej nawiązki. Odnosząc się do kolejnego zarzutu skarżącego wskazać, że Sąd Rejonowy w sposób błędny zakwalifikował zachowanie oskarżonego P. S. w dniu 23 października 2009 r. jako dwa odrębne czyny. Jako prowadzenie pojazdu ruchu lądowym w stanie nietrzeźwości tj. czyn z art. 178 a § l k.k. oraz doprowadzenie na skutek nietrzeźwości do wypadku ze skutkiem śmiertelnym jako drugi czyn z art. 177 § 2 k.k. Zgodnie bowiem z poglądem ugruntowanym w doktrynie zachowanie sprawcy kierującego pojazdem w stanie nietrzeźwości, który w następstwie naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu powoduje wypadek komunikacyjny, stanowi jeden czyn wyczerpujący znamiona przestępstw określonych w art. 177 § 1 lub 2 k.k. i w art. 178a § l k.k. , przy zastosowaniu art. 178 § 1 k.k. Czyn ten podlega wówczas kwalifikacji w myśl zasad określonych w art. 11 § 2 k.k. (vide: L. Gardocki, Komentarz do Kodeksu Karnego art. 177 k.k.; R.A. Stefański, Komentarz do art. 178a KK). W doktrynie uznaje się też, że w wypadku gdy osoba prowadząca pojazd w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego dopuści się przestępstwa określonego w art. 173,174,177 lub 355, dochodzi do kumulatywnej kwalifikacji z art. 178a , gdyż zachodzi klasyczny zbieg przepisów ustawy. Sąd zgodnie z art. 11 § 2 k.k. skazuje sprawcę za jedno przestępstwo, ale na podstawie wszystkich zbiegających się przepisów (W. Wróbel, krytycznie…,s.63). Pogląd ten w realiach niniejszej sprawy jest w pełni uprawniony. W tym wypadku mamy zatem do czynienia z jednym czynem, zaś próba dzielenia go na dwa jest zabiegiem sztucznym. Prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego i spowodowanie wypadku w komunikacji, określonego w art. 177 § 1 lub 2 k.k. , stanowi jedno przestępstwo, które należy kwalifikować w zależności od skutku i rodzaju pojazdu z art. 177 § 1 lub 2 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k. i art. 178a § l k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Z uwagi na to Sąd Okręgowy uznał, że przypisane oskarżonemu P. S. czyny opisane w pkt I i II aktu oskarżenia stanowią jedno przestępstwo, wyczerpujące dyspozycję art. 177 § 2 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k. w zb. z art. 178a 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. W sprawie niniejszej brak jest przy tym jakichkolwiek wątpliwości, czy oskarżony miał świadomość, że znajduje się w stanie nietrzeźwości, a także mógł przewidywać, że alkohol nie uległ jeszcze wydaleniu z jego organizmu. Świadczy o tym chociażby jego ówczesny stan rozwoju umysłowego wynikający z wieku, doświadczenia życiowego oraz powszechna wiedza na temat działaniu alkoholu, a także przede wszystkim znaczna przecież ilość spożytego przez niego alkoholu, który istotnie przekroczył normy wynikające z przepisu art. 115 § 16 k.k. Mając w dalszym ciągu w polu widzenia treść art. 4 § 1 k.k. , koniecznym było także zastosowanie przepisów ustawy Kodeks Karny w brzmieniu obowiązującym w dacie popełnienia czynu w odniesieniu do wymiaru kary pozbawienia wolności oraz środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych za czyn z art. 177 § 2 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k. w zb. z art. 178a § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Co zaś się tyczy podniesionego przez skarżącego zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, stwierdzić należy, iż stanowi on jedynie prostą polemikę z ustaleniami Sądu I instancji. Należy wyraźnie podkreślić, iż zarzut taki byłby uzasadniony jedynie wówczas, gdy zasadność ocen i wniosków wysnutych przez Sąd z okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego nie dałaby się pogodzić z prawidłowością logicznego rozumowania. Jak natomiast wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku, taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi wobec szczegółowego i wnikliwego rozważenia przez Sąd Rejonowy okoliczności sprawy i należytej oceny wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów. Z pewnością zatem nieuprawnione jest przeciwstawianie ustaleniom Sądu I Instancji odmiennych poglądów zaprezentowanych na tle własnej oceny zaistniałych faktów. Odnosząc się natomiast do apelacji wniesionej przez prokuratora oraz pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej stwierdzić należy, że częściowo zasługiwały na uwzględnienie zarzuty dotyczące rażącej niewspółmierności kary pozbawienia wolności. Według dominującego w orzecznictwie i doktrynie poglądu „rażąca niewspółmierność kary”, o jakiej mowa w art. 438 pkt 4 k.p.k. , oznacza sytuację, gdy na podstawie ujawnionych okoliczności, które powinny mieć zasadniczy wpływ na wymiar kary należy przyjąć, że zachodzi wyraźna różnica pomiędzy karą wymierzoną w I instancji a karą, która byłaby prawidłowa w świetle dyrektyw wymiaru kary przewidzianych w art. 53 k.k. Nie każda zatem dysproporcja w ocenie wymiaru kary w stosunku do kryteriów jej wymiaru może uzasadniać zarzut rażącej niewspółmierności kary w rozumieniu art. 438 pkt 4 k.p.k. , ale tylko taka, która jest natury zasadniczej, to znaczy jest niewspółmierna w stopniu nie dającym się zaakceptować. W szczególności o "rażącej niewspółmierności kary" można mówić w przypadku, gdy sąd wymierzając karę nie uwzględnił wszystkich okoliczności istotnych z punktu widzenia omawianego rozstrzygnięcia, a także wtedy, gdy granice swobodnego uznania sędziowskiego, stanowiącego ustawową zasadę sądowego wymiaru kary zostały przekroczone w rozmiarach nie dających się utrzymać w kontekście wymagań wynikających z ustawowych dyrektyw determinujących wymiar kary. Analiza ujawnionych w sprawie okoliczności oraz pisemnych motywów wyroku daje podstawę do przyjęcia, że Sąd Rejonowy, rozstrzygając o karze wymierzonej P. S. , zdecydowanie zbyt duże znaczenie nadał okolicznościom dla oskarżonego łagodzącym. Wprawdzie Sąd I instancji wskazał również okoliczności dla niego niekorzystne, obciążające go, które niewątpliwie w niniejszej sprawie występują, jednakże zauważyć trzeba, że nie docenił ich znaczenia i nie uwzględnił w należyty sposób przy wymiarze kary. W szczególności zbyt duże znaczenie Sąd meriti nadał stanowi zdrowia oskarżonego, czy też nieprawidłowo uwzględnił, że pokrzywdzony udostępnił swój pojazd P. S. . W konfrontacji bowiem z dostrzeganymi także przez Sąd I instancji okolicznościami obciążającymi, nie można uznać, aby te korzystne dla oskarżonego chociażby w stopniu porównywalnym do niekorzystnych mogły wpływać na rozmiar kary, na jaką oskarżony zasługuje. Co prawda wymierzając wobec oskarżonego karę pozbawienia wolności w wymiarze 2 lat miał do tego prawo, lecz mając na względzie wszystkie okoliczności sprawy pozostawienie takiego wymiaru kary sprzeciwiałoby się zasadom i dyrektywom wyrażonym w art. 53 kk . Oskarżony w sposób umyślny naruszył zasady i reguły bezpieczeństwa w ruchu drogowym, w tym złamał naczelną zasadę bezpieczeństwa w ruchu lądowym – zasadę trzeźwości. Zważyć bowiem należy, iż stwierdzona w organizmie oskarżonego zawartość alkoholu we krwi wyniosła 1,67 promila w pierwszym oraz 1,76 promila w drugim badaniu, co stanowi ponad dwukrotność normy określonej w art. 115 § 16 pkt 1 k.k. W tak znacznym stanie nietrzeźwości oskarżony kierował w ruchu drogowym, po drodze publicznej, w terenie zabudowanym, gdzie ograniczenie prędkości wynosiło 60 km/h. Jednocześnie oskarżony poruszał się z prędkością około 116 km/h, przekraczając tym samym dopuszczalną prędkość o 56 km/h. Oskarżony tym samym naruszył także inne istotne zasady ruchu drogowego, w tym, zasadę bezpiecznej prędkości, albowiem nie dostosował prędkości do panujących na drodze niekorzystnych warunków atmosferycznych (padał deszcz), a także do swojej małej sprawności psychomotorycznej Co więcej w czasie manewrów drogowych w sposób nieprawidłowy wykonywał on manewr wyprzedzania samochodu ciężarowego marki V. omijając po prawej stronie i jadąc utwardzonym poboczem, które to zachowania doprowadziły do zjechania pojazdu na lewy pas ruchu i zderzenia z innym prawidłowo poruszającym się autem. Należy także mieć w polu widzenia tragiczne skutki, które swoim działaniem spowodował oskarżony, albowiem bezpośrednią konsekwencja jego działania była śmierć młodego człowieka. Rację ma oskarżyciel publiczny, że Sąd Rejonowy winien w większym stopniu mieć na uwadze również wychowawczy aspekt kary, która nie może dać poczucia bezkarności sprawcy i bezradności wymiaru sprawiedliwości w oczach społeczeństwa, w tym sprawców, u których stwierdzony alkohol w organizmie w sposób poważny przekracza dopuszczalne normy. Identycznie rzecz się ma, jeśli prawidłowo uwzględni się dyrektywy prewencji indywidualnej i zastosuje je do osoby oskarżonego. Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że na podstawie art. 177 § 2 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. w brzmieniu ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks Karny (Dz.U. z 1998 r., nr 88, poz. 553), obowiązującej w dacie czynu w zw. z art. 4 § 1 k.k. wymierzył oskarżonemu karę 4 lat pozbawienia wolności. Jednocześnie kierując się kryterium wynikającym z art. 4 § 1 k.k. na podstawie art. 42 § 2 k.k. w brzmieniu ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. , kodeks karny (Dz.U. z 1998 r., nr 88, poz. 553) orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 7 lat. Równocześnie nie można uznać, aby orzeczenie wobec oskarżonego P. S. środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 7 lat było orzeczeniem nadmiernie łagodnym. Oczywistym jest, że kierowanie pojazdem w stanie tak znacznej nietrzeźwości powodowało znaczne zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego i wywołało tragiczne konsekwencje w postaci śmierci człowieka. Przy orzeczeniu w zakresie tego środka uwzględniono także właściwości i warunki osobiste oskarżonego, dotychczasowy sposób życia. Orzeczenie tego środka karnego na wskazany powyżej okres jest zatem wystarczające dla spełnienia określonej przez niego funkcji. Tak orzeczone kary są zgodne ze społecznym poczuciem sprawiedliwości oraz są adekwatne do stopnia winy i stopnia społecznej szkodliwości czynu przypisanego oskarżonemu. W odniesieniu do czynu z pkt III aktu oskarżenia Sąd Okręgowy uznał za zasadne umorzenie postępowania w oparciu o treść art. 62a Ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii z uwagi na nieznaczną ilość substancji psychotropowej, zaś poniesionymi wydatkami obciążył Skarb Państwa. Zgodnie z brzmieniem art. 62a jeżeli przedmiotem czynu, o którym mowa w art. 62 ust. 1 lub 3 , są środki odurzające lub substancje psychotropowe w ilości nieznacznej, przeznaczone na własny użytek sprawcy, postępowanie można umorzyć (…), jeżeli orzeczenie wobec sprawcy kary byłoby niecelowe ze względu na okoliczności popełnienia czynu, a także stopień jego społecznej szkodliwości. Sąd Okręgowy miał w polu widzenia fakt, że oskarżony P. S. posiadał nieznaczną ilość amfetaminy w ilości 0,95 gr., a zatem przeznaczoną wyłącznie na swój własny użytek, co powodowało konieczność umorzenia postępowania. Z powyższych względów Sąd Okręgowy orzekł jak w wyroku. Uwzględniając wniosek obrońcy oraz pełnomocnika orzeczono o kosztach pomocy prawnej świadczonej z urzędu w oparciu o § 4 w zw. z § 17 ust. 2 pkt 3 i 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. 2016.1714). Rozstrzygnięcie w przedmiocie opłaty i zwrotu wydatków za II instancję odnośnie oskarżonego uzasadniają art. 624 § 1 k.p.k. z uwagi na ciężką sytuację majątkową oskarżonego. Artur Makuch Jerzy Daniluk Dorota Janicka