V Ka 741/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego warunkowo umarzający postępowanie karne wobec oskarżonego o znęcanie się nad żoną, uznając apelacje stron za bezzasadne.
Sąd Rejonowy warunkowo umorzył postępowanie karne wobec S. M. oskarżonego o znęcanie się psychiczne i fizyczne nad żoną B. M. na okres próby 2 lat. Oskarżycielka posiłkowa wniosła apelację, domagając się kary i zakazu zbliżania, podczas gdy obrońca oskarżonego wnosił o uniewinnienie lub uchylenie wyroku. Sąd Okręgowy uznał obie apelacje za bezzasadne, utrzymując w mocy wyrok Sądu Rejonowego i uznając, że zebrany materiał dowodowy, mimo pewnych nieścisłości, uzasadniał warunkowe umorzenie postępowania, biorąc pod uwagę m.in. ograniczone poczytalność oskarżonego.
S. M. został oskarżony o znęcanie się psychiczne i fizyczne nad żoną B. M. w okresie od maja 2011 r. do 4 marca 2014 r. Sąd Rejonowy w Kutnie wyrokiem z dnia 23 lutego 2016 r. warunkowo umorzył postępowanie karne wobec oskarżonego na okres próby 2 lat, oddając go pod dozór kuratora sądowego. Sąd ustalił, że czyn obejmował okres od czerwca 2012 r. do 4 marca 2014 r. Apelacje od wyroku wnieśli pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej oraz obrońca oskarżonego. Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej zaskarżył wyrok w części warunkowo umarzającej postępowanie i w części niezastosowania środka karnego w postaci zakazu zbliżania się, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych co do stopnia społecznej szkodliwości czynu i zawinienia oraz niezastosowanie środka karnego. Obrońca oskarżonego zaskarżył wyrok w całości na korzyść oskarżonego, zarzucając obrazę przepisów postępowania (m.in. naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, prawa do obrony, oddalenie wniosków dowodowych) oraz błąd w ustaleniach faktycznych co do popełnienia czynu. Sąd Okręgowy uznał obie apelacje za bezzasadne. Podkreślił, że Sąd Rejonowy zebrał i rozważył materiał dowodowy w sposób należyty, a ocena dowodów była swobodna i zgodna z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego. Sąd odwoławczy nie dopatrzył się uchybień mających wpływ na treść wyroku i uznał warunkowe umorzenie postępowania za merytorycznie trafne. Odnosząc się do zarzutów obrońcy, Sąd Okręgowy stwierdził, że ocena dowodów była prawidłowa, a zarzuty dotyczące naruszenia prawa do obrony i braku zapewnienia pomocy tłumacza języka migowego nie znalazły potwierdzenia. Wniosek o odtworzenie zapisu z telefonu komórkowego został oddalony jako zmierzający do przedłużenia postępowania. Sąd odwoławczy dokonał modyfikacji ustaleń faktycznych w zakresie daty końcowej popełnienia czynu, wskazując, że oskarżony wyprowadził się 2 marca 2014 r. Sąd Okręgowy nie podzielił argumentacji obrońcy o braku złej woli i wzajemności zachowań, uznając, że oskarżony dopuścił się znęcania. Sąd odwoławczy nie zgodził się również z argumentacją pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej co do stopnia społecznej szkodliwości czynu, uznając, że ze względu na sytuację osobistą, majątkową i osobowość oskarżonego, a także ograniczone poczytalność, stopień szkodliwości był mniejszy niż znaczny. Sąd odwoławczy utrzymał w mocy warunkowe umorzenie postępowania, uznając je za zgodne z dyrektywami określonymi w art. 53 k.k. i art. 66 k.k. Sąd odwoławczy zwolnił strony od kosztów postępowania odwoławczego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, warunkowe umorzenie postępowania jest właściwe, zwłaszcza gdy uwzględni się ograniczone poczytalność oskarżonego, jego sytuację osobistą i majątkową, a także fakt, że zachowanie nie przybrało form drastycznych.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił stopień społecznej szkodliwości czynu i zawinienia, uwzględniając ograniczenia w pokierowaniu postępowaniem przez oskarżonego (art. 31 § 2 k.k.) oraz jego trudną sytuację życiową. Warunkowe umorzenie jest adekwatne do okoliczności sprawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
Strona wygrywająca
Oskarżony (utrzymanie warunkowego umorzenia)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. M. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| B. M. (1) | osoba_fizyczna | pokrzywdzona/oskarżycielka posiłkowa |
| adw. M. T. | inne | pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej |
| adw. O. S. | inne | obrońca oskarżonego |
| B. M. (2) | osoba_fizyczna | świadek/matka pokrzywdzonej |
| A. M. | osoba_fizyczna | świadek/ojczym pokrzywdzonej |
| I. M. | osoba_fizyczna | córka stron |
Przepisy (22)
Główne
k.k. art. 207 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy przestępstwa znęcania się psychicznego i fizycznego nad osobą najbliższą.
k.k. art. 31 § § 2
Kodeks karny
Określa wpływ ograniczonej poczytalności na przypisanie winy i wymiar kary.
k.k. art. 66 § § 1 i 2
Kodeks karny
Przesłanki warunkowego umorzenia postępowania karnego.
k.k. art. 67 § § 1 i 2
Kodeks karny
Okres próby i dozór kuratora przy warunkowym umorzeniu.
Pomocnicze
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
Zasada obiektywizmu.
k.p.k. art. 5 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść oskarżonego.
k.p.k. art. 6
Kodeks postępowania karnego
Prawo do obrony.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek uwzględnienia wszystkich okoliczności przemawiających na korzyść i niekorzyść oskarżonego.
k.p.k. art. 424 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Wymogi uzasadnienia wyroku.
k.p.k. art. 438 § pkt 1 i 4
Kodeks postępowania karnego
Podstawy apelacji dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych.
k.p.k. art. 438 § pkt 2 i 3
Kodeks postępowania karnego
Podstawy apelacji dotyczące obrazy przepisów postępowania.
k.p.k. art. 437 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zakres rozpoznania apelacji.
k.p.k. art. 437 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Możliwość uchylenia wyroku i przekazania do ponownego rozpoznania.
k.p.k. art. 170 § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania karnego
Oddalenie wniosku dowodowego, gdy zmierza do przedłużenia postępowania.
k.p.k. art. 200 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Przesłuchanie biegłych.
k.p.k. art. 193 § § 1 i 3
Kodeks postępowania karnego
Opinia biegłego.
k.p.k. art. 367 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zmiana opisu czynu przez sąd odwoławczy.
k.p.k. art. 624 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zwolnienie od kosztów sądowych.
k.r.o. art. 113 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązek utrzymywania kontaktu z dzieckiem.
k.k. art. 41a § § 1
Kodeks karny
Środek karny w postaci zakazu zbliżania się.
k.k. art. 53
Kodeks karny
Dyrektywy sądowego wymiaru kary.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Warunkowe umorzenie postępowania jest właściwe ze względu na ograniczone poczytalność oskarżonego i jego sytuację życiową. Ocena dowodów przez Sąd Rejonowy była prawidłowa i zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Prawo do obrony oskarżonego nie zostało naruszone. Orzeczenie zakazu zbliżania się utrudniałoby kontakty z dzieckiem.
Odrzucone argumenty
Wyrok Sądu Rejonowego powinien zostać zmieniony poprzez wymierzenie kary i orzeczenie zakazu zbliżania się (apelacja oskarżycielki posiłkowej). Wyrok Sądu Rejonowego powinien zostać uchylony i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania lub oskarżony uniewinniony (apelacja obrońcy).
Godne uwagi sformułowania
Tok rozumowania Sądu meriti przedstawiony w pisemnych motywach wyroku jest czytelny i poprawny logicznie, nie zawiera sprzeczności i dwuznaczności. Przekonanie sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochroną przepisu art. 7 k.p.k. Zarzut podniesiony w apelacji obrońcy S. M. dotyczący obrazy przepisów postępowania, która miała mieć wpływ na treść wyroku i polegać na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów, ma jedynie czysto polemiczny charakter. Nie można podzielić argumentacji pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej przedstawionej we wniesionej apelacji. Sąd rejonowy dysponował zatem wystarczającymi podstawami do uznania, że spełnione zostały przesłanki warunkowego umorzenia wobec oskarżonego postępowania karnego na okres 2 lat.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących warunkowego umorzenia postępowania, oceny dowodów w sprawach o znęcanie, wpływu ograniczonej poczytalności na odpowiedzialność karną oraz prawa do obrony."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i indywidualnej oceny dowodów, co ogranicza jej uniwersalne zastosowanie jako precedensu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy przemocy domowej i warunkowego umorzenia postępowania, co jest tematem budzącym zainteresowanie społeczne. Analiza argumentów obu stron i rozstrzygnięcia sądu jest wartościowa dla prawników.
“Czy warunkowe umorzenie to za mało? Sąd Okręgowy rozstrzyga apelacje w sprawie o znęcanie domowe.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V Ka 741/16 UZASADNIENIE S. M. został oskarżony o to, że w okresie od maja 2011 roku do 4 marca 2014 roku w Ż. znęcał się psychicznie i fizycznie nad żoną B. M. (1) w ten sposób, że wszczynał awantury, podczas których wyganiał i wypychał pokrzywdzoną z mieszkania, groził jej pozbawieniem życia, poniżał pokrzywdzoną, ośmieszał ją i krytykował a ponadto naruszał jej nietykalność cielesną poprzez popychanie, uderzanie rękoma i przy użyciu obuwia po głowie i całym ciele, przy czym zdolność rozumienia znaczenia zarzucanego mu czynu i możność pokierowania swoim postępowaniem miał ograniczone w stopniu znacznym tj. o przestępstwo określone w art. 207 § 1 k.k. w zw. z art. 31 § 2 k.k. Wyrokiem z dnia 23 lutego 2016 r. Sąd Rejonowy w Kutnie w sprawie II K 759/14: 1. Ustalił, że czyn zarzucany oskarżonemu S. M. obejmował okres od czerwca 2012 r. do 04 marca 2014 r. i na podstawie art. 66§1 i 2 k.k. , art. 67§1 i 2 k.k. postępowanie karne w stosunku do oskarżonego S. M. o występek z art. 207§1 k.k. w zw. z art. 31§2 k.k. warunkowo umorzył na okres próby 2 lat i oddał go w okresie próby pod dozór kuratora sądowego. 2. Zasądził od Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Kutnie kwotę 1.284,12 w tym 23% podatku VAT na rzecz adw. M. T. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu dla oskarżycielki posiłkowej B. M. (1) wykonywanej w niniejszej sprawie. 3. Zwolnił oskarżonego S. M. od kosztów sądowych w sprawie. Apelacje od wyroku wnieśli pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej oraz obrońca oskarżonego. Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej zaskarżył wyrok Sądu Rejonowego w Kutnie na niekorzyść oskarżonego w części warunkowo umarzającej postępowanie karne wobec S. M. na okres próby 2 lat oraz w części niezastosowania środka karnego w postaci zakazu zbliżania się do pokrzywdzonej. Powołując się na treść art.427 §1 k.p.k. oraz art.438 pkt 1 i 4 k.p.k. wyrokowi temu zarzucił: ⚫ błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że wina i stopień społecznej szkodliwości czynu oskarżonego S. M. nie są znaczne i w konsekwencji zastosowanie wobec oskarżonego instytucji warunkowego umorzenia postępowania karnego na podstawie art.66 §1 i 2 kk i art.67 §1 i 1 kk , podczas gdy znaczny stopień społecznej szkodliwości czynu zabronionego przypisanego oskarżonemu, znaczny stopień jego zawinienia uzasadniają wymierzenie oskarżonemu kary na podstawie art.207 §1 kk w zw. z art.61 §2 kk , ⚫ błąd w ustaleniach faktycznych, mogący mieć wpływ na treść wyroku poprzez ustalenia, że oskarżony aktywnie uczestniczy w wychowaniu córki i opiece nad nią, podczas gdy oskarżony praktycznie zerwał kontakty dzieckiem, ⚫ niesłuszne niezastosowanie środka karnego w postaci zakazu zbliżania się do pokrzywdzonej w sytuacji gdy oskarżony okazał, że jego zachowanie w stosunku do pokrzywdzonej zagraża istotnym dobrom chronionym prawem. Mając na względzie postawiony wyżej zarzuty, na podstawie art.437 §1 k.p.k. pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wymierzenie oskarżonemu kary wnioskowanej prze Prokuratora i orzeczenie wobec oskarżonego – na podstawie art.41a §1 k.k. – środka karnego w postaci zakazu zbliżania się do pokrzywdzonej. Obrońca oskarżonego zaskarżył wyrok Sądu Rejonowego w Kutnie w całości na korzyść oskarżonego. Na podstawie art.427 §1 i 2 k.p.k. i 438 pkt 2 i 3 k.p.k. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: I) Obrazę przepisów postępowania, mającą istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a mianowicie: 1 art.4 k.p.k , art.5 §2 k.p.k. , art.6 k.p.k. , art.7 k.p.k. , 410 k.p.k. i 424 §1 pkt 1 k.p.k. poprzez nieuwzględnienie okoliczności korzystnych dla oskarżonego, wybiórczą ocenę dowodów, rozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości na niekorzyść oskarżonego oraz polegającej na dokonaniu dowolnej oceny dowodów, sprzecznej z zasadami doświadczenia życiowego oraz logicznego rozumowania poprzez: - odmowę uznania za wiarygodne wyjaśnień oskarżonego, pomimo tego iż zeznania te są spójne i logiczne oraz znajdują potwierdzenie w zeznaniach świadków H. G. , A. Ś. , R. B. , K. S. , J. O. ; - przyznanie waloru wiarygodności w części zeznaniom pokrzywdzonej B. M. (1) , pomimo chociażby braku spójności zeznań co do okoliczności zdarzenia, okoliczności wzajemnych kłótni stron na tle finansowym, braku zgłaszania przez pokrzywdzoną nagannych zachowań oskarżonego; - wyprowadzenie błędnych wniosków z przeprowadzonych dowodów z opinii biegłych i uznanie iż świadczą one o wiarygodności zeznań pokrzywdzonej, jak również opinii sądowo-psychiatryczna dot. oskarżonego i że nie budzi ona wątpliwości, iż została przeprowadzona w sposób prawidłowy, podczas gdy oskarżony jako osoba która nie słyszy na jedno ucho, zaś na drugie ma duży niedosłuch nie był w stanie zrozumieć w pełni poleceń wydawanych przez biegłych, nie wiedział na czym polega badanie, nie był z nim obecny obrońca oraz biegły tłumacz języka migowego – opinia jest niepełna i budzi wątpliwości, - pozbawienia oskarżonego prawa do obrony z uwagi na brak zapewnienia oskarżonemu pomocy w postaci udziału biegłego tłumacza z zakresu języka migowego ewentualnie zweryfikowanie poprzez stosowną opinię możliwości oskarżonego brania udziału w sprawie bez udziału biegłego ze względu na stopień niedosłuchu oskarżonego – obrońca samodzielnie jest w stanie pomóc oskarżonemu, nie jest on bowiem specjalistą w zakresie porozumiewania się z osobą niedosłyszącą w stopniu znacznym, - poczynienia zbyt daleko idących domniemań związanych z zeznaniami świadków B. M. (2) i A. M. i przyznanie im w części waloru wiarygodności, co do popełnienia przez S. M. zarzucanego mu czynu, w sytuacji, gdy świadkowie Ci nie byli obecni podczas zdarzeń, byli i nadal są uprzedzeni do oskarżonego, poniżali go, snuli nieuzasadnione podejrzenia co do zachowań oskarżonego i są zainteresowaniu w rozstrzygnięciu sprawy na korzyść pokrzywdzonej; - przyznanie waloru wiarygodności w części zeznaniom świadka M. Ł. i P. K. , w sytuacji gdy zeznania tego świadka są w całości niewiarygodne, na co wskazuje sam Sąd w uzasadnieniu wyroku; - przyznanie waloru wiarygodności zeznaniom świadka T. J. , w sytuacji gdy zeznania tego świadka są w całości niewiarygodne – świadek pozyskała informacje jedynie od pokrzywdzonej i B. M. (2) o rzekomym niewłaściwym postępowaniu przez oskarżonego, w dodatku już po opuszczeniu mieszkania przez oskarżonego, - nieuzasadnionym uznaniu, iż zeznania świadków H. G. i A. Ś. nie mogą świadczyć o tym, że do znęcania nie doszło, w sytuacji gdy świadkowie Ci potwierdzili o pozytywnych właściwościach i warunkach osobistych oskarżonego, o braku negatywnych zachowań oskarżonego wobec żony, a w konsekwencji nieuwzględnienie okoliczności korzystnych dla oskarżonego; 2 art.170 §1 pkt 5 k.p.k. poprzez jego zastosowanie i oddalenie wniosku obrony o dopuszczeniu dowodu z oględzin i odtworzenie zapis z telefonu komórkowego złożonego przez oskarżonego, podczas gdy dowód jest istotny dla rozstrzygnięcia sprawy i nie zmierzał do przedłużenia postępowania; 3 art.200 §3 k.p.k. w zw. z art.193 §1 i 3 k.p.k. i art. art.170 §1 k.p.k. poprzez oddalenie wniosku obrony o przesłuchanie biegłych specjalistów – psychiatrów i psychologa w sytuacji gdy zachodziła tak potrzeba, w opinii pojawiły się błędne zapisy, wątpliwości, jak również opinia była niespójna, niepełna a podczas badania nie zapewniono oskarżonemu prawa do obrony; 4 art.367 §1 k.p.k. w zw. z art.6 k.p.k. poprzez dokonanie zmiany okresu popełnienia przestępstwa przez oskarżonego dopiero w chwili ogłoszenia wyroku, brak pouczenia oskarżonego o takiej zmianie, a w konsekwencji pozbawienie oskarżonego prawa do obrony – oskarżony i jego obrońca muszą mieć możliwość przygotowania obrony, zgłoszenia dowodów, czy też wypowiedzenia się do wszystkich kwestii podlegających rozstrzygnięciu; II) Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na treść tego orzeczenia poprzez błędne ustalenie, iż: 1 oskarżony w okresie od czerwca 2012 roku do 04 marca 2014 roku w Ż. znęcał się psychicznie i fizycznie nad żoną B. M. (1) w ten sposób, że wszczynał awantury, podczas których wyganiał i wypychał pokrzywdzoną z mieszkania, groził jej pozbawieniem życia, poniżał pokrzywdzoną, ośmieszał ją i krytykował a ponadto naruszał jej nietykalność cielesną poprzez popychanie, uderzanie rękoma i przy użyciu obuwia po głowie i całym ciele, w sytuacji gdy oskarżony nie znęcał się nad pokrzywdzoną, w jego zachowaniu nie było złej woli, uciążliwości, występowała wzajemność w zachowaniu pokrzywdzonej w stosunku do oskarżonego; Jednocześnie obrońca oskarżonego wniósł o: 1 dopuszczenie i przeprowadzenie następującego dowodu przed Sądem odwoławczym ewentualnie przed Sądem I instancji: a) uzupełniającej opinii sądowo-psychiatrycznej biegłych lekarzy psychiatrów oraz biegłego psychologa z udziałem biegłego tłumacza języka migowego ewentualnie biegłego z zakresu otolaryngologii, audiologii i foniatry oraz obrońcy ewentualnie nowej opinii w/w specjalistów - na okoliczność przeprowadzonych badań u oskarżonego, przyjętego sposobu ich wykonania, komunikowania się z oskarżonym przez biegłych, na okoliczność poczytalności oskarżonego w chwili popełnienia zarzucanego mu czynu, wpływu stanu zdrowia związanego ze znacznym niedosłuchem na ten stan, rozumienia znaczenia przeprowadzenia badania, wydawanych poleceń przez biegłych, jak i jego aktualnego stanu zdrowia psychicznego, a zwłaszcza na wskazanie, czy stan ten pozwala skarżonemu na udział w postępowaniu i na prowadzenie obrony w sposób samodzielny i rozsądny, potrzeby obecności biegłego, obrońcy; b) opinii biegłego z zakresu otolaryngologii, audiologii i foniatrii - na okoliczność zweryfikowania możliwości brania udziału przez oskarżonego udziału w toczącym się postępowaniu z udziałem m.in. biegłego tłumacza z zakresu języka migowego, rozumienia dźwięków ze środowiska i wydawania dźwięków do środowiska przez oskarżonego, w tym pytań zadawanych przez Sąd i strony, rozumienia pytań/słów przez oskarżonego, c) uzupełniającej opinii sądowo-psychiatrycznej biegłego lekarza specjalisty psychiatrii - przeprowadzenia badania psychologiczne i psychiatryczne pokrzywdzonej poprzez m.in. wykonanie właściwych badań/testów na okoliczność stanu rozwoju umysłowego pokrzywdzonej, zdolności postrzegania lub odtwarzania przez nią spostrzeżeń, w tym na okoliczność ewentualnego ulegania wpływom i sugestii ze strony rodziny, w szczególności matki, oraz środowiska, na okoliczność relacji pokrzywdzonej jako osoby głuchoniemej ze środowiskiem, przekazywania informacji, na okoliczność podejścia pokrzywdzonej do wypełniania ról społecznych oraz rodzinnych, oczekiwań pokrzywdzonej wobec oskarżonego. Na podstawie art.427 §1 k.p.k. i 437 §2 k.p.k. obrońca oskarżonego wniósł o: 1 zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu w akcie oskarżenia przestępstwa (punkt 1 zaskarżonego wyroku) ewentualnie 2 uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacje pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej i obrońcy oskarżonego co do istoty nie zasługiwały na uwzględnienie. Sąd Rejonowy nie dopuścił się uchybień mających wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a kwestionowane rozstrzygnięcie warunkowo umarzające postępowanie karne wobec oskarżonego S. M. o występek z art.207 §1 k.k. w zw. z art.31 §2 k.k. na okres próby 2 lat z oddaniem go w okresie próby pod dozór kuratora sądowego jest merytorycznie trafne. Sąd I instancji w sposób kompletny zebrał materiał dowodowy, rozważył go, a stanowisko swoje uzasadnił w sposób należyty i wyczerpujący. Dokonana ocena dowodów poprzedzona została ujawnieniem na rozprawie w całości okoliczności mogących mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia i poczyniona z uwzględnieniem zasad wiedzy i doświadczenia życiowego. Jest oceną swobodną i jako taka pozostaje pod ochroną art. 7 k.p.k. Sąd Rejonowy przeprowadził analizę zgromadzonych dowodów, odnosząc się do okoliczności mogących stanowić podstawę ustaleń faktycznych i wskazał na przesłanki dokonanej oceny. Tok rozumowania Sądu meriti przedstawiony w pisemnych motywach wyroku jest czytelny i poprawny logicznie, nie zawiera sprzeczności i dwuznaczności, zaś wywiedzione wnioski oparte zostały w całości na wynikających z materiału dowodowego przesłankach. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem przekonanie sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochroną przepisu art. 7 k.p.k. , jeżeli zostało poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy, stanowi wyraz rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego, jest zgodne ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, a nadto zostało wyczerpująco i logicznie uargumentowane w uzasadnieniu wyroku. Apelacja podnosząca zarzut dowolnej oceny dowodów, powinna zatem przedstawiać argumenty, które uzasadniałyby tezę, że sposób rozumowania sądu jest niezgodny zasadami prawidłowego rozumowania, a więc nielogiczny, ewentualnie niezgodny z zasadami wiedzy lub doświadczenia życiowego, a tym samym wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów sformułowanej w art.7 k.p.k. Żadna z wniesionych apelacji nie zawiera argumentacji wskazującej na takie uchybienia sądu rejonowego. Zarzut podniesiony w apelacji obrońcy S. M. dotyczący obrazy przepisów postępowania, która miała mieć wpływ na treść wyroku i polegać na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów, ma jedynie czysto polemiczny charakter. W istocie bowiem argumentacja skarżącego sprowadza się do bezpodstawnego kwestionowania oceny wiarygodności dowodów w postaci zeznań poszczególnych świadków, w tym pokrzywdzonej, oraz wyjaśnień oskarżonego. Mając na uwadze całokształt zebranego materiału dowodowego sąd rejonowy prawidłowo ocenił wiarygodność zeznań oskarżonego S. M. , pokrzywdzonej B. M. (1) oraz świadków B. M. (2) , A. M. , H. G. , A. Ś. , R. B. , K. S. , J. O. , T. J. , M. Ł. i P. K. . Dokonując oceny depozycji poszczególnych świadków nie przyjmował ich bezkrytycznie, lecz oceniał ich wiarygodność w świetle pozostałego zebranego materiału dowodowego. Warto zatem podkreślić, iż zeznania pokrzywdzonej, jej matki B. M. (2) , ojczyma A. M. oraz dalszych krewnych pokrzywdzonej w osobach P. K. i M. Ł. zostały ocenione krytycznie, ze szczególnym wskazaniem ich częściowej niewiarygodności przez wyolbrzymianie, dopowiadanie okoliczności nie mających potwierdzenia w pozostałym zebranym materiale dowodowym. Niemniej nie zostały wykluczone jako podstawa czynienia ustaleń w sprawie, w części, w której były konsekwentne i spójne z pozostałymi dowodami. Nie można podzielić argumentu obrońcy jakoby niewskazanie przez świadków H. G. , A. Ś. , R. B. , K. S. , J. (...) , że oskarżony znęca się nad pokrzywdzoną za dowody świadczące przeciwko jego sprawstwu. Na szczególną uwagę zasługuje podkreślenie, iż świadkowie ci wskazywali, iż obserwowali bądź byli informowani o problemach w rodzinie, a niekiedy o agresywnych zachowaniach oskarżonego. Te depozycje, wraz z pozostałym materiałem dowodowym tworzą spójny i logiczny całokształt prawidłowo oceniony przez sąd rejonowy. Reasumując powyższe stwierdzić trzeba, że sąd I instancji dokonał ustaleń zgodnych z zasadami logiki, wiedzy oraz doświadczenia życiowego, opierając się na ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, która – jak wskazano powyżej – nosi wszelkie znamiona swobodnej i jako taka pozostaje pod ochroną art. 7 k.p.k. W tym kontekście wywody apelacji obrońcy stanowią polemikę z rozstrzygnięciem sądu I instancji oraz wyczerpującym jego uzasadnieniem i w istocie próbę przedstawienia odmiennego poglądu, który jednak w świetle wyżej przedstawionej argumentacji jest niemożliwy do zaakceptowania. Zarzuty postawione przez obrońcę oskarżonego odnośnie opinii sądowo-psychiatrycznych sporządzonych przez biegłych co do stanu psychicznego oskarżonego także pozostają chybione. Sposób sporządzenia wskazanych opinii nie budzi wątpliwości. Są one rzetelne, logiczne, wyczerpująco uzasadnione, nie zawierają braków i sprzeczności. Zarazem ze sporządzonych opinii nie wynika, iż biegli nie mogli porozumieć się z oskarżonym i pokrzywdzoną w trakcie badania. Czynnikiem weryfikującym prawidłowość opinii, nie może być natomiast to, czy oskarżony akceptował sposób badania i jakie miał towarzyszące temu odczucia. To biegli a nie oskarżony decydują o metrologii badań poprzez pryzmat posiadanej wiedzy specjalnej. Także nie jest konieczne, by biegli wnioski swoje argumentowali dokonując wykładu z posiadanej wiedzy naukowej. Istotą opinii jest przedstawienie wniosków na bazie posiadanej przez biegłych wiedzy. Natomiast wskazane zostały szeroko przesłanki jej wydania. Nawiasem obrońca oskarżonego ustanowiony na etapie postępowania rozpoznawczego nie podnosił żadnych zarzutów w stosunku do opinii, nie żądał ich sprostowania, ani uzupełnienia. Także zarzut naruszenia reguły art.5 §2 k.p.k. przez rozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości na niekorzyść oskarżonego nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd rejonowy prawidłowo ustalił stan faktyczny, z modyfikacją dokonaną przez sąd odwoławczy w zakresie zmiany okresu obejmującego stawiany oskarżonemu zarzut. W rozumowaniu sądu I instancji nie pojawiają się bowiem wątpliwości, które uzasadniałyby zastosowanie art.5 §2 k.p.k. Stan faktyczny ustalono w sposób prawidłowy i wystarczający do uznania sprawstwa i winy oskarżonego. Nie sposób uznać za uzasadniony zarzuty podniesione przez obrońcę oskarżonego naruszenia art.4 i art.6 k.p.k. Sąd meriti wszechstronnie ocenił zgromadzony materiał dowodowy, ustalając stan faktyczny na podstawie jego całokształtu, z uwzględnieniem oceny wiarygodności poszczególnych dowodów. Zachował bowiem wymaganą bezstronność i obiektywizm, prawidłowo dokonując oceny wszelkich okoliczności związanych z postawionym oskarżonemu zarzutem. Zarazem w postępowaniu karnym nie występują przesłanki do uznania, iż doszło do odebrania oskarżonemu prawa do obrony. Nie ma bowiem okoliczności wskazujących, iż obrońca miał utrudniony kontakt z oskarżonym, nie miał możliwości zapoznawać się ze zgromadzonym materiałem dowodowym bądź ograniczano jego uczestnictwo w postępowaniu. Nieobecność obrońcy w trakcie przeprowadzania badania przez biegłych nie stanowi okoliczności uniemożliwiającej prowadzenie obrony. Nie stwierdzono przeszkód w porozumieniu się oskarżonego z obrońcą, czy z biegłymi sporządzającymi opinię. Obrońca oskarżonego nie wnosił on o udział biegłego tłumacza języka migowego w postępowaniu na potrzeby porozumienia się z oskarżonym. Na marginesie wskazać można, iż w toku całej rozprawy głównej obecny był biegły tłumacz języka migowego. Nie znajduje zatem potwierdzenia zarzut ograniczenia prawa do obrony przez uniemożliwienie kontaktu oskarżonego z obrońcą, ten mógł się bowiem odbywać w sposób nieskrępowany, zarówno bezpośrednio, jak i z udziałem biegłego tłumacza obecnego w toku postępowania przed sądem I instancji. Oddaleniu podlegał także wniosek obrońcy oskarżonego, wynikający z postawionego zarzutu naruszenia art.170 §1 pkt 5 k.p.k. , o przeprowadzenie dowodu w postaci oględzin i odtworzenia zapisu z telefonu komórkowego złożonego przez oskarżonego. Dokonanie oględzin i odtworzenia zapisu z telefonu komórkowego złożonego przez oskarżonego nie miało wpływu na prowadzone postępowanie, lecz dążyło w istocie do jego przedłużenia. W aktach postępowania znajduje się notatka sporządzona przez funkcjonariusza policji, który dokonał oględzin telefonu komórkowego złożonego przez oskarżonego wraz z odtworzeniem wiadomości tekstowych. Obrońca oskarżonego nie wskazał zarazem, czemu miałoby służyć przeprowadzenie wnioskowanego dowodu, a ponieważ postępowanie dowodowe prowadzone przez sąd I instancji miało się ku końcowi sąd ten prawidłowo uznał, iż wniosek dąży w istocie do przedłużenia postępowania. Przede wszystkim jednak oskarżony przyznał, że wiadomości owe pisał. Przeprowadzenie zatem owego dowodu nic istotnego do sprawy by nie wnosiło. Całkowicie chybiony jest także zarzut naruszenia art.367 §1 w zw. z art.6 k.p.k. Sąd rejonowy modyfikując okres, w jakim oskarżony działał, nie odebrał mu prawa do obrony, ponieważ zmienił zarzut przez skrócenie czasookresu, w którym oskarżony dopuścił się zarzucanego mu czynu. Od początku postępowania oskarżony przeczył swojemu sprawstwu, tym samym zmiana dokonana przez sąd meriti nie ograniczała jego prawa do odpierania stawianego zarzutu. Skoro sąd rejonowy ustaleń dokonał w ramach stawianego zarzutu, wiadomego przecież oskarżonemu i obrońcy, to owa sytuacja nie mogła być dla stron w żadnej mierze zaskakująca i rzutować w jakikolwiek sposób na możliwość odniesienia do owych ustaleń. W omawianym jednakże zakresie sąd odwoławczy uznał, iż niezbędne jest dokonanie modyfikacji ustaleń zawartych w opisie przypisanego oskarżonemu działania, skutkiem błędu w ustaleniach faktycznych, a wynikającego z błędnie przyjętej daty końcowego działania oskarżonego. Z materiału dowodowego wynika przecież jednoznacznie, że oskarżony wyprowadził się ostatecznie ze wspólnie zajmowanego mieszkania w dacie 2 marca 2014 r. Kończąc odniesienie się do zarzutów podniesionych przez obrońcę oskarżonego stwierdzić należy, że nie można podzielić zarzutu błędnego przypisania odpowiedzialności za znęcanie się nad pokrzywdzoną, ponieważ po stronie oskarżonego nie było złej woli, uciążliwości, występowała wzajemność w zachowaniu pokrzywdzonej w stosunku do oskarżonego. Sąd rejonowy prawidłowo ustalił, iż oskarżony dopuścił się czynu z art.207 §1 k.k. poprzez psychiczne i fizyczne znęcanie się nad pokrzywdzoną. Jego zachowanie miało na celu dręczenie B. M. (1) , oskarżony chciał ośmieszyć i poniżyć pokrzywdzoną, naruszał jej nietykalność fizyczną popychaniem, uderzeniami. Okres i intensywność trwania tych zachowań ze strony oskarżonego, a także stan psychiczny i fizyczny pokrzywdzonej wskazują, że miał on zamiar udręczenia, a zarazem przekraczał granicę, w której zachowanie to staje się czynem zabronionym wskazanego typu. Zachowanie oskarżonego było bowiem dolegliwe i przykre nie tylko w subiektywnej ocenie pokrzywdzonej, lecz także z punktu widzenia obiektywnej oceny. Sąd meriti właściwie zważył ustalenia faktyczne i dokonał prawidłowej subsumcji zachowania oskarżonego, jako wypełniającego znamiona czynu z art.207 §1 k.k. Wskazać także należy, iż z wyjaśnień oskarżonego nie wynika wprost, że to pokrzywdzona kierowała wobec oskarżonego agresję psychiczną i fizyczną. Zarzuty podnoszone przez oskarżonego dotyczą przede wszystkim relacji pomiędzy nim a matką pokrzywdzonej B. M. (2) . Nie znajdują one zarazem potwierdzenia w pozostałym, wiarygodnym materiale dowodowym. Tym samym podnoszone przez obrońcę oskarżonego okoliczności, iż to S. M. był ofiarą złego traktowania ze strony pokrzywdzonej i jej rodziny należy uznać za przyjętą linię obrony, niemającą potwierdzenia w pozostałym materiale dowodowym. Nie można także podzielić argumentacji pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej przedstawionej we wniesionej apelacji. Sąd rejonowy dokonując oceny społecznej szkodliwości czynu zarzuconego oskarżonemu prawidłowo ustalił, iż zachowanie oskarżonego nie przybierało form drastycznych, stanowiąc odpowiedź na sytuację osobistą i majątkową oskarżonego. Nie bez znaczenia dla oceny stopnia społecznej szkodliwości czynu miał fakt występowania konfliktu między małżonkami, który pozostaje dla stron postępowania bezsporny. Nie można przy tym podzielić argumentacji obrońcy, że konflikt ów wyklucza zakwalifikowanie zachowania oskarżonego jako znęcania. Przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu należało uwzględnić, że motywacją oskarżonego była w przeważającej mierze jego podejrzenia i skłonności do zazdrości. Tym samy zachowanie oskarżonego, choć dotkliwe dla pokrzywdzonej, w sposób istotny naruszające dobro rodziny oskarżonego i godność pokrzywdzonej, motywowane zarazem ciężką sytuacją osobistą, majątkową oraz osobowością, noszą znamiona społecznej szkodliwości mniejszej niż znaczna. Także od strony podmiotowej, ze względu na znaczne ograniczenie u oskarżonego możliwości pokierowania swoim postępowaniem. Uwzględniając zarazem stan zdrowia psychicznego S. M. Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił, iż stopień zawinienia czynu, w myśl art.31 §2 k.k. , umniejszany jest przez ograniczenie poczytalności oskarżonego w chwili czynu. Z wiarygodnej opinii biegłych wynika bowiem, że oskarżony wykazuje cechy osobowości o typie paranoidalnym. Z wyjaśnień oskarżonego wynika, iż podejmowane przez niego zachowania podyktowane były konfliktem wewnątrz rodziny, wraz z doszukiwaniem się przez oskarżonego dowodów zdrady ze strony współmałżonki B. M. (1) . Okoliczności te oraz cechy psychiki oskarżonego powodowały, iż w znacznym stopniu miał on ograniczoną zdolność do pokierowania swoim postępowaniem oraz rozpoznania znaczenia swojego czynu, czyli znajdował się w stanie opisanym w art.31 §2 k.k. Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej, że oskarżony nie angażuje się w wychowanie wspólnej córki. Przedstawione przez obrońcę dowody wskazują, iż S. M. miał dobry kontakt z córką I. M. . Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej nie podnosił przed sądem I instancji, że doszło do zerwania kontaktu z córką. Uwzględniając zarazem, iż rodzica obciąża obowiązek kontaktu z jego małoletnim dzieckiem, wynikający z art.113 §1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego , orzeczenie wobec oskarżonego zakazu zbliżania się do pokrzywdzonej B. M. (1) znacząco utrudniałoby kontakty ojca z jego małoletnim dzieckiem. W przypadku takiego orzeczenia ustawowy obowiązek utrzymywania kontaktu stałby się niemożliwym do wykonywania ze względu na to, że córka oskarżonego I. M. zamieszkuje z pokrzywdzoną, swoją matką. Bardzo istotną okolicznością w omawianym aspekcie jest także i to, że oskarżony opuścił wspólnie zamieszkiwany lokal, nie stanowiąc zagrożenia dla życia, zdrowia i godności pokrzywdzonej. Reakcja prawnokarna zastosowana przez Sąd Rejonowy odpowiada zatem dyrektywom określonym w art.53 k.k. Sąd rejonowy dysponował zatem wystarczającymi podstawami do uznania, że spełnione zostały przesłanki warunkowego umorzenia wobec oskarżonego postępowania karnego na okres 2 lat. Oddanie oskarżonego pod dozór kuratora pozwoli na kontrolę jego zachowania w okresie próby, umożliwiając zarazem oskarżonemu dostosowanie jego zachowania do wymagań porządku prawnego i gwarantując jego przestrzeganie. Sąd odwoławczy, na podstawie art.624 §1 k.p.k. , uwzględniając sytuację majątkową, rodzinną i wysokość dochodów zwolnił oskarżonego oraz oskarżycielkę posiłkową od ponoszenia kosztów w tym postępowaniu. O wynagrodzeniu na rzecz obrońcy oskarżonego adwokat O. S. oraz pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej adwokat M. T. za udział w postępowaniu odwoławczym orzeczono stosownie do treści §17 ust.1 pkt.4 w zw. z §4 ust.1, 2 i §20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. 2015, poz.1801).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI