V Ka 47/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając apelację obrońcy oskarżonego D. K. od wyroku Sądu Rejonowego w Raciborzu, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Oskarżony został uznany przez Sąd Rejonowy winnym popełnienia występku z art. 226 § 1 kk, polegającego na znieważeniu funkcjonariusza służby więziennej słowami "ty huju ja cię połamię, jak nie tu to na wolności". Obrońca zaskarżył wyrok w całości, podnosząc zarzut bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 1 kpk, wskazując na udział w składzie orzekającym sędziego, który wcześniej w postępowaniu przygotowawczym (sygn. akt II Kp 167/13) uchylił postanowienie o umorzeniu dochodzenia, wydając przy tym postanowienie z odmienną oceną stopnia społecznej szkodliwości czynu. Sąd Okręgowy, analizując ten zarzut, stwierdził, że nie zaszedł bezwzględny powód uchylenia wyroku. Niemniej jednak, Sąd Okręgowy uznał, że wystąpiła względna przesłanka procesowa w postaci naruszenia art. 41 § 1 kpk (naruszenie prawa do bezstronnego sądu), mająca wpływ na treść wyroku. Sędzia, która wydawała wyrok, wcześniej w postępowaniu przygotowawczym uchyliła postanowienie Prokuratury o umorzeniu dochodzenia, wyrażając w uzasadnieniu swojego postanowienia odmienny od prokuratora pogląd na stopień społecznej szkodliwości czynu. Sąd Okręgowy uznał, że taka sytuacja, gdzie sędzia przed wydaniem wyroku niejako z góry zajęła określone stanowisko co do istoty sprawy, powoduje obiektywną wątpliwość co do jej bezstronności. Prawo do bezstronnego sądu jest gwarancją konstytucyjną, a wzbudzanie zaufania w społeczeństwie ma zasadnicze znaczenie. Z tych względów Sąd Odwoławczy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Raciborzu, uznając rozpoznanie pozostałych zarzutów apelacyjnych za przedwczesne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego z powodu braku bezstronności, zwłaszcza w kontekście wcześniejszych działań w postępowaniu przygotowawczym.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sędzia wydał postanowienie w postępowaniu przygotowawczym, które mogło wpłynąć na jego bezstronność w postępowaniu głównym.
Zagadnienia prawne (1)
Czy udział sędziego, który w postępowaniu przygotowawczym uchylił postanowienie o umorzeniu dochodzenia z powodu odmiennej oceny społecznej szkodliwości czynu, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą lub względną podstawę do wyłączenia sędziego z powodu braku jego bezstronności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, udział sędziego, który w postępowaniu przygotowawczym uchylił postanowienie o umorzeniu dochodzenia z powodu odmiennej oceny społecznej szkodliwości czynu, nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej. Jednakże, jeśli wypowiedzi sędziego w tym postanowieniu wskazują na zajęcie określonego stanowiska co do istoty sprawy, może to stanowić względną podstawę do wyłączenia sędziego z powodu wątpliwości co do jego bezstronności.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że sędzia, uchylając postanowienie o umorzeniu dochodzenia i wyrażając w uzasadnieniu odmienny pogląd na społeczną szkodliwość czynu, zajęła stanowisko co do istoty sprawy. Choć nie było to prowadzenie postępowania przygotowawczego ani udział w czynnościach w tym postępowaniu w rozumieniu art. 40 § 1 pkt 5 kpk, to jednak treść postanowienia mogła budzić obiektywne wątpliwości co do bezstronności sędziego przy rozpoznawaniu sprawy głównej, co stanowi względną przesłankę procesową z art. 41 § 1 kpk.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. K. (1) | osoba_fizyczna | oskarżony |
| M. D. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| adw. S. G. | inne | obrońca z urzędu |
Przepisy (13)
Główne
k.k. art. 226 § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 427 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 465 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 437 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 40 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 330 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 436
Kodeks postępowania karnego
Prawo o Adwokaturze art. 29
Ustawa Prawo o Adwokaturze
k.p.k. art. 624 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 41 § 1 kpk (wątpliwości co do bezstronności sędziego) poprzez wydanie przez tego samego sędziego postanowienia w postępowaniu przygotowawczym, które zawierało ocenę społeczną szkodliwość czynu, a następnie orzekanie przez tego samego sędziego co do istoty sprawy.
Odrzucone argumenty
Zarzut bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 1 kpk (udział sędziego, który wcześniej prowadził postępowanie przygotowawcze).
Godne uwagi sformułowania
Sąd musi być bezstronny zarówno z obiektywnego jak i z subiektywnego punktu widzenia. • Nie to jest rozstrzygające czy sędzia orzekający sam siebie uznaje za bezstronnego ani też czy strony i uczestnicy postępowania nie kwestionują jego bezstronności lecz czy w odniesieniu do konkretnego układu procesowego wytworzonego przez konkretne okoliczności faktyczne, można byłoby usunąć wątpliwości i przekonać każdego przeciętnie wykształconego, przeciętnie inteligentnego i rozsądnie myślącego członka społeczeństwa nie zainteresowanego osobiście wynikiem procesu, że w tym właśnie układzie procesowym sędzia mógł zachować i zachował bezstronność. • aby uznać, że zaistniały przesłanki z art. 41 § 1 kpk nie trzeba stwierdzić rzeczywistej stronniczości sędziego. Sędzia może być subiektywnie i obiektywnie bezstronny (...) ale może jednocześnie istnieć uzasadnione przekonanie, że jego bezstronność w odbiorze zewnętrznym (bezstronność zewnętrzna) jest wątpliwa.
Skład orzekający
Janusz Chmiel
przewodniczący
Katarzyna Gozdawa-Grajewska
sprawozdawca
Sławomir Klekocki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego z powodu braku bezstronności, zwłaszcza w kontekście wcześniejszych działań w postępowaniu przygotowawczym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sędzia wydał postanowienie w postępowaniu przygotowawczym, które mogło wpłynąć na jego bezstronność w postępowaniu głównym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do bezstronnego sądu i pokazuje, jak działania sędziego w początkowej fazie postępowania mogą budzić wątpliwości co do jego obiektywności w dalszym etapie, co jest kluczowe dla zaufania do wymiaru sprawiedliwości.
“Czy sędzia, który już raz ocenił sprawę, może ją potem rozstrzygnąć?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.