V Ka 420/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy uchylił wyrok skazujący za znieważenie funkcjonariuszy policji, uznając, że czyn nie wyczerpał znamion art. 226 § 1 k.k. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy w Koszalinie rozpoznał apelację obrońcy od wyroku skazującego M. U. za znieważenie funkcjonariuszy policji. Sąd odwoławczy uznał, że czyn oskarżonego, choć miał miejsce podczas pełnienia obowiązków służbowych przez policjantów, nie nastąpił "w związku z pełnieniem obowiązków służbowych", co jest koniecznym elementem art. 226 § 1 k.k. W związku z tym uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania, z możliwością rozważenia innej kwalifikacji prawnej czynu.
Sąd Okręgowy w Koszalinie, rozpoznając sprawę M. U. oskarżonego z art. 226 § 1 k.k. (znieważenie funkcjonariusza publicznego), uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Białogardzie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd odwoławczy stwierdził obrazę prawa materialnego, tj. art. 226 § 1 k.k., poprzez jego błędne zastosowanie. Z ustalonego stanu faktycznego wynikało, że oskarżony użył obraźliwych słów wobec funkcjonariuszy policji podczas pełnienia przez nich służby patrolowej, jednakże pokrzywdzeni nie podejmowali żadnych czynności służbowych wobec oskarżonego ani innych osób. W ocenie Sądu Okręgowego, brak było związku między zachowaniem oskarżonego a wykonywaniem obowiązków służbowych przez funkcjonariuszy, co jest niezbędne do przypisania winy z art. 226 § 1 k.k. Sąd odwoławczy wskazał, że zachowanie oskarżonego może wyczerpywać znamiona innego czynu zabronionego, np. z art. 216 § 1 k.k. (zniewaga), dlatego uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania zapobiega powstaniu stanu powagi rzeczy osądzonej i umożliwia pokrzywdzonym oraz prokuratorowi dochodzenie sprawcy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy sąd pierwszej instancji nie będzie mógł poczynić ustaleń faktycznych mniej korzystnych dla oskarżonego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, samo użycie obraźliwych słów podczas pełnienia obowiązków służbowych przez funkcjonariusza nie jest wystarczające. Konieczne jest również, aby znieważenie nastąpiło "w związku z pełnieniem obowiązków służbowych", co oznacza, że pokrzywdzony powinien podejmować jakieś czynności służbowe wobec sprawcy lub w jego obecności.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że chociaż znieważenie miało miejsce podczas pełnienia obowiązków służbowych przez policjantów, to brak było związku z tymi obowiązkami, ponieważ funkcjonariusze nie podejmowali żadnych czynności wobec oskarżonego. W związku z tym czyn nie wyczerpał znamion art. 226 § 1 k.k.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
oskarżony (w zakresie uchylenia wyroku)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. U. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| sierż. szt. J. Z. | organ_państwowy | pokrzywdzony funkcjonariusz policji |
| st. sierż. G. D. | organ_państwowy | pokrzywdzony funkcjonariusz policji |
| Prokuratura Okręgowa w Koszalinie | organ_państwowy | oskarżyciel publiczny |
| adw. A. C. | osoba_fizyczna | obrońca z urzędu |
Przepisy (15)
Główne
k.k. art. 226 § § 1
Kodeks karny
Znieważenie funkcjonariusza publicznego lub osoby do pomocy mu przybranej podczas i w związku z pełnieniem obowiązków służbowych.
Pomocnicze
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Ujemna przesłanka procesowa – brak znamion czynu zabronionego.
k.k. art. 69 § § 1 i § 2
Kodeks karny
Warunkowe zawieszenie wykonania kary.
k.k. art. 70 § § 2
Kodeks karny
Okres próby przy warunkowym zawieszeniu kary.
k.k. art. 63 § § 1
Kodeks karny
Zaliczenie okresu rzeczywistego pozbawienia wolności na poczet orzeczonej kary.
k.k. art. 73 § § 2
Kodeks karny
Dozór kuratora sądowego w okresie próby.
k.k. art. 72 § § 1 pkt 5
Kodeks karny
Obowiązki w okresie próby – powstrzymanie się od nadużywania alkoholu.
k.p.k. art. 438 § pkt 1)
Kodeks postępowania karnego
Obraza przepisów prawa materialnego jako podstawa apelacji.
k.p.k. art. 438 § pkt 4)
Kodeks postępowania karnego
Rażąca niewspółmierność kary jako podstawa apelacji.
k.p.k. art. 427 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Wniesienie apelacji.
k.p.k. art. 437 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.k. art. 443
Kodeks postępowania karnego
Zakaz orzekania na niekorzyść oskarżonego po uchyleniu wyroku.
k.p.k. art. 60 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Udział prokuratora w postępowaniu.
k.k. art. 216 § § 1
Kodeks karny
Zniewaga (potencjalna alternatywna kwalifikacja prawna).
Dz.U. 2002 nr 173 poz. 1419 art. § 14
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r.
Opłaty za czynności adwokackie i koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obraza prawa materialnego (art. 226 § 1 k.k.) przez błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie. Brak związku między znieważeniem a pełnieniem obowiązków służbowych przez funkcjonariuszy.
Godne uwagi sformułowania
zachowanie oskarżonego miało miejsce „podczas pełnienia obowiązków służbowych” przez funkcjonariuszy policji. Natomiast nie sposób przyjąć, że miało ono miejsce „w związku z obowiązkami służbowymi” ponieważ pokrzywdzeni nie podejmowali żadnych czynności wobec oskarżonego czy innych osób. Ustalony stan faktyczny nie pozwala zatem na przyjęcie, że oskarżony swoim zachowaniem wyczerpał znamiona występku z art. 226 § 1 k.k. Zachodzi zatem ujemna przesłanka procesowa z art. 17 § 1 pkt 2 kpk. uniewinnienie stworzyłoby stan powagi rzeczy osądzonej, co definitywnie, a jednocześnie przedwcześnie i bezzasadnie pozbawiłoby pokrzywdzonych, a także oskarżyciela publicznego (...) możliwości ścigania sprawcy.
Skład orzekający
Andrzej Jaracz
przewodniczący
Renata Rzepecka-Gawrysiak
sprawozdawca
Marek Mazur
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja znamion czynu z art. 226 § 1 k.k., w szczególności wymogu \"w związku z pełnieniem obowiązków służbowych\", oraz postępowanie w przypadku, gdy czyn może wyczerpywać znamiona innego przepisu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku związku z obowiązkami służbowymi; nie stanowi przełomu w orzecznictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje subtelne rozróżnienie w interpretacji przepisów karnych, co jest ciekawe dla prawników. Pokazuje, jak ważna jest precyzja w formułowaniu zarzutów i dowodzeniu związku przyczynowego.
“Czy obraza policjanta na ulicy to zawsze przestępstwo? Sąd wyjaśnia kluczowy warunek z Kodeksu Karnego.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V Ka 420/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 02 lipca 2013r. Sąd Okręgowy w Koszalinie V Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący – Sędzia: SO Andrzej Jaracz Sędziowie: SO Renata Rzepecka-Gawrysiak (spr.) SO Marek Mazur Protokolant: sekr. sąd. Katarzyna Dzierżyńska przy udziale Prokuratora Prok. Okręg. w Koszalinie Małgorzaty Siwek-Sokólskiej po rozpoznaniu w dniu 02 lipca 2013r. sprawy M. U. oskarżonego z art. 226 § 1 kk na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Białogardzie VII Zamiejscowy Wydział Karny w Świdwinie z dnia 15 kwietnia 2013 roku sygn. akt VII K 99/13 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Białogardzie do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. A. C. kwotę 516,60 (pięćset szesnaście 60/100) złotych tytułem obrony z urzędu oskarżonego w postępowaniu odwoławczym. Sygn. akt: V Ka 420/13 UZASADNIENIE M. U. został oskarżony o to, że: w dniu 01 października 2011 roku w Ś. , województwa (...) , używając słów powszechnie uznawanych za obelżywe znieważył funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w Ś. w osobach sierż. szt. J. Z. i st. sierż. G. D. podczas i w związku z pełnieniem przez nich obowiązków służbowych, tj. o czyn z art. 226 §1 k. k. Sąd Rejonowy w Białogardzie w VII Zamiejscowym Wydziale Karnym w Świdwinie wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2013r. sygn. akt VII K 99/13: I. uznał oskarżonego M. U. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu tj. występku z art. 226 §1 k. k. i za to na podstawie art. 226 §1 k. k. skazał go na karę 4 miesięcy pozbawienia wolności, której to kary wykonanie - na podstawie art. 69 § 1 i § 2 k. k. w zw. z art. 70 § 2 k. k. - warunkowo zawiesił na okres 4 lat próby, II. na podstawie art. 63 § 1 k. k. na poczet orzeczonej wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności zaliczył mu okres jego rzeczywistego pozbawienia wolności w przedmiotowej sprawie w okresie od 01-02 października 2011 r. tj. przez 2 dni, przy przyjęciu, że jeden dzień rzeczywistego pozbawienia wolności równa jednemu dniowi kary pozbawienia wolności III. na podstawie art. 73 § 2 k. k. w okresie próby oddał oskarżonego pod dozór kuratora sądowego, IV. na podstawie art. 72 § 1 pkt 5 k.k. zobowiązał oskarżonego do powstrzymania się od nadużywania alkoholu w okresie próby, V. zwolnił oskarżonego od obowiązku uiszczenia kosztów postępowania karnego, w tym od opłaty; VI. zasądził od Skarbu Państwa na rzecz Adwokata A. C. z Kancelarii Adwokackiej w B. kwotę 885,60 złotych w tym 23 % podatku VAT, za nieopłaconą pomoc prawną, udzieloną oskarżonemu z urzędu. Od powyższego wyroku apelację wniósł obrońca oskarżonego Obrońca oskarżonego zaskarżył powyższy wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 1. na podstawie art. 438 pkt 1) k.p.k. , obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 226 § 1 k.k. przez błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie, 2. na podstawie art. 438 pkt 1) k.p.k. , obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 53 § 1 i 2 k.k. przez nieuwzględnienie właściwości i warunków osobistych oskarżonego, 3. na podstawie art. 438 pkt 4) k.p.k. , rażącą niewspółmierność wymierzonej oskarżonemu kary w stosunku do stopnia winy i społecznej szkodliwości popełnionego czyn. Na podstawie art. 427 § 1 k.p.k. wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i rozstrzygnięcie na korzyść oskarżonego M. U. poprzez zmianę przyjętej kwalifikacji prawnej czynu na art. 141 k.w. oraz zmianę rozstrzygnięcia o karze przez jej złagodzenie. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Wniesiona w tej sprawie apelacja wywołała taki skutek, że zaskarżony wyrok nie mógł się ostać. Słusznym jest podniesiony w apelacji zarzut obrazy prawa materialnego tj. art. 226 § 1 kk poprzez jego błędne zastosowanie do ustalonego przez sąd meriti stanu faktycznego. Zgodnie z treścią przepisu art. 226 § 1 kk : Kto znieważa funkcjonariusza publicznego lub osobę do pomocy mu przybraną podczas i w związku z pełnieniem obowiązków służbowych podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. Taka treść przepisu art. 226 § 1 kk obowiązywała w dacie orzekania przez sąd pierwszej instancji. Sąd ten przypisał oskarżonemu M. U. popełnienie czynu z art. 226 § 1 kk , ale z ustalonego stanu faktycznego nie wynika czy zachowanie oskarżonego miało miejsce „ podczas i w związku z pełnieniem przez funkcjonariuszy policji obowiązków służbowych”. Z zeznań funkcjonariuszy policji J. Z. i G. D. wynika, że słowa znieważające ich oskarżony wypowiedział pod ich adresem w czasie gdy pełnili służbę w patrolu radiowozem , którym przejeżdżali obok stojącego na chodniku oskarżonego. Z zeznań świadków nie wynika, aby podejmowali oni jakiekolwiek czynności służbowe. W tej sytuacji uprawnionym jest ustalenie, że zachowanie oskarżonego miało miejsce „podczas pełnienia obowiązków służbowych” przez funkcjonariuszy policji. Natomiast nie sposób przyjąć, że miało ono miejsce „w związku z obowiązkami służbowymi” ponieważ pokrzywdzeni nie podejmowali żadnych czynności wobec oskarżonego czy innych osób. Ustalony stan faktyczny nie pozwala zatem na przyjęcie, że oskarżony swoim zachowaniem wyczerpał znamiona występku z art. 226 § 1 kk . Zachodzi zatem ujemna przesłanka procesowa z art. 17 § 1 pkt 2 kpk . Jednocześnie jednak zbyt daleko idące byłoby uniewinnienie oskarżonego od popełnienia tego czynu. Należy bowiem dostrzec to, że zachowanie będące przedmiotem postawionego zarzutu może wyczerpywać znamiona również innego czynu zabronionego np. z art. 216 § 1 kk . W tej sytuacji, uniewinnienie stworzyłoby stan powagi rzeczy osądzonej, co definitywnie, a jednocześnie przedwcześnie i bezzasadnie pozbawiłoby pokrzywdzonych, a także oskarżyciela publicznego (w trybie art. 60§ 1 kpk ) możliwości ścigania sprawcy. Takie stanowisko zajął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 28 października 2008r. sygn. V KK 127/08. Sytuacja taka nakazywała sądowi odwoławczemu uchylenie w tym zakresie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Orzeczenie Sądu Okręgowego zapadło na podstawie art. 437 § 2 kpk . Przy ponownym rozpoznaniu sprawy w tym zakresie sąd orzekający może jedynie ocenić czy zachowanie oskarżonego nie wyczerpuje znamion innych czynów, w szczególności z art. 216 § 1 kk , jednak po uzyskaniu stanowiska pokrzywdzonych i oskarżyciela publicznego ( art. 60 § 1 kpk ). Nadmienić należy, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy sąd orzekający nie będzie mógł poczynić ustaleń faktycznych mniej korzystnych dla oskarżonego, gdyż wyrok z dnia 15 kwietnia 2013r. nie został zaskarżony na niekorzyść oskarżonego ( art. 443 kpk ). O kosztach za obronę z urzędu oskarżonego w postępowaniu odwoławczym postanowiono na podstawie § 14 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu .