V Ka 368/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Koszalinie, rozpoznając apelację obrońcy oskarżonego A. Ł., uchylił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w Drawsku Pomorskim z dnia 2 marca 2017 roku (sygn. akt II W 661/16). Sąd Rejonowy uznał A. Ł. za winnego popełnienia wykroczenia skarbowego z art. 56 § 4 k.k.s. (niezłożenie zeznania podatkowego PIT-36L za 2014 rok) i wymierzył mu karę grzywny w wysokości 3.000 zł. Apelacja obrońcy podnosiła zarzuty obrazy prawa materialnego oraz błędu w ustaleniach faktycznych. Sąd Okręgowy uznał jednak, że w sprawie wystąpiła bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 10 kpk, a mianowicie brak udziału obrońcy w czynnościach, w których jego udział był obowiązkowy. Postępowanie przed Sądem Rejonowym toczyło się w trybie art. 173 § 1 kks, czyli w stosunku do nieobecnych. Zgodnie z art. 176 § 1 kks, w takim postępowaniu obrońca jest obowiązkowy. Choć oskarżony miał obrońcę z wyboru, nie brał on udziału w rozprawie z dnia 2 marca 2017 roku, co stanowiło naruszenie przepisów. Sąd Okręgowy podkreślił, że tryb postępowania w stosunku do nieobecnych wymaga zapewnienia profesjonalnego przedstawicielstwa. Jednocześnie Sąd Okręgowy zaznaczył, że postępowanie w stosunku do nieobecnych było prowadzone prawidłowo na etapie przygotowawczym, gdyż nie udało się ustalić miejsca pobytu oskarżonego. Sąd Okręgowy uchylił wyrok na podstawie art. 437 § 2 kpk w zw. z art. 439 § 1 kpk i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, zwracając uwagę na konieczność obecności obrońcy w przypadku ponownego prowadzenia postępowania w trybie dla nieobecnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaKonsekwencje procesowe braku udziału obowiązkowego obrońcy w postępowaniu karnym skarbowym, zwłaszcza w trybie dla nieobecnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z postępowaniem w stosunku do nieobecnych i obowiązkowym udziałem obrońcy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy brak udziału obrońcy w rozprawie przed sądem pierwszej instancji, w sytuacji gdy sprawa toczy się w trybie postępowania w stosunku do nieobecnych, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak udziału obrońcy w czynnościach, w których jego udział jest obowiązkowy, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 10 kpk.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał, że postępowanie w stosunku do nieobecnych wymaga obligatoryjnego udziału obrońcy, czy to z wyboru, czy z urzędu. Niestawiennictwo obrońcy na rozprawie, mimo że sprawa toczyła się w tym trybie, narusza przepisy i skutkuje koniecznością uchylenia wyroku.
Czy postępowanie w sprawie wykroczenia skarbowego, w którym oskarżony nie stawia się na wezwania i nie można ustalić jego miejsca pobytu, może być prowadzone w trybie w stosunku do nieobecnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli nie można ustalić miejsca pobytu oskarżonego w kraju, mimo podjętych prób (np. poszukiwań pod znanymi adresami, braku odbioru korespondencji), a oskarżony nie stawia się na wezwania, postępowanie może być prowadzone w trybie w stosunku do nieobecnych.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wyjaśnił, że na etapie postępowania przygotowawczego nie udało się ustalić miejsca pobytu oskarżonego, który nie przebywał w znanym miejscu zamieszkania i nie odbierał korespondencji. Żona oskarżonego również nie znała jego miejsca pobytu. Te okoliczności uzasadniały prowadzenie postępowania w trybie dla nieobecnych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. Ł. | osoba_fizyczna | obwiniony |
| Prokuratura Okręgowa w K. | organ_państwowy | prokurator |
| Urząd Skarbowy w D. | organ_państwowy | przedstawiciel |
Przepisy (10)
Główne
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Wskazanie na bezwzględną przyczynę odwoławczą z pkt 10 (brak udziału obrońcy w czynnościach, w których jego udział był obowiązkowy).
k.p.k. art. 437 § 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
k.k.s. art. 56 § 4
Kodeks karny skarbowy
Czyn określony jako wykroczenie skarbowe (niezłożenie zeznania podatkowego w terminie).
k.k.s. art. 173 § 1
Kodeks karny skarbowy
Podstawa do prowadzenia postępowania w stosunku do nieobecnych.
k.k.s. art. 176 § 1
Kodeks karny skarbowy
Obowiązkowy udział obrońcy w postępowaniu w stosunku do nieobecnych.
Pomocnicze
k.k.s. art. 47 § 1
Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 48 § 1
Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 48 § 4
Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 174
Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 177
Kodeks karny skarbowy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów o udziale obrońcy w postępowaniu w stosunku do nieobecnych (art. 439 § 1 pkt 10 kpk).
Odrzucone argumenty
Zarzuty apelacji dotyczące obrazy prawa materialnego i błędów w ustaleniach faktycznych (nie były rozpatrywane ze względu na bezwzględną przyczynę odwoławczą).
Godne uwagi sformułowania
bezwzględna przyczyna odwoławcza wskazana w art. 439 § 1 pkt 10 kpk - tj. obrońca nie brał udziału w czynnościach, w których jego udział był obowiązkowy • Tryb postępowania w stosunku do nieobecnych wymaga, aby oskarżony miał zapewnione należyte, profesjonalne przedstawicielstwo, celem obrony jego praw.
Skład orzekający
Renata Rzepecka-Gawrysiak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Konsekwencje procesowe braku udziału obowiązkowego obrońcy w postępowaniu karnym skarbowym, zwłaszcza w trybie dla nieobecnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z postępowaniem w stosunku do nieobecnych i obowiązkowym udziałem obrońcy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje kluczową zasadę proceduralną dotyczącą obowiązkowego udziału obrońcy, co jest istotne dla praktyków prawa karnego i skarbowego. Pokazuje, jak błąd formalny może doprowadzić do uchylenia wyroku.
“Brak obrońcy na rozprawie? Wyrok może zostać uchylony!”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.